Hayatını Kaybetmiş Harp veya Vazife Malullerinin Yakınlarının ÖTV'siz araç alımını düzenlemek amacıyla tebliğ çıkartıldı. Şehit yakınlarının ÖTV'siz araç alımını düzenlemek amacıyla çıkarılan tebliğde yaralanacak kişiler bölümünde şehit yakınlarının yararlanabileceği belirtilmiştir.
Genel, katma ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlarla mahalli idareler ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan her nevi teşebbüs veya bağlı ortaklıklar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur kadroları ile sözleşmeli personel ve sürekli işçi kadrolarının, terör eylemleri nedeni ve etkisiyle; şehit olan kamu görevlileri ile er ve erbaşların yakınlarının bir defaya mahsus ÖTV'den istisna araç alma hakkına sahiptir.
Vazife Malullüğü ve Vazife Şehidi Nedir ?
Vazife malullüğü ve vazife şehidi; görevlerini yaptıkları sırada bu görevlerinden dolayı meydana gelen (TSK. Personeli açısından askerlik görevini yapmaları sırasında meydana gelmesi), kendi kurumlarının başka bir kuruma ait başka işleri yapmakta iken yaptıkları işlerden dolayı meydana gelen veya kamu kurumların menfaatini korumak amacıyla bir iş yaparken o işten dolayı meydana gelmesi ve bu amacın ilgili kamu kurumlarınca kabul edilmesi şartlarıyla meydana gelen malullüğe vazife malulü, olaylar sonucu hayatını kaybetmiş kişiye vazife şehidi denir.( 5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanununun 45 ve 55 inci maddelerinde düzenlenmiştir).
Harp Malullüğü ve Harp Şehidi Nedir ?
Harp Melüllüğü; harpte fiilen ateş altında, harp bölgelerindeki harp harekât ve hizmetleri sırasında, bu harekât ve hizmetlerin sebep ve etkileriyle, harpte veya harbe hazırlık devresinde her çeşit düşman silâhlarının etkisiyle, askerî harekâtı gerektiren iç tedip ve sınır hareketleri sırasında, bu hareketlerin sebep ve etkisiyle, barışta veya olağanüstü hallerde, emir veya görev ile uçuş yapan uçucularla hangi meslek ve sınıftan olursa olsun emirle görevli olarak uçakta bulunanlardan uçuşun havadaki ve yerdeki sebepleriyle ve yine emir ve görev ile dalış yapan dalgıçlarla, hangi meslek ve sınıftan olursa olsun emirle görevli olarak denizaltı gemisinde veya dalgıç kıtasında bulunanlardan denizaltıcılığın veya dalgıçlığın çeşitli sebep ve etkileriyle, Anayasanın 92 nci maddesi veya Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca Türk Silâhlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesini gerektiren durumlarda, birliklerin bulundukları yerlerden hareketlerinden itibaren yurt içinde, yurt dışında, yabancı ülkelerde veya yurda dönüş sırasında görevlerini yaptıkları sırada bu görevlerinden dolayı meydana gelen (TSK. Personeli açısından askerlik görevini yapmaları sırasında meydana gelmesi), kendi kurumlarının başka bir kuruma ait başka işleri yapmakta iken yaptıkları işlerden dolayı meydana gelen veya kamu kurumların menfaatini korumak amacıyla bir iş yaparken o işten dolayı ölüm hadisesi veya malullülük meydana gelmesi sonucu vefat eden veya malulü kişiye harp malulü veya harp şehidi denir. (Harp Malullüğü 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 64. maddesinde düzenlenmiştir.)
Şehit Yakınlarından Kimler ÖTV'siz Araç Alımı Hakkına Sahiptir?
Şehit yakınlarının ÖTV'siz araç alımını düzenlemek amacıyla çıkarılan tebliğde yaralanacak kişiler bölümünde şehit yakınlarının yararlanabileceği belirtilmiştir. Tebliğde istisnadan yararlanacak kişilerin şehidin eşi veya çocuğu, eşi ve çocuğu yoksa şehidin anne veya babasına tanınmıştır. Şehidin eşi, çocuğu, anne ve babası hiçbirisinin olmaması veya istisna hakkından yararlanmamaları durumunda dahi şehidin diğer hiçbir yakını bu istisnadan yararlanma hakkına sahip değildir.
Yani şehidin kardeşi, yeğeni, kayın hısımları vb. başka bir yakını tarafından bu hak kullanılamaz. Harp veya vazife şehidinin hayatını kaybettiği tarihte eşi ve çocuğu bulunması halinde (çocuğu bulunmasa bile), bu istisna hakkından şehidin eşi veya çocuk yararlanabilir. Şehidin eşi veya çocuğu bu istisnadan yararlanmaması halinde bile, şehidin anne veya babanın istisna hakkından yararlanamaz.
Şehidin vefatından sonra tekrar evlenen dul eş istisna hakkından faydalanamayacaktır. Ancak her durumda, hayatını kaybetmiş harp veya vazife şehidinin çocukları evli olmaları veya sonradan evlenmeleri istisnadan yararlanma hakkına bir defaya mahsus sahiptir.
Şehit Yakınları ÖTV'siz Hangi Araçları Alma Hakkına Sahiptir?
Özel Tüketim Vergisi Kanununa göre şehit yakınlarının bir defaya mahsus ÖTV'siz araç alma hakkı, II sayılı listede yer alan kayıt ve tescile tabi araçlardan; G.T.İ.P. numarası 87.03 tarife pozisyonunda yer alan, 1600 cm³ veya altında motor silindir hacmine sahip binek otomobil, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, jeep, steyşın vagon, vb. taşıtların, G.T.İ.P. numarası 87.04 tarife pozisyonunda yer alan, eşya taşımaya mahsus, 2800 cm³ veya altında motor silindir hacmine sahip van, panelvan, kamyonet, pick-up, vb. taşıtların ve 87.11 G.T.İ.P. tarife pozisyonunda yer alan, motor silindir hacmine bakılmaksızın motosikletlerin herhangi birini ÖTV'siz alma hakkına sahiptir.
Şehit Yakınlarının ÖTV'siz Araç Alabilmesi İçin Yapması Gereken İşlemler
Harp ve vazife şehitlerinin yakınları araç alabilmesi için; şehidin eş veya çocuklarından birisi, eş ve çocuğu yoksa anne veya babasından birisinin, hayatını kaybetmiş harp veya vazife malulünün eşi, çocuğu, anne veya babası olduğuna dair Sosyal Güvenlik Kurumundan “Malullük Durum Belgesi” almaları gerekir. Ve istisnadan yararlanmak isteyen şehidin yakınlarının nüfus müdürlüklerinden harp veya vazife malulü şehidine ait “Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği Belgesi” almalılar.
İstisnadan yararlanacak şehidin yakını diğer bu hakka sahip kişilerden bu hakkı kullanmayacaklarına dair noterden feragat almaları gerekir. Şehidin eşinin bu haktan yararlanmak istemesi halinde her bir çocuktan istisna hakkından feragat ettiğine dair noter beyan alması gerekir (Reşit olmayan çocuklar varsa ve velisi kendisi ise onlardan feragat almaya gerek yoktur ). İstisnadan hakkından , şehidin reşit çocuğu yararlanmak isterse, dul eş ve varsa diğer çocukların her birinden (reşit olmayan çocuklar yerine veli veya vasiden) haklarından feragat ettiklerine dair noter beyanı alması gerekir. Şehidin eş veya çocuğunun olmaması halinde, istisna hakkını kullanan anne veya baba diğerinden feragat alması gerekir (Feragatname noter huzurunda yazılı olarak düzenlenmesi gerekir). Sonra gerekli evrakları ÖTV mükellefine veya gümrük idaresine sunulur. ÖTV mükellefi veya gümrük idaresi yetkilileri tarafından Malullük Durum Belgesi ile Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği Belgesi karşılaştırılır.
Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği Belgesindeki bilgilerden, istisnadan yararlanma hakkı olan diğer kişi/kişilerin hayatta olup olmadıkları, hayatta olmaları halinde bu kişiler tarafından Feragat Beyanı Belgesi verilip verilmediği kontrol edilir.
Belgeler ve içerdiği bilgilerin eksik olması halinde istisna uygulanmaz. Aranan belgelerin eksiksiz olması durumunda istisna kapsamındaki taşıtları istisnadan yararlanan kişilere ilk sahiplenme kapsamında teslim edenler veya bu taşıtlara ait ithalat işlemlerini gerçekleştiren gümrük idareleri tarafından ÖTV uygulanmadan işlem gerçekleştirilir.
İstisna uygulanarak teslim edilen taşıtlar için de mükellefler tarafından ÖTV Beyannamesi ile birlikte diğer evraklar ilgili vergi dairesine verilir. Vergi dairesince, beyanname ve söz konusu belgeler incelenerek istisna uygulandığını gösteren “ÖTV Ödeme Belgesi” mükellefe verilir.
ÖTV'siz Alınan Aracın Beş Yıl Kullanılmadan Satılması Durumu
ÖTV istisnasından yararlanan şehit yakının ilk iktisap tarihinden itibaren 5 yıl geçmeden istisnadan yararlanamayan kişi ve kurumlara satışı veya istisna hakkından feragat etmiş diğer şehit yakınına devrinde ÖTV ödemesi gerekir. Ancak ÖTV istisnasından yararlanma hakkı bulunan başka bir şehidin yakınlarına aracın devrinde ÖTV ödemesi gerekmez.