Sebepsiz Zenginleşme Davaları

Sebepsiz Zenginleşme Nedir?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarında borç ilişki sözleşmelerinden, haksız fiillerden ve sebepsiz zenginleşme durumundan meydana gelmektedir. Sebepsiz zenginleşme bir kimsenin haklı bir neden olmadan başkasının mal varlığından ve elde ettiği emeğinden zenginleşmesidir. Sebepsiz zenginleşme borcu tarafların iradesine dayanmamaktadır. Kanunda belirtilmiş olan kimi şartların gerçekleşmesi durumunda ortaya çıkmaktadır. Sebepsiz olarak zenginleşmeden bahsedilebilmesi için öncelikle bir kişinin mal varlığında bir çoğalma olması gerekmektedir. Bunun yanında bir başka kişinin de mal varlığında bir azalma olması gerekmektedir. Ayrıca bu artış ve azalma arasında da bir illiyet bağı olmalıdır. Sebepsiz zenginleşme konusunda ankara avukat veya hukuk büroları aracılığı ile dava açılması avantaj sağlamaktadır.

Sebepsiz Zenginleşme Nedeni İle Geri Verme Yükümlülüğü

Sebepsiz zenginleşme konusunda zenginleşmenin geri istenmesi durumunda elinden çıkmış olanların ispat edilen kısımları dışında olanları geri vermekle yükümlü olmaktadır. Ancak zenginleşen kişi zenginleşmeyi iyi niyet olmadan elde etmiş ise veya elden çıkarırken ileride iade etmek zorunda kalabileceğini dikkate alması gerekiyor ise zenginleşmenin tamamını geri vermekle yükümlüdür.

Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Giderleri İsteme Hakkı

Sebepsiz şekilde zenginleşen iyi niyetli ise yaptığı zorunlu ve yararlı giderleri geri verme isteminde bulunan kişiden isteyebilmektedir. Sebepsiz zenginleşenin iyi niyetli olmaması durumunda zorunlu ve yararlı giderlerden yalnızca geri verme zamanda var olan değer artışının ödenmesini isteyebilmektedir. Sebepsiz zenginleşenin iyi niyetli olup olmadığına bakmaksızın diğer giderlerin ödenmesi talep edilemez. Ancak kendine karşılık önerilmemesi durumunda o şey ile birleştiği ve zararsızca ayrılması mümkün olan eklemeleri geri vermeden önce ayırıp alabilmektedir. Hukuka ve ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacı ile verilen şeyin geri istenmesi mümkün olmamaktadır. Açılacak olan davada mahkeme bu şeyin devlete mal edilmesi yönünde bir karar verebilmektedir.

Sebepsiz Zenginleşme Davaları Nasıl Görülür

Sebepsiz Zenginleşme Davalarında, haklı bir sebep bulunmadan başkasına zarar vermesi durumunda, verilen zararı karşılamak zorundadır. Özellikle geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş bir sebebe yahut varlığı son bulmuş sebebe dayalı alınan şeyin genel hükümler çerçevesinde iadesi gerekir.

Borç olmayanı rızası ile ödeyen kimse, yanlışlığa düştüğünü ispat ettiği takdirde ödediğini geri isteyebilir. Bu durumda Sebepsiz Zenginleşme Davası açabilir. Yanlışlık, eda ile ilgili olup, edada bulunan da bağışlama irade ve arzusunun bulunmadığını gösteren bir yanılmadır.

Sebepsiz Zenginleşme Davalarında Haksız zenginleşen, zenginleşmeyi kötü niyetle elden çıkarmış ise elden çıkardığı bu zenginleşmeyi iade tarihinde olması gereken durumuyla ve tam olarak iade etmekle yükümlüdür. Gayri ahlaki bir amacı sağlamak için verilen şeylerin geri alınması mümkün değildir.

Sebepsiz Zenginleşme Davalarında İade alacaklısının geri alma hakkının varlığını öğrenmesinden itibaren bir yıl ve herhalde bu hakkın doğduğu tarihten itibaren on yıl sonra nedensiz zenginleşmeden doğan iade istemi zamanaşımına uğrar. Bir yıllık sürenin başlaması için, iade alacaklısının kendisi aleyhine zenginleşen kişiyi ve zenginleşmenin kapsamını (nedensiz olarak uğranılan malvarlığı azalmasını) bilmesi aranmalıdır.

Yargıtay Kararı – Sebepsiz Zenginleşme Davaları

T.C. YARGITAY 13.Hukuk Dairesi Esas:  2013/29017 Karar: 2014/30788 Karar Tarihi: 10.10.2014

ALACAK DAVASI – SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME DAVALARINDA HUKUKSAL NEDENİ – DÖVİZDEKİ KUR FARKINDAN HAKSIZ KAZANÇ SAĞLANDIĞI İDDİASI – FAKİRLEŞME İLE ZENGİNLEŞMENİN KARŞILAŞTIRILDIĞI RAPOR ALINMASI – ZENGİNLEŞMENİN KAPSAMININ TAYİNİ – HÜKMÜN BOZULDUĞU

 

Sebepsiz Zenginleşme Davası

Sebepsiz Zenginleşme Davası