Atla

Belirli Süreli İş Sözleşmelerinde Cezai Şart


Belirli Süreli İş Sözleşmelerinde Cezai Şart

Belirli Süreli İş Sözleşmelerinde Cezai Şart

Belirli Süreli İş Sözleşmelerinde Cezai Şart

Cezai şart Borçlar Kanunun 158 - 161 inci maddeleri arasında düzenlenmiş olup, İş Kanunlarında konuya dair bir hükme yer verilmemiştir. İş hukuku açısından Borçlar Kanunun sözü edilen hükümlerini uygulamakla birlikte, Dairemizce bazı yönlerden İş hukukuna özgü çözümler üretilmiştir.

İş hukukunda "İşçi Yararına Yorum İlkesi"nin bir sonucu olarak sadece işçi aleyhine yükümlülük öngören cezai şart hükümleri geçersiz sayılmış ve bu yönde yerleşmiş içtihatlar öğretide de benimsenmiştir. Hizmet sözleşmeleri açısından cezai şartla ilgili olarak 818 sayılı Yasada açık bir hüküm bulunmaz iken, Dairemizin uygulamasına paralel olarak; 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 420 nci maddesi "Hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulu geçersizdir." hükmünü getirmiştir. Bu itibarla hizmet sözleşmelerine işçi aleyhine konulan cezai şartlar geçersiz, işçi lehine konulan cezai şartlar ise geçerli kabul edilmelidir. Cezai şartın işçi ve işveren hakkında ve iki taraflı olarak düzenlenmesi gereği, işçi aleyhine kararlaştırılan cezai şartın işveren aleyhine kararlaştırılandan daha fazla olmaması sonucunu da ortaya koymaktadır.

Başka bir anlatımla işçi aleyhine olarak belirlenen cezai şartın, koşulları ve ceza miktarı bakımından işverenin sorumluluğunu aşması düşünülemez. İki taraflı cezai şartta işçi aleyhine bir eşitsizlik durumunda, cezai şart hükmü tümden geçersiz olmamakla birlikte, işçinin yükümlülüğü işverenin sorumlu olduğu miktarı ve halleri aşamaz.

İşçiye verilen eğitim karşılığı belli bir süre çalışması koşuluna bağlı olarak kararlaştırılan cezai şart tek taraflı olarak değerlendirilemez. İşçiye verilen eğitim bedeli kadar cezai şartın karşılığı bulunmakla eğitim karşılığı cezai şart hükmü belirtilen ölçüler içinde geçerlidir. İş sözleşmelerine konulacak cezai şartın geçerli olması için dikkat edilmesi gereken temel unsurları sıralayacak olursak;

*Sözleşme, Belirli Süreli İş Sözleşmesi olmalıdır.

*Cezai şart, taraflar arasında orantılı olmalıdır.

*Sözleşmenin Feshi Haklı Nedene dayanmalıdır.

*Sözleşme süresi dolmadan sona erdirilmelidir.

*Hizmet sözleşmesinde ki rekabetine ilişkin cezai şartın fahiş olmaması

*Belirli Süreli İş Sözleşmesinde, Sözleşmeye süresi dolmadan feshetme ile ilgili cezai şart ancak iki taraflı olarak konulabilir, tek taraflı bir cezai şart geçerli değildir.

AYRICA ŞARTLAR BAKIMINDAN

*İŞÇİ VE İŞVEREN ARASINDAKİ SÖZLEŞMENİN BELİRLİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ OLMASI GEREKMEKTEDİR.

*İŞÇİ VE İŞVEREN BAKIMINDAN KARARLAŞTIRILAN CEZAİ ŞART MİKTARLARI ORANTILI OLMALIDIR.

*TARAFLAR ARASINDAKİ BELİRLİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ SÜRESİ DOLMADAN ÖNCE SONA ERDİRİLMİŞ OLMALIDIR.

*CEZAİ ŞART TALEP EDEN İŞÇİ İSE SÖZLEŞME İŞÇİ TARAFINDAN HAKLI NEDENLE VEYA İŞVEREN TARAFINDAN HAKSIZ NEDENLERE DAYANILARAK FESHEDİLMİŞ OLMALIDIR. CEZAİ ŞART TALEP EDEN İŞVEREN İSE SÖZLEŞME İŞVEREN BAKMINDAN HAKLI NEDENLE VEYA İŞÇİ BAKIMINDAN HAKSIZ NEDENLERE DAYANILARAK FESHEDİLMİŞ OLMALIDIR.

Yargıtay Kararı - Belirli Süreli İş Sözleşmelerinde Cezai Şart

T.C. YARGITAY 9.Hukuk Dairesi Esas: 2014/34769 Karar: 2016/5955 Karar Tarihi: 14.03.2016

CEZAİ ŞART ALACAĞININ ÖDETİLMESİ İSTEMİ - DAVACI BANKA İLE DAVALI ARASINDA HENÜZ İŞ İLİŞKİSİ KURULMADIĞI - DAVAYA KONU UYUŞMAZLIĞIN İŞ MAHKEMESİNDE GÖRÜLME İMKANI OLMADIĞI - HÜKMÜN BOZULDUĞU

Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasında … tarihinde 03/09/2012 - 02/09/2015 tarihlerini kapsayan hizmet sözleşmesi imzalanmış ve davalı 28/06/2012 tarihli dilekçesi ile işe başlayamayacağını bildirmiş ve işe başlamamıştır. Görüldüğü gibi davacı banka ile davalı arasında henüz iş ilişkisi kurulmamış ve taraflar işçi - işveren sıfatını almamışlardır.

Dolayısıyla davaya konu uyuşmazlığın İş Mahkemesinde görülme imkanı yoktur. Davaya bakma görevinin genel Mahkemelere ait olup, İş Mahkemesinin görevi dışında kaldığı gözden kaçırılarak görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davanın esası hakkında karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

T.C. YARGITAY 9.Hukuk Dairesi Esas: 2014/30506 Karar: 2016/3383 Karar Tarihi: 22.02.2016

CEZAİ ŞART TAZMİNATI - CEZAİ ŞARTIN DAVACI ŞİRKET VE DAVALI İŞÇİ İÇİN AYNI İÇERİKTE YAPTIRIM ÖNGÖRÜLDÜĞÜ İÇİN KARŞILIKLILIK UNSURUNUN GERÇEKLEŞTİĞİ - CEZAİ ŞARTIN UNSURLARININ GERÇEKLEŞTİĞİNİN KABULÜ İLE SONUCA GİDİLMESİ GEREKTİĞİ - HÜKMÜN BOZULDUĞU

Davacı şirketin davalının haklı nedene dayanmayan feshi nedeni ile uğradığı zararı istemesine ilişkin hükmün cezai şartın oluşup oluşmadığına etkisinin bulunmadığı görülmüştür. cezai şart açısından davacı şirket ve davalı işçi için aynı içerikte yaptırım öngörüldüğü için karşılıklılık unsuru gerçekleşmiştir. Davacı şirket varsa uğradığı zararın tazmini için ayrıca dava yoluna başvurabilecektir. Davalı işçi lehine zarara ilişkin düzenleme yapılmaması cezai şartın unsurlarının gerçekleşmesine engel değildir. Bu nedenle mahkemece cezai şartın unsurlarının gerçekleştiğinin kabulü ile sonuca gidilmesi gerekirken talebin reddi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SIKÇA SORULAN SORULAR

BİZE YAZIN

Av. İlkay Uyar Kaba
Av. İlkay Uyar Kaba

İlkay Uyar Kaba ; Aile Boşanma hukuku, Anlaşmalı Boşanma, İşçi Davalarında Arabuluculuk, Miras Hukuku Davaları, icra hukuku, İşçi Tazminat Davaları, Kıdem Ve İhbar Tazminatı, İşe İade, Miras hukuku, Tazminat Hukuku, İş Kazası Tazminat, Trafik Kazası Tazminat Davası gibi faaliyet gösterdiğimiz çalışma alanlarımızın, hukuk büroları arasında önemli bir yer sahibi olmamızı prensiplerimize borçluyuz.

İLGİLİ KONULAR
YORUMLAR
  • SEHER DOKUYANOĞLU -
    12 Ağustos 2016

    Belirli Süreli İş Sözleşmelerinde Cezai Şart Sayın İlkay hukuk bürosu, bu davayı açmayı düşünüyorum..

    Cevapla
Yorum Bırak