Çekin Karşılıksız Çıkması Halinde Ne Yapılır

diğer konu başlıkları, çekin karşılıksız çıkması durumunda, çek ödenmemesi halinde ne yapılır, ödenmeyen çek nasıl tahsil edilir, çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir, çekin ödenmemesi için menfi tespit davası, çek tedbir icra takibi, ilkay hukuk bürosu avukatları ankara.

ÇEKİN KARŞILIKSIZ ÇIKMASI HALİNDE NE YAPILIR

Çekin Karşılıksız Çıkması Halinde Ne Napılır sorusuna cevap arayacak olursak, çekin karşılıksız çek sayılabilmesi için aşağıdaki koşulların bir arada bulunması gerektiği ileri sürülmektedir.

  • Çek; TTK m.692’de yer alan unsurların tümünü bünyesinde bulundurmalıdır. Bu unsurları barındırmayan belge çek olarak nitelendirilemeyeceği için, bu belgenin bankaya ibraz edilmesi suretiyle “karşılıksızdır” işlemine tabi tutulması, karşılıksız çek fiilinin işlenmesine yol açmayacaktır.
  • TTK’da öngörülen ibraz süreleri içinde muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edilmiş olmalıdır.
  • İbraz anında çekle işleyen hesapta yeterli karşılık bulunmamalı ve çek bedeli bu nedenle ödenmemiş bulunmalıdır.

Çekin karşılığının kısmen veya tamamen bulunmadığı, muhatap bankanın herhangi bir şubesi tarafından ibraz tarihi ile birlikte çek üzerine yazılmalıdır. Bu zorunluluk mülga 3167 sayılı kanunun 3.maddesinin üçüncü fıkrasında yer almaktaydı. Bu tür açık bir hükmün yeni Çek Kanunu’nda düzenlenmediğini görmekteyiz. Yeni kanun, çeklerde bulunması gereken bir takım unsurlara yer vermiştir. İlk bakışta 5941 sayılı kanunun 1.maddesinin ikinci fıkrası gereğince, bu kanunda hüküm olmayan hallerde genel hükümler uygulanacağından bahisle, çekin unsurlarının 5941 sayılı kanuna göre belirleneceği ve bu kanunda öngörülen unsurları taşımayan çeklerin geçersiz olacağı ve unsur eksiği çeklerin kullanılması halinde karşılıksız çek fiilinin oluşmayacağı düşünülebilir. Yeni Çek Kanunu’nun m.2/9 aynı olmasa bile “Türk Ticaret Kanunu’ndaki unsurlar taşıması kaydıyla, düzenlenen çekin bu maddedeki koşullara aykırı olması çekin geçerliliğini etkilemez.” demesiyle 3167 sayılı kanunun m.3/3 hükmüne benzer ifadeye yer verildiği görülmektedir. Görüleceği üzere yeni kanun açısından da karşılıksız çek fiilinin işlenebilmesi için TTK m.692 ve m.693’te gösterilen şartların çekte bulunması zorunluluğu aranmaktadır.

Çekin Karşılıksız Çıkması Halinde Ne Yapılır – Haklar

TTK m.810’a göre hamil şu hususlarda müracaat borçlularına başvurabilir;

  • Hamil çekin ödenmemiş bedelini isteyebilir. Ancak poliçeden farklı olarak akdi faiz talebi hakkı yoktur.
  • Hamil ibraz gününden itibaren işlemeye başlayacak temerrüt faizini talep edebilir. Zira TTK’da para borcu niteliğindeki çek bedelini zamanında tahsil edemeyen hamilin, bu alacağını ve uğradığı zararları karşılamak üzere müracaat borçlularına başvurması düzenlenmiştir.
  • Hamil protestonun veya buna denk tespitin ve gönderilen ihbarnamelerin masrafları ile diğer masraflarını da talep edebilir.
  • Hamil çek bedelinin binde 3’ünü aşmamak üzere, komisyon ücreti de isteyebilir. Hamil bu ücreti müracaat hakkının kullanılması zahmetine sokulduğu için talep etmektedir.

Ayrıca keşideci 810.madde dolayısıyla ödemek zorunda olduğu meblağın dışında ve ondan tamamen ayrı bir şekilde, çek meblağının ödenmemiş kalan kısmının %10’u oranında bir ödemede daha bulunmak zorundadır. (TTK m.783/3) Hamilin bu talebi uygulamada “çek tazminatı” olarak isimlendirilmektedir ve bu meblağ sadece keşideciden talep edilebilir. Bu tazminatın talep edilebilmesi için çekin ödenmemiş olması yeterlidir. Keşideci, bir cezai şart niteliği taşıyan bu tutarı, hamilin bir zararı olsun ya da olmasın ödemekle yükümlüdür.

ÇEKİN KARŞILIKSIZ ÇIKMASI HALİNDE İCRA TAKİBİ

Çekin Karşılıksız Çıkması Halinde alacaklı icra müdürlüğüne, müracaat ederek ödenmeye çek için icra takibi başlatılır.

ÇEKİN KARŞILIKSIZ ÇIKMASI HALİNDE MENFİ TESPİT DAVASI

6102 sayılı TTK’nın 780, 818/1-(s) madde ve bendi yollamasıyla aynı kanunun 680. madde hükmü uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde, tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çek için iptalini isteme hakkının sadece hamile ait olduğu, böyle bir iddiaya sahip keşidecinin, elinden rızası hilafına çıkan, bir başka anlatımla imzasını içeren ve fakat kaybettiği çekin bedelinin kendisinden istenmesi halinde borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açma olanağına sahip bulunduğu, diğer yandan henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan tamamen boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılamayacağından, hesap sahibi tarafından zayi nedeniyle iptal davası açılamayacağı, ele geçirenlerce imzalanıp doldurulması sonrasında, çeke dayalı hak iddia edene karşı menfi tespit davası açılabilmektedir. Çekin Karşılıksız Çıkması Halinde Ne Napılır Avukat