Atla

Alman Rant Sigorta Girişinin Türkiye’de Tespiti Davası


Alman Rant Sigorta Girişinin Türkiye’de Tespiti Davası

Alman Rant Sigorta Girişinin Türkiye’de Tespiti Davası

Alman Rant Sigorta Girişinin Türkiye’de Tespiti Davası

Türkiye Cumhuriyeti ve Almanya Cumhuriyeti olarak iki ülke birlikte imzalamış oldukları Sosyal Güvenlik konulu sözleşme gereği bazı hakların verilmesine ve tespitine faydalı olmuştur. Bazı hallerde Alman rant sigortasına giriş tarihinin Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak geçerliliği nedeniyle yapılan başvurunun red edilmesi durumunda hak sahibi, Alman rant sigortasına giriş tarihinin Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak tespit edilmesi için dava açması gerekmektedir.

Konun daha somut şekilde anlaşılması için bu konuda verilmiş örnek yargıty kararı faydalı olacaktır. Yerel mahkeme olan iş mahkemesinin vermiş olduğu Alman rant sigortasına girişin Türkiye'de sigorta başlangıcı olarak tespiti ilşkin kararında red etmiş, daha sonra yarhıtay yapılan inceleme sonucu karar bozulmuştur. Yerel mahkemenin kararına açıklama şöyledir.

İş Mahkemesi'nin ,"Yurt dışında Türk Vatandaşlığı döneminde geçen sürelerin 3201 sayılı Yasa uyarınca borçlanabileceği ve Alman rant sigortasına girişin Türkiye'de sigorta başlangıcı olarak tespiti" istemine ilişkin olarak görülen davanın yargılama süreci içerisinde .... günlü celsedeki davacı istemi üzerine, esasen tefriki gerektirir bir hal bulunmadığı halde iş bu davaya konu yapılan "sigorta başlangıcına" dair davacı istemin tefrik edilerek eldeki  konular incelenmiş ve ayrıca vekalet ücretine hükmedilmesindeki usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Alman Rant Sigorta Girişinin Türkiye’de Tespiti Davasında Yargıtay Kararı

Türkiye Cumhuriyeti ile Alman Devleti arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin konuya ilişkin 29’uncu maddesinin 4’üncü fıkrası hükmü uyarınca, Alman Rant sigortasına giriş olan 29.11.1981 tarihinin; davacının, Türkiye’de 27.8.2014 tarihinde başlayan 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamındaki çalışması ve bu kapsamda 3201 sayılı Yasaya göre yaptığı borçlanma dikkate alınarak, 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında öngörülen sigortalılığa giriş niteliğinde olmasına göre, 4/1-a kısmından dolayısigorta başlangıcının tespit talebinin kabul edilmesi gerekirken red edilmesi doğru olmamıştır.Ne var ki, bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

 

Alman Rant Sigorta Girişinin Türkiye’de Tespiti Davası

Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Hükmün 1. fıkrasının silinerek yerine “Alman Rant sigortasına giriş tarihi olan ve 18 yaşını ikmal ettiği 29.11.1981 tarihinin 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,” cümlesinin eklenmesine,

2- Hükmün davacı yararına vekalet ücretini düzenleyen 2 no’lu bendinin tamamen silinerek yerine "davalı Kurum kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 1.800,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine," sözcük ve rakamlarının yazılmasına ve hükmün bu şekliyle düzeltilerek ONANMASI şeklinde karar verilmiştir.

 

Türkiye'de Maaş Nasıl Bağlanır Şartları Nelerdir

RANT SİGORTASINA GİRİŞ TARİHİNİN TÜRKİYEDE SİGORTALILIK BAŞLANGICI OLDUĞUNUN TESPİTİ İSTEMİ - BORÇLANILAN SÜRELER - YAŞLILIK AYLIĞI BAĞLANABİLMESİ İÇİN YURTDIŞINDAKİ ÇALIŞMA VEYA ÇALIŞMAYA DAYALI YARDIM İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ GEREĞİ.

 

Yurtdışında uzun süre çalışmış Türk vatandaşlarının yurtdışında geride bıraktığı hizmetlerinin borçlandırılarak, ülkemiz sosyal güvenlik mevzuatında malullük, yaşlılık ve ölüm durumlarında Türkiye’de geçmiş görev gibi değerlendirilmesini sağlamak emeliyle sayılan 3201 sayılı Yasal hükümleri uyarınca borçlandırılan sürelere dayalı olarak hangi şartlarda maaş bağlanacağının belirlendiği Kanunun 6'ncı maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Tahsis uygulanabilmesi içeresinde aranan koşullardan birisi, yurda net dönülmüş olmasıdır.

Alman Rant Sigorta Girişi



Kesin dönüşün, maaş tahsis talebinde bulunanların yurtdışındaki çalışmalarının sona ermesini, ikamete dayanan bir sosyal sigorta veyahut sosyal takviye ödeneği almamaları vaziyetini ifade ettiği; “sosyal sigorta ödeneği” deyiminden, çalışma hayatı müddetince karşılaşılan hastalık, iş, meslek hastalığı ya da işsizlik gibi tehlikeler hasebiyle iş göremezlik ya da işsizlik gibi isimler altında uygulanan ödeneklerin amaçlandığı; “sosyal takviye ödeneği” ibaresinin ise bulunulan ülke mevzuatı kapsamında, geçimlerini sağlayacak hiçbir gelirleri olmayan ya da sahip olunan gelirleriyle geçimlerini sağlamakta güçlük çeken kişilerin minimum geçim seviyesi ile hudutlu olmak suretiyle geçimlerinin sağlanması emeliyle kamu müessese ve kuruluşları doğrulusunda muhtaçlık vaziyetine ve süresine göre ödenen, ikamet şartına bağlı nakdi yardımlar manasını taşıdığı kabul olunmaktadır.

 

Yurt Dışından Kesin Dönüş Ne Anlama Gelir

Yurtdışından “kesin dönüş” ifadesi, salt manada, yurtdışında yer aldığı ülkeden Türkiye’ye döndükten ardından yeniden yurtdışına çıkış yapmama şeklinde değerlendirilemez. İkamet şartına bağlı olmayan kalitede sosyal sigorta ya da sosyal takviye ödeneği alanlara, koşulun gerçekleştiğinin kabulü ile maaş bağlanabilecektir.
Aksi yöndeki kanaat, Anayasamızın 23'üncü maddesi ile teminat altına alınmış olan “Yerleşme ve yolcu hürriyetinin; İnsan Hakları ve Esas Özgürlüklerin Korunmasına Ait Sözleşmeye (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine) ek 4. Protokolün 2'nci maddesi ile ünlü “Serbest dolaşım özgü özgürlüğü” ihlali sonucunu doğuracaktır.

3201 sayılı Kanunun 6'ncı maddesinin B bendi ile yeniden yurtdışına gitmek değil, ecnebi ülke mevzuatına tabi olarak çalışmak ve ikamete dayalı sosyal sigorta ya da sosyal takviye ödeneği alabilmek, aylığın kesme sebebi bulunduğu belirtilmiş; 3201 sayılı Kanuna göre yaşlılık maaşı bağlanıp altı aydan henüz fazla zaman yurtdışında bulunmuş olanların, yurtdışında çalışıp çalışmadıklarını ve ikamete dayanan bir sosyal sigorta ya da sosyal takviye ödeneği alıp almadıklarını “3201 sayılı Kanuna göre maaş alanlara özgü yoklama belgesi” sunarak, aylıklarını almaya devam edebilecekleri, Yurtdışında Geride bıraktı Sürelerin Borçlandırılması ve Değerlendirilmesine Ait Yönetmeliğin 14'üncü maddesi ile karar altına alınmış çoğu, yurtdışında fazla zaman kalmak, tek başına bir maaş kesme sebebi teşkil etmemektedir.

Ayrıca, yurtdışında geride bıraktığımız çalışmalar neticesi o ülkenin sosyal güvenlik sisteminden hak kazanılan yaşlılık veyahut malullük aylığının bir neticesi olan ve ikamete dayalı bulunmayan sosyal sigorta ya da sosyal takviye derecesindeki edimlerden istifade etmek, yurtdışından kazanılmış olan sosyal güvenlik hakkının en tabii neticesi çoğu, bu haktan feragat manası çıkacak şekilde bir “kesin dönüş” tarifi yapması, sosyal güvenlik hakkından feragat edilemeyeceği olgusunun göz ardı edilmesi sonucunu da doğuracaktır.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Borçlanılan süreler gözetilerek yaşlılık maaşıbağlanabilmesi içersinde, yurtdışındaki çalışma ya daçalışmaya dayalı takviye temasının sona ermesi gerekiyorolup; Mahkemece, 22.6.2017 tarihli TR 4 belgesinde 31.12.2016 tarihine kadar “zorunlu prim süresi” bildirimi ile davacının çalıştığı gözetilerek, tahsis talep tarihi olan 03.12.2013 tarihi ve ertesi müddet istikametinden davacı içersinde net dönüş şartının belirlenmesiyle alakalı olarak yurtdışından maaş alıp-almadığı ya da yurtdışında çalışıp-çalışmadığı ya da da çalışmaya dayalı olarak takviye alıp-almadığı resmi belgeler, TR 4 dokümanı  vs. ile net dönüş koşulu araştırılıp neticenine göre hüküm verilmesi gerekirken, noksan araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm verilmiş olması, usul ve yasaya aykırıdır.

Alman Rant sigortasına giriş tarihinin davacının Türkiye’deki çalışması ve bu kapsamda 3201 sayılı Yasaya göre yaptığı borçlanma öneme alınarak 4/1-a maddesi kapsamında öngörülen sigortalılığa giriş niteliğinde olmasına göre, 4/1-a maddesi kapsamında sigorta başlangıcına hüküm verilmesi gerekirken verilmemesi hatalıdır. 
Ne var ki, bu hususun düzeltilmesi yine yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması lazım olur.

Mahkemece, müddetinde ödenmeyen yaşlılık aylıklarıhasebiyle, davalı Kurum'un faiz alacağı ile mesultutulmasında bir isabetsizlik yok ise de, faizin başlangıç tarihi belirlenmesinde üç maaş prosedür müddetinin zenginliği karşısında; Kurum'un, yaşlılık maaşı tahsis tarihini takip eden üç maaş zamanın sonundan ardındanfaiz alacağı ile mesul tutulması lazım olur. Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yine yargılamayı gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması lazım olur.

Mahkemece yapılacak iş; maaş bağlanabilmesi içersinde kanunun aradığı net dönüş koşulunun yine ve usulünce (bumanada bilhassa icabında nihai tarihli tercümeli TR 4 denilen Alman sigorta kurumuna ilişkin görev cetveli yinecelbedilmeli v.s) araştırılarak varılacak neticeye görehüküm verilmesi lazım olur. Yapılacak inceleme neticesi net dönüşün gerçekleşmemiş olduğunun anlaşılması durumundabile, sigorta başlangıcına değin davacı isteminin kabulüne hüküm verilmesi gereği bozmadan ileri yargılamada gözardı edilmemelidir.

Türkiye Cumhuriyeti ile Alman Devleti arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin konuya ait 29’uncu maddesinin 4’üncü fıkrası kararıuyarınca, Alman Rant sigortasına giriş olan 24.08.1992 tarihinin; davacının, Türkiye’de 14.08.2014 tarihinde başlayan 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamındaki çalışması ve bu kapsamda 3201 sayılı Yasaya göre yaptığı borçlanma öneme alınarak, 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında öngörülen sigortalılığa giriş niteliğinde olmasına göre, yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna makul olan kararın onanmasınahüküm verilmiştir.


BİZE YAZIN

Av. İlkay Uyar Kaba
Av. İlkay Uyar Kaba

2006 yılında Ankara merkezli kurulan hukuk bürosunun kurucu Avukatı'dır. Hukuk alanında Başarının bir ekip işi olduğuna inanarak, personellerini belli alanlarda uzmanlaşmasını sağlamak için departmanlar kurularak branşlaşmaları sağlanmıştır.Hukuk Büromuz Aile hukuku ve Tazminat hukuku konularında, uzun yıllara dayanan dava çeşitliliği nedeniyle kararlardan oluşan geniş arşive sahip olup, bir çok davada almış olduğu önemli kararlar örnek içtihatlar olarak yayınlanmıştır.Hukuk departmanları olan icra, tazminat, iş kazası, genel dava, tüketici bölümlerinde oluşan her biri kendi alanında tecrübe edinmiş avukat ve yardımcı personeller görev yapmaktadır. Kendine güvenmek başarmanın yarısıdır. Başarı ise karşınızda ki kişiye güven verir. Başarı ve güvenin olduğu yerde olursanız doğru yol almanız kolay olur. İ.K.

İLGİLİ KONULAR
YORUMLAR
Yorum Bırak