Emeklilik Nedeniyle İşten Ayrılma Kıdem Tazminatı

Emeklilik Nedeniyle İşten Ayrılma Kıdem Tazminatı hakkı, kanun koyucu işyerinde en az bir yıl olarak belirtilen çalışma süresini dolduran işçiye, bağlı bulunduğu kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla, iş akdini feshettiğinde kıdem tazminatı alma hakkını tanımıştır.

Emeklilik nedeniyle işten ayrılma durumunda, Emekliliğe hak kazanıp da emeklilik nedeniyle işten ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanır.

İşçi Emeklilik Nedeniyle Kıdem tazminatı almak için SGK’ ya müracaat ederek, “15 yıl veya 3600 prim gün sayısını doldurup kıdem tazminatı almaya hak kazanmıştır” yazısını alarak işverene vermesi veya ihtar çekmesi gerekmektedir. Yargıtay, kıdem tazminatına hak kazanılması için iki koşulun da gerçekleşmesi gerektiğini hükme bağlamıştır.

Emeklilik Nedeniyle Kıdem tazminatı almak için doldurulması gereken 15 yıllık süreyi, sadece bir iş yerinde olması zorunluluğu yoktur. İşçinin farklı işyerlerinde toplamda 15 yıl sigortalı olarak çalışması halinde de bu tazminatı alabilir. Fakat kıdem tazminatı talep edilen işyerinde çalıştığı süreye göre ödenmektedir.

Emeklilik Nedeniyle İşten Ayrılma Kıdem Tazminatı – Hesaplama

İşçinin kıdem tazminatı; (Brüt Giydirilmiş) Günlük Ücret X 30 X Hizmet Süresi olarak hesaplanır. Giydirilmiş ücretin hesabında işçiye standart ücreti dışında yapılan sosyal yardım niteliğindeki yakacak yardımıi giyim yardımı, yolparası, yemek parası, ikramiye, prim gibi alacakların gün başına düşen miktarları da dikkate alınır. Buna karşılık yapılan fazla mesai, hafta tatili, genel tatil ücretleri kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz.

15 yıl 3600 gün kıdem tazminatı brüt ücretiniz üzerinden hesaplanır. Bu tazminatta hiçbir vergi kesintisi yapılmazken sadece damga vergisi kesintisi yapılır.

Belgenin işverene geç verilmesi veya işçiye SGK’ dan aylık bağlanmaması kıdem tazminatına etki eder mi?

Emeklilik Nedeniyle İşten Ayrılma Kıdem Tazminatı Yargıtay’a göre yasada bir süre öngörülmediğinden söz konusu belgenin işverene geç verilmesi kıdem tazminatı hakkını olumsuz etkilemez. Ayrıca söz konusu belgenin işverene verilmiş olması yeteli olup, işçiye aylık bağlanmış veya toptan ödeme yapılmış bulunması zorunlu değildir.

Emeklilik nedeniyle işten ayrılan işçi başka bir yerde çalışabilir mi?

Esasen işçinin bu hükümden yaralanarak iş akdini feshederek kıdem tazminatı alması, onun aynı veya başka işyerinde çalışmasına bir engel oluşturmaz. Zira burada kanun koyucunun amacı çalışma hayatını aktif olarak sonlandırmak olmadığından işçinin tekrar çalışmaya başlamış olması hakkın kötüye kullanılması olarak nitelendirilemez.

İşçinin fesih iradesinin emeklilik nedeniyle gerçekleştiğinin ortaya konulması ve bunun ispatlanması araştırılmaktadır. İşçi emeklilik işlemlerini yapmadan veya fesih iradesini ortaya koymadan başka bir işte çalışmaya başlaması durumunda işçinin gerçek iradesinin başka bir işyerinde çalışmak olduğu yönündeki değerlendirme ile iş akdini haksız olarak feshetmesinden dolayı kıdem tazminatı alacağından mahrum kalabilmektedir.

Emeklilik nedeniyle işten ayrılan işçi ihbar tazminatı alabilir mi?

İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş akdini bildirim süresi vermeksizin fesheden tarafça ödenen bir tazminat olduğundan, iş akdini emeklilik nedeniyle kendisi fesheden işçiye ihbar tazminatı ödenmez.

İşveren bildirim süresine uymayan işçiden ihbar tazminatı talep edebilir mi?

            İşçi tarafından emeklilik nedeniyle iş akdini feshetmesi durumunda bildirim sürelerine uyması gerekip gerekmeyeceği konusunda bir açıklık bulunmamaktadır. Fakat Yargıtay’ ın yerleşik uygulamasında askerlik, kadın işçinin evlenmesi ve emeklilik nedeniyle iş akdinin feshi hallerinde karşı tarafa önel verme (bildirimde bulunma) zorunluluğu yoktur. Dolayısıyla bu durumda işveren lehine ihbar tazminatına hükmedilemez.

İşçinin kıdem tazminatı ödenmediğinde buna ilişkin faiz talebinde bulunabilir mi?

SGK’ dan alınan belge işverene verildiği veya buna ilişkin ihtar çekildiği anda işverenin kıdem tazminatı ödeme yükü doğacak ve faiz o tarihten itibaren işleme başlayacaktır. Bu durumda kıdem tazminatına bankalarca mevduata uygulanan en yüksek mevduat faiz oranı uygulanır.

Yargıtay kararlarında da faiz başlangıç tarihi konusunda açık kararlar verilmiştir. “…emeklilik nedeniyle fesihlerde kıdem tazminatı faiz başlangıcı emeklilik olduğuna dair belgenin işverene verildiği tarihtir.” (9HD, 12.11.2003, 2003/6509 E.,2003/19149 K.) “…Somut olayda, davacının emeklilik nedeni ile istifa ettiği yönündeki dilekçesi ve ekinde SGK belgesi var ise de bu belgelerin davalıya ne zaman ibraz edildiğinin dosyadan tespit edilemediği anlaşıldığından, kıdem tazminatı açısından dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği… (9HD, 04.03.2014, 2012/2274 E.,2014/7073 K.)

Avukat