Karşılıksız Çek Alacak Davası

Çek’in pek çok farklı etkin sebep nedeni ile ödemesinde problem yaşanabiliyor. Çek karşılıksız çıkabilir  veya bir bölümü karşılıksız çıkabilir, çek zayi durumu meydana gelebilir ve zayi olduğundan dolayı çekin iptali davası açılabilmesi söz konusu olur.

Çekin kıymetli evrak olarak kabul görmemesi dolayısı ile kıymetli evrak gibi kullanılmış olmasından dolayı nedensiz zenginleşmeye odaklı bir dava açılabilmesi söz konusu olur. Bu davalardan en fazla görülen tür olarak çekin karşılıksız çıkması neticesinde meydana gelen dava haklarıdır.

Karşılıksız Çek Alacak Davası Nasıl Açılır?

Karşılıksız çekin hukuki neticeleri arasında yer alan noktalardan birisi de çek üzerinde müracaat hak olarak karşı karşıya kalınan çıkar. Çek üzerinde müracaat hakkı söz konusu olduğunda usulüne uygun olarak ibraz edilmiş olan çekin ilgili tarafından haksız şekilde ödenmemesi ya da mücbir neden sebebi ile muhataba müracaat edilmemesi sebebi ile hamil olan kişilerin çek bedelini keşideciden ve cirantalardan ayrı olarak bunların avalistlerinden talep ve tahsil edebilmesini sağlar.

Karşılıksız Çekte Müracaat Hakları

Zamanında ibraz edilmiş olan bir çekin ödenmemiş olduğu ve ödemeden kaçınılması halinde;

*Resmi bir vesika ile yine protesto ile

*Muhatap tarafından, ibraz gününün de belirtilmesi ile ve çekin üzerine tarih ilave edilmiş olması mecburiyeti ile bir beyan

*Çekin tarihinde teslim edilmesine karşın, ödemesinin yapılmadığının belirlenmiş olduğu tarih var olan bir beyan ile sabit olunması durumunda  hamil tarafından, cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı müracaat haklarını kullanabiliyor.

Bu sebep ile bir çek verilmiş olan süre içerisinde ibraz edilmiş olmasına karşın, ilgili banka tarafından ödemesi gerçekleştirilmemiş ise müracaat hakkı meydana gelir. Hamilin bu müracaat hakkını değerlendirebilmesi açısından çekin öncelikle muhatap bankaya süresi içerisinde ibrazının gerçekleştirilmiş olması ve ödenmeme halinin de resmi olarak tespit edilmiş olması gerekir.

Çek yapısında olmadığı ya da yetkili hamile ibraz edilmemesi dolayısı ile muhatap banka tarafından ödemesi gerçekleştirilmeyen bir senet bulunmak ise hamilin müracaat borçlularına başvurma hakkı oluşmaz.

Süresi içerisinde ibrazı gerçekleştirmeyen çek hamili ve süresi içerisinde ibrazda bulunmasına rağmen bu süre içerisinde ödemesinin gerçekleştirilmediği tespit ettirmeyi mümkün kılamayan hamil içinde müracaat hakkı meydana gelmemektedir.

Karşılıksız Çıkan Çek İçin Süreler?

Çekin ödemesinin gerçekleştirilmemesi halinde hamil, çek borçlularına başvurmayı tercih edebilir. Çünkü hamile verilmiş olan müracaat hakkı, hem talep hakkı ve yükümlülüklerin kapsamı sebebi ile hem de kambiyo senedi alacağına ilişkin takibi hedefine yönelik özel takip usulü sebebi ile daha avantajlı bir yöntem olarak öne çıkıyor. Hamilin müracaat hakkı doğmuş olsa dahi çek için verilen süreler nedeni ile bu talep hakkı da zamanaşımı ile karşı karşıya kalmış olabilir.

Bu söz konusu zamanaşımı hali müracaat hakkı çerçevesinde hamile ödeme yapan bir müracaat borçlusu yönünden de gündeme gelir. Çek hamili bu ihtimal içerisinde kambiyo hukukuna özgü olan nedensiz zenginleşme davasına başvuru gerçekleştirebilir. Bunun yanı sıra taraf kaydı ile temel ilişkiye de bağlı olarak dava açma hakkına sahip olabilir. Çekler yönünden göz önünde bulundurulması halinde öne çıkacak diğer ihtimal olarak ise karşılığın devri söz konusu olmaktadır.

Karşılıksız Çek Alacak Davası – Yargıtay Kararı

T.C. YARGITAY 19.Hukuk Dairesi Esas: 2015/4759 Karar: 2015/15189 Karar Tarihi: 19.11.2015

ALACAK DAVASI – DAVALININ DAVA KONUSU ALACAĞA KARŞILIK OLARAK DAVACIYA VERDİĞİNİ SAVUNDUĞU İKİ ADET ÇEKİN ÖDENMEDİĞİ – HÜKMÜN BOZULMASI

ÖZET: Davacı vekili; müvekkilinin davalıya sattığı mal karşılığı verilen çeklerin sahte ve karşılıksız çıktığını belirterek … TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalının dava konusu alacağa karşılık olarak davacıya verdiğini savunduğu iki adet çekin ödenmediği dosya içeriğiyle sabittir. Davacının çekler nedeniyle müracaat hakkını yitirmesi borcun ödendiği anlamına gelmeyecektir. Davacı yan, isterse çeklere, isterse iş bu davada olduğu üzere, faturalara dayalı olarak alacağının tahsilini isteyebilecektir. Açıklanan bu durum karşısında mahkemenin çeklere ilişkin yanılgılı gerekçesi de isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

T.C. YARGITAY 8.Hukuk Dairesi Esas: 2016/547 Karar: 2016/1771 Karar Tarihi: 02.02.2016

ALACAK DAVASI – TEMYİZ DİLEKÇESİNİN TEBLİĞ EDİLİP EDİLMEDİĞİNİN ARAŞTIRILMASI TEBLİĞ EDİLMİŞ İSE TEBLİGAT PARÇALARININ DOSYA ARASINA KONULMASI DOSYANIN GÖNDERİLMESİ İÇİN GERİ ÇEVRİLMESİNE KARAR VERİLDİĞİ

ÖZET: Davalılar A. D. ve M. Ö.’e hükmün ve temyiz dilekçesinin tebliğ edilip edilmediğinin araştırılması; tebliğ edilmiş ise, tebligat parçalarının dosya arasına konulması; tebliğ edilmemiş ise, 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca tebliğ edilerek temyiz süresinin beklenilmesi ve dosyanın gönderilmesi için Yerel mahkemeye geri çevrilmesine karar verilmiştir.

Ankara avukat