Vasi Davası Nasıl Açılır? Vasi Atanması Şartları 2026 – Vasi davası olarak bilinen süreç, çoğu durumda bir kişinin Türk Medeni Kanunu’nda belirtilen nedenlerden biriyle kısıtlanması ve kişisel veya malvarlığı işlerini yürütmek üzere kendisine vasi atanması talebidir. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kendi işlerini göremeyen, sürekli korunmaya ihtiyaç duyan, savurganlığı veya bağımlılığı nedeniyle kendisini ya da ailesini ekonomik tehlikeye atan kişiler bakımından vesayet gündeme gelebilir; ayrıca yaşlılık, engellilik veya ağır hastalık nedeniyle işlerini gerektiği gibi yönetemeyen kişi belirli şartlarda kendi kısıtlanmasını isteyebilir. Başvuru kural olarak kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesine yapılır.

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlamada resmî sağlık kurulu raporu gerekir; ancak her vasi dosyasında aynı rapor sistemi uygulanmaz. Mahkeme yalnız vasi atanıp atanmayacağını değil, önerilen kişinin bu göreve uygun olup olmadığını ve alınacak kararın korunması istenen kişinin menfaatine hizmet edip etmediğini de değerlendirir.

Vesayet ve Vasi Nedir?

Vesayet, velayet altında bulunmayan küçüklerin veya Türk Medeni Kanunu’nda belirtilen sebepler nedeniyle kendi kişisel ve mali işlerini gerektiği gibi yürütemeyen erginlerin korunmasını sağlayan hukuki kurumdur. Vasi ise mahkeme tarafından vesayet altındaki kişinin kişiliğini ve malvarlığını korumak, onu kanunun ve mahkeme kararının izin verdiği ölçüde hukuki işlemlerde temsil etmek üzere görevlendirilen kişidir. Vasi atanması, kısıtlının malvarlığının vasiye geçmesi anlamına gelmez; taşınmazlar, araçlar, banka hesapları ve diğer haklar yine kısıtlı kişiye aittir, vasi bunları yalnız onun menfaatine uygun şekilde yönetmekle görevlidir.

Kimlere Vasi Atanabilir?

Velayet altında bulunmayan küçüklerin yanında, ergin kişiler de kanundaki kısıtlama sebeplerinin oluşması halinde vesayet altına alınabilir. Türk Medeni Kanunu m.405 akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle işlerini göremeyen, sürekli yardıma ihtiyaç duyan veya başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan kişileri; m.406 ise savurganlık, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, kötü yaşam tarzı ya da malvarlığını kötü yönetmesi nedeniyle kendisini veya ailesini darlık ve yoksulluğa düşürme tehlikesi yaratan kişileri düzenler. TMK m.408 kapsamında ise yaşlılığı, engelliliği, deneyimsizliği veya ağır hastalığı nedeniyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispatlayan ergin kişi kendi kısıtlanmasını isteyebilir.

Akıl Hastalığı veya Akıl Zayıflığı Nedeniyle Vasi Nasıl Atanır?

Alzheimer, ileri demans, ağır psikiyatrik rahatsızlık veya kişinin karar verme ve hukuki işlemlerinin sonuçlarını değerlendirme yeteneğini ciddi biçimde etkileyen başka bir durum bulunması halinde TMK m.405 kapsamında kısıtlama gündeme gelebilir. Ancak yalnız hastalığın adının bulunması yeterli değildir; hastalığın kişinin işlerini görebilmesi, malvarlığını yönetebilmesi ve sürekli yardıma ihtiyaç duyup duymaması üzerindeki etkisi değerlendirilir. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlama kararı ancak resmî sağlık kurulu raporuna dayanılarak verilebilir.

Alzheimer veya Demans Hastasına Vasi Atanır mı?

Alzheimer veya demans teşhisi vasi atanmasını otomatik hale getirmez; hastalığın kişinin günlük ve hukuki karar verme kapasitesini ne ölçüde etkilediği önemlidir. Kişi banka hesaplarını takip edemiyor, aynı ödemeleri tekrar tekrar yapıyor, taşınmaz ve para işlemlerinin sonuçlarını değerlendiremiyor veya sürekli başkalarının yardımına ihtiyaç duyuyorsa vesayet ihtiyacı doğabilir. Özellikle yakınınızın kendi mallarını yönetemediği durumlara ilişkin ayrıntılı değerlendirme için Babam Mallarını Yönetemiyor, Vasi Nasıl Atanır? başlıklı güncel rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Yaşlı Bir Kişiye Sadece Yaşı Nedeniyle Vasi Atanır mı?

Hayır. Kişinin 70, 80 veya 90 yaşında olması tek başına kısıtlama nedeni değildir. İleri yaşına rağmen hukuki işlemlerinin anlam ve sonuçlarını anlayabilen, banka ve malvarlığı işlemlerini yürütebilen kişinin yalnızca çocukları veya yakınları onun ekonomik tercihlerini doğru bulmadığı için vesayet altına alınması mümkün değildir. TMK m.408’de yaşlılık nedeniyle kısıtlama kişinin kendi isteğine bağlı özel bir neden olarak düzenlenmiş olup, kişinin işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ortaya koyması gerekir.

Savurganlık veya Bağımlılık Nedeniyle Vasi Atanabilir mi?

Savurganlık, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı tek başına isim olarak yeterli değildir; bu davranışların kişinin kendisini veya ailesini ekonomik darlığa düşürme tehlikesi yaratması, devamlı korunmaya ihtiyaç doğurması veya başkalarının güvenliğini tehdit etmesi gerekir. Bu nedenle örneğin ailenin onaylamadığı harcamalar yapmak veya parasını çocuklarının tercih etmediği şekilde kullanmak otomatik olarak kısıtlama nedeni sayılamaz. Ayrıca TMK m.409 gereğince savurganlık, bağımlılık, kötü yaşam tarzı veya kötü yönetim nedeniyle kişi dinlenmeden kısıtlama kararı verilemez.

Hapis Cezası Alan Herkese Vasi Atanır mı?

Hayır. Eski düzenlemedeki “bir yıl veya daha fazla hapis cezası alan herkes kısıtlanır” sistemi artık yürürlükte değildir. TMK m.407, 2 Mart 2024 tarihinde değiştirildi. Güncel düzenlemeye göre kesinleşmiş hapis cezasının infazı için cezaevinde bulunan ergin kişi kendi isteğiyle kısıtlanabilir veya kendisine kayyım atanabilir; toplam beş yıl veya daha fazla kesinleşmiş hapis cezasının infazı söz konusuysa kişi istemese dahi, kişiliğinin veya malvarlığının korunması gerekli görülürse kısıtlama kararı verilebilir. Vesayet makamı karar vermeden önce hükümlüyü dinlemek zorundadır.

Vasi Atanması İçin Sağlık Kurulu Raporu Zorunlu mu?

Her vasi talebinde aynı sağlık kurulu raporu zorunluluğu bulunmaz. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlamada TMK m.409 gereğince resmî sağlık kurulu raporu zorunludur. Buna karşılık savurganlık, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, kötü yaşam tarzı, kötü yönetim veya kişinin kendi isteği üzerine kısıtlama sebeplerinde farklı ispat ve dinleme kuralları uygulanır. Bu nedenle “vasi atanacak herkese mutlaka üç doktorlu rapor alınır” şeklinde genel bir ifade doğru değildir.

Vasi Tayini Sağlık Raporu Nereden Alınır?

Mahkeme akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlama talebinde kişinin resmî sağlık kurulu tarafından değerlendirilmesini isteyebilir ve gerekli gördüğünde yetkili hastaneye sevk yapabilir. Başvuruya daha önce alınmış sağlık belgeleri, tanılar ve epikrizler eklenebilir; ancak mahkeme bunları TMK m.409 anlamındaki resmî sağlık kurulu raporu için yeterli görmeyerek yeniden hastane sevki yapabilir. Sağlık kuruluşlarının uygulamalarında vasi tayini raporlarının mahkeme yazısı üzerine sağlık kurullarınca düzenlendiği görülmektedir.

Özel Hastane Raporu Vasi Atanması İçin Yeterli mi?

Özel hastane veya tek hekim raporu kişinin mevcut sağlık durumunu göstermesi açısından dosyaya delil olarak sunulabilir ancak akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlamanın TMK m.409’daki resmî sağlık kurulu raporuna dayanması gerekir. Bu nedenle kişinin elinde özel hastaneden alınmış ayrıntılı rapor bulunması, mahkemenin resmî kurul değerlendirmesine ihtiyaç duymayacağı anlamına gelmez.

Vasi Davasını Kim Açabilir?

Yakınları, ilgili kişiler veya vesayet ihtiyacını ortaya çıkaran durumdan haberdar olan yetkili makamlar sürecin başlamasına neden olabilir. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle vesayet ihtiyacını öğrenen idarî makamlar, noterler ve mahkemeler de durumu yetkili vesayet makamına bildirmekle yükümlüdür. Ayrıca kişi TMK m.408’deki şartlar varsa kendi isteği üzerine kısıtlanmasını talep edebilir. Vasi atanması yalnız çocukların veya kardeşlerin açabileceği bir dava türü değildir.

Vasi Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Vesayet makamı Sulh Hukuk Mahkemesidir ve kural olarak kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir. Başvuruyu yapan çocuğun, kardeşin veya diğer yakının nerede yaşadığı tek başına yetkiyi belirlemez. Örneğin başvuruyu yapan kişi Ankara’da, kısıtlanması istenen kişi başka bir şehirde yerleşikse yalnız başvuran kişinin Ankara’da yaşaması nedeniyle Ankara mahkemelerinin yetkili olduğu kabul edilmez. Mevcut sayfanızdaki “Çankaya’da oturan herkes Ankara Adliyesindeki Sulh Hukuk Mahkemesine başvurur” gibi genel örnekler yerine kişinin gerçek yerleşim yeri üzerinden açıklama yapılması daha doğru olur.

Vasi Davası Nasıl Açılır?

Başvuru, kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesine sunulacak dilekçeyle yapılabilir. Dilekçede kişinin neden korunmaya ihtiyaç duyduğu, hangi kısıtlama sebebinin mevcut olduğu, günlük ve mali işlerini hangi ölçüde yapamadığı ve varsa önerilen vasi adayının kim olduğu somut şekilde anlatılmalıdır. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı iddiası varsa mevcut hastane kayıtları, epikrizler ve sağlık belgeleri; savurganlık veya malvarlığını kötü yönetme iddiasında ise bu durumu gösteren belgeler ve gerektiğinde tanıklar belirtilebilir. “Annem yaşlandı, vasi istiyorum” gibi tek cümlelik genel açıklamalar yerine vesayet ihtiyacını ortaya koyan olayların somutlaştırılması gerekir.

Vasi Tayini İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Her dosya için aynı belge listesi bulunmaz; ancak nüfus ve adres bilgileri, varsa sağlık raporları ve epikrizler, kısıtlama sebebini gösteren belgeler, vasi adayı öneriliyorsa adayın kimlik bilgileri ve olayın niteliğine göre malvarlığı veya diğer resmi kayıtlar önem taşıyabilir. Mahkeme gerektiğinde nüfus, tapu, banka, hastane veya diğer kamu kayıtlarının getirtilmesine kendisi de karar verebilir. Dilekçenin hazırlanmasında başvurunun hangi kısıtlama sebebine dayandığı açıkça gösterilmelidir.

Noterden Vasi Atanabilir mi?

Hayır. Vasi atama yetkisi noterde değil, mahkemededir. Kişinin noterde vekâletname düzenlemesi ile mahkeme tarafından vasi atanması birbirinden tamamen farklı hukuki kurumlardır. Noter vekâletnamesinde kişi işlem yapma ehliyetine sahipken kendi iradesiyle temsilci belirler; vesayette ise mahkeme kanuni koruma ihtiyacını değerlendirerek vasi atar. Bu nedenle “babam için noterden vasi belgesi çıkarabilir miyim?” sorusunun cevabı hayırdır.

Vasi ile Vekâletname Arasındaki Fark Nedir?

Vekâletname, ayırt etme gücüne ve hukuki işlem ehliyetine sahip kişinin bir başkasını kendi iradesiyle temsilci tayin etmesidir. Vasi ise mahkeme tarafından, vesayet altındaki kişinin korunması amacıyla atanır ve yetkileri kanun ile mahkeme denetimine tabidir. Özellikle Alzheimer veya ileri demans nedeniyle kişinin vekâletnamenin anlam ve sonuçlarını değerlendiremeyecek durumda olduğu bir aşamada sonradan vekâletname düzenlenmesi ile vesayet süreci birbirinin yerine kullanılamaz.

Vasi ile Kayyım Arasındaki Fark Nedir?

Vasi, vesayet altındaki kişinin kişiliğini ve malvarlığını daha geniş kapsamda korumak ve onu temsil etmek üzere atanırken kayyım çoğunlukla belirli bir işin yapılması veya belirli bir malvarlığının yönetilmesi amacıyla görevlendirilir. Kayyım atanması kişinin genel fiil ehliyetini vasi atanmasıyla aynı biçimde etkilemez. Özellikle belirli bir malvarlığı işlemi, çıkar çatışması veya geçici temsil ihtiyacında kayyım kurumu gündeme gelebilir. “Kayyım yalnız şirket yönetimi için atanır” şeklindeki eski anlatım bu nedenle doğru değildir.

Kimler Vasi Olabilir?

Vasilik görevini yapabilecek yetenekte bulunan ergin bir kişi vasi olarak atanabilir. Haklı bir engel yoksa mahkeme eş veya yakın hısımlar arasındaki uygun kişileri öncelikle değerlendirebilir ancak kişinin eşi, oğlu, kızı veya kardeşi olması otomatik atanma hakkı vermez. Mahkeme vasi adayının görevi yerine getirebilme kapasitesini, kısıtlıyla ilişkisini, olası menfaat çatışmalarını ve vesayet altındaki kişinin yararını birlikte değerlendirir. Vasi seçiminin ayrıntıları için Kime Vasi Atanır? Kime Vasi Tayin Edilir? başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Tüm Çocukların veya Kardeşlerin Onayı Gerekir mi?

Hayır. Anne veya babaya çocuklardan birinin vasi atanabilmesi için bütün kardeşlerin oybirliğiyle muvafakat etmesini zorunlu tutan genel bir hukuk kuralı bulunmamaktadır. Kardeşler önerilen vasi adayına itiraz edebilir ve kendi görüşlerini mahkemeye sunabilir; ancak nihai kararı mahkeme verir. En büyük çocuk, erkek çocuk veya aynı evde yaşayan çocuk da sırf bu özellikleri nedeniyle otomatik olarak vasi olmaz. Mahkemenin temel amacı aile içindeki çoğunluğun tercih ettiği kişiyi seçmek değil, kısıtlının menfaatine uygun kişiyi belirlemektir.

Kardeşler Vasi Konusunda Anlaşamazsa Ne Olur?

Kardeşler farklı vasi adaylarını desteklediğinde mahkeme her bir adayın uygunluğunu değerlendirebilir ve gerekirse aile dışından uygun bir kişiyi de vasi olarak atayabilir. Aile içindeki ciddi menfaat çatışması, miras beklentisi nedeniyle uyuşmazlık, kısıtlının malvarlığı üzerinde kişisel çıkar iddiaları veya tarafların birbirlerini ciddi biçimde suçlaması vasi seçiminde önem taşıyabilir. Kardeşlerden birinin itiraz etmesi tek başına diğer kardeşin vasi atanmasına kesin engel değildir.

Engelli Bir Kişi Vasi Olabilir mi?

Engellilik otomatik olarak vasi olmaya engel değildir. Türk Medeni Kanunu, bedensel engeli veya sürekli hastalığı nedeniyle vasilik görevini güçlükle yapabilecek kişiye vasiliği kabul etmeme imkânı tanır; bu durum “engelli hiç kimse vasi olamaz” anlamına gelmez. Mevcut sayfanızdaki “vasi olacak kişinin engelli olmaması gerekir” ifadesinin bu nedenle kaldırılması gerekir.

Vasi Atanmadan Önce Geçici Tedbir Alınabilir mi?

Bazı dosyalarda sağlık raporunun beklenmesi veya vasi adayının belirlenmesi sırasında kişinin malvarlığının hızla azalması, hesabından para çekilmesi, şirketinin veya taşınmazlarının zarar görmesi gibi acil durumlar ortaya çıkabilir. Vesayet makamı, vesayet ihtiyacı kesin olarak karara bağlanmadan önce kişinin korunmasını gerektiren koşullar varsa kanunun izin verdiği geçici önlemleri değerlendirebilir. Bu nedenle yüksek değerli taşınmaz, şirket, araç veya banka hesabı bulunan dosyalarda yalnız nihai vasi kararını beklemek yerine geçici koruma ihtiyacının da başvuruda açıklanması önemlidir.

Vasi Atanınca Kısıtlının Yaptığı Her İşlem Geçersiz mi Olur?

Hayır. Kısıtlama kararı verilmesi kişinin yaptığı bütün hukuki işlemlerin otomatik ve istisnasız olarak geçersiz hale geldiği anlamına gelmez. İşlem ehliyeti değerlendirilirken kişinin ayırt etme gücü, işlemin niteliği, vasinin veya vesayet makamının onayının gerekip gerekmediği ve Türk Medeni Kanunu’ndaki özel hükümler birlikte dikkate alınır. Bu nedenle mevcut sayfanızdaki “kısıtlama kararından sonra yaptığı her işlem geçersizdir” cümlesi kaldırılmalıdır.

Vasi Kısıtlının Banka Hesabındaki Parayı Çekebilir mi?

Vasi, kısıtlının banka hesabındaki parayı kendi parası gibi kullanamaz. Vasinin temel görevi malvarlığını kısıtlının menfaatine uygun biçimde yönetmek, gelir ve giderleri takip etmek ve mahkemeye hesap vermektir. Bankadan yapılacak işlemin niteliği, vasi kararının kapsamı ve mahkemenin izin veya talimatları önem taşır. Bu nedenle vasi atanması “bütün banka hesaplarından sınırsız para çekme yetkisi” anlamına gelmez.

Vasi Kısıtlının Evini Satabilir mi?

Vasi taşınmazı kendi kararıyla serbestçe satamaz. Taşınmazın alımı, satımı, rehnedilmesi veya üzerinde başka ayni hak kurulması gibi önemli malvarlığı işlemleri vesayet makamının iznine tabidir. Mahkeme satışın gerçekten kısıtlının menfaatine olup olmadığını değerlendirir. Örneğin bakım giderlerinin karşılanması için taşınmaz satışı gerekli olabilir ancak “ileride çocuklara miras kalacak malları şimdiden paylaşmak” vesayetin amacı değildir.

Vasi Kısıtlının Aracını Satabilir mi?

Araç satışı da malvarlığının yönetimi kapsamında değerlendirilir ve işlemin olağan yönetimi aşıp aşmadığı ile vesayet makamından izin gerektirip gerektirmediği somut olayda incelenir. Özellikle yüksek değerli araç, engelli aracı veya özel vergi avantajıyla alınmış araçlarda başka mevzuat hükümleri de devreye girebilir. Vasi atanması aracın mülkiyetini vasiye geçirmez; araç kısıtlının malı olmaya devam eder.

Vasi Kısıtlının Mallarını Mirasçılar Arasında Paylaştırabilir mi?

Hayır. Vesayet altındaki kişi hayattayken onun taşınmaz, para, araç ve diğer malları kendisine aittir ve vasi bunları gelecekteki mirasçılar arasında paylaştırmak için atanmaz. Vasinin görevi malvarlığını korumak ve kısıtlının mevcut ihtiyaçları için yönetmektir. Özellikle “nasıl olsa ileride bize miras kalacak” düşüncesiyle yapılan malvarlığı işlemleri vesayet hukukunun amacıyla bağdaşmaz.

Vasi Şirketi Tasfiye Edebilir veya Şirket Hisselerini Satabilir mi?

Kısıtlının şirketi veya şirket hisseleri bulunuyorsa vasi atanması tek başına şirketi kapatma, hisse satma veya tasfiye işlemlerini sınırsız şekilde yapma yetkisi vermez. İşletmenin devri veya tasfiyesi gibi önemli malvarlığı işlemlerinde Türk Medeni Kanunu’nun vesayet ve denetim makamından izin alınmasını öngören hükümleri gündeme gelebilir. Bu nedenle şirketi bulunan kısıtlılarda vasi kararının ardından hangi işlemler için ayrıca Sulh Hukuk Mahkemesi veya denetim makamı izni gerektiği işlem bazında değerlendirilmelidir.

Vasi Malvarlığı Defteri Tutmak Zorunda mı?

Vasi göreve başladıktan sonra kısıtlının malvarlığının belirlenmesi, banka hesapları, taşınmazlar, araçlar, gelirler, borçlar ve diğer malvarlığı unsurlarının kayıt altına alınması vesayet denetimi bakımından önemlidir. Vasi ayrıca yaptığı işlemler ve harcamalar konusunda hesap vermekle yükümlüdür. Mevcut sayfanızdaki “Defter 3 denilen…” gibi yerel ve açıklamasız ifadeler yerine doğrudan malvarlığı defteri ve hesap verme yükümlülüğünü anlatmak daha doğru ve kullanıcı açısından daha anlaşılırdır.

Vasi Kısıtlının Parasını Kendi Hesabına Aktarabilir mi?

Vasi kısıtlının parasını kendi kişisel malvarlığıyla karıştırmamalı ve yaptığı harcamaları kısıtlının ihtiyaçları ile ilişkilendirebilmelidir. Kısıtlının bakım, sağlık, konut ve günlük ihtiyaçları için yapılan ödemeler belgelenmeli ve mahkeme denetimine elverişli biçimde tutulmalıdır. Vasilik, yakın akraba dahi olsa kısıtlının parasını kendi hesabında serbestçe kullanma hakkı vermez.

Vasi Kaç Yıl İçin Atanır?

Vasi kural olarak iki yıllık süre için atanır ve vesayet makamı bu süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir. Dört yılın tamamlanmasından sonra vasi kanundaki koşullarla görevden kaçınma hakkını kullanabilir. Bu nedenle vasi kararı ömür boyu hiçbir denetime tabi olmayan bir görev değildir; mahkeme vesayet devam ettiği sürece görev ve hesapları denetleyebilir.

Birden Fazla Vasi Atanabilir mi?

Dosyanın özellikleri gerektiriyorsa birden fazla kişinin vesayet görevinde bulunması gündeme gelebilir; ancak bunun gerekli olup olmadığına ve görevlerin nasıl paylaşılacağına mahkeme karar verir. Malvarlığının kapsamlı olması veya kişisel bakım ile mali yönetimin farklı ihtiyaçlar doğurması gibi durumlar değerlendirmeye alınabilir. Her aile üyesinin ayrı ayrı vasi atanması gerektiği gibi bir kural yoktur.

Vasi Davası Ne Kadar Sürer?

Vasi tayini için bütün dosyalarda geçerli kesin bir süre vermek mümkün değildir. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle sağlık kurulu raporu alınması, kişinin hastaneye sevki, tarafların dinlenmesi, vasi adayının araştırılması, kurumlara yazılan müzekkerelerin cevapları ve mahkemenin iş yoğunluğu süreyi etkiler. Bu nedenle mevcut sayfanızdaki “vasi davası 90 günde sonuçlanır” ifadesini kesin süre gibi kullanmamanızı öneririm. Güncel ilk sayfa içerikleri de sağlık kurulu ve mahkeme işlemlerinin dosyaya göre değişebileceğini özellikle vurguluyor.

Vasi Kararı Ne Zaman Kullanılabilir?

Vasi kararının hangi işlemde ne zaman kullanılabileceği verilen kararın niteliğine ve kesinleşme durumuna göre değerlendirilmelidir. Bazı vesayet kararlarının uygulanması için kararın kesinleşmesi veya ilgili kurumun kesinleşme şerhi istemesi gerekebilir. Taşınmaz satışı, şirket tasfiyesi veya başka önemli işlemlerde ise yalnız vasi kararının bulunması yeterli olmayabilir ve ayrıca mahkeme izni alınması gerekebilir.

Vasi Atanmasına İtiraz Edilebilir mi?

Vasi seçimine veya vesayet makamının bazı kararlarına karşı Türk Medeni Kanunu’nda öngörülen özel itiraz yolları bulunmaktadır. İtiraz hakkının kime ait olduğu, süresi ve başvurulacak denetim makamı kararın türüne göre belirlenmelidir. Mevcut sayfadaki uzun ve konudan uzak eski karar özetleri yerine kullanıcıya kararın tebliğ tarihini takip etmesi ve karar türüne göre kanun yolunu değerlendirmesi gerektiğini anlatmak daha faydalıdır.

Vasi Olmak İstemeyen Kişi İtiraz Edebilir mi?

Vasi olarak atanan kişi kanunda sayılan kaçınma sebeplerinden birinin bulunduğunu düşünüyorsa süresi içinde bu hususu vesayet makamına bildirebilir. Yaş, sağlık durumu, mevcut başka vesayet görevleri ve kanunda sayılan diğer koşullar bu değerlendirmede önem taşıyabilir. Atanan kişinin yalnız “istemiyorum” demesi ile kanunda öngörülen kaçınma veya itiraz nedenleri aynı şey değildir.

Yurt Dışında Yaşayan Kişiye Türkiye’de Vasi Atanabilir mi?

Yurt dışında yaşayan kişi bakımından vatandaşlık, yerleşim yeri, Türkiye’deki malvarlığı ve milletlerarası yetki kuralları birlikte değerlendirilmelidir. Kişinin Türkiye’de şirketi, banka hesabı, aracı veya başka malvarlığı bulunması tek başına her durumda Türk mahkemesini yetkili hale getiren genel bir kural değildir. Yabancı ülkede düzenlenen sağlık belgeleri dosyaya sunulabilir ancak özellikle akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlama isteniyorsa Türk Medeni Kanunu’nun resmî sağlık kurulu raporuna ilişkin şartı ve yabancı raporun hukuki niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Yurt Dışındaki Sağlık Raporu Türkiye’de Kullanılabilir mi?

Yabancı ülkede düzenlenen sağlık raporlarının Türkiye’de kullanılmasında raporun hangi makamca düzenlendiği, kesin ve doğrulanabilir olup olmadığı, apostil veya tasdik gerekip gerekmediği ve Türkçe tercümesi önem taşır. Ancak apostilli yabancı sağlık belgesinin bulunması, mahkemenin TMK m.409 uyarınca resmî sağlık kurulu değerlendirmesi isteme yetkisini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bu nedenle yurt dışı vesayet dosyalarında sağlık raporu konusu başvurunun başlangıcında ayrıca planlanmalıdır.

Vasi Atanması İçin Bütün Çocukların Türkiye’ye Gelmesi Gerekir mi?

Hayır. Kısıtlanması istenen kişinin çocuklarının tamamının Türkiye’ye gelmesi veya davaya birlikte başvurması genel bir kanuni şart değildir. Vasi atanmasına karar veren merci mahkemedir ve aile üyelerinin görüşleri alınabilse de oybirliği aranmaz. Bu nedenle beş çocuğu olan bir anne veya baba bakımından beş çocuğun da onay vermesi zorunlu değildir.

Vasi Atanması Sonrasında Vasi Her İşlemi Yapabilir mi?

Hayır. Vesayet sistemi vasiye sınırsız temsil yetkisi vermez. Günlük ve olağan yönetim işlemleri ile taşınmaz satışı, önemli borçlanmalar, işletme veya şirket işlemleri, mirasın paylaşılması veya benzeri önemli tasarruflar aynı hukuki rejime tabi değildir. Bazı işlemler için Sulh Hukuk Mahkemesinin, bazı daha önemli işlemlerde ise kanunun öngördüğü ek denetim izninin alınması gerekebilir. Bu nedenle vasi kararından sonra yapılacak işlem ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Vasi Davasında Avukat Tutmak Zorunlu mu?

Hayır. Kısıtlama ve vasi atanması başvurusu avukatsız da yapılabilir. Bununla birlikte sağlık raporunun hukuki niteliği, birden fazla vasi adayı arasında uyuşmazlık, yüksek değerli malvarlığı, şirket hisseleri, yurt dışı yerleşim veya vasi kararından sonra taşınmaz ve araç satışı gibi ek izin gerektiren işlemler dosyayı daha teknik hale getirebilir. Avukatla temsil kanuni zorunluluk değil, sürecin hukuki takibine ilişkin bir tercihtir.

Vasi Atanması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Vasi davası nerede açılır?

Kural olarak kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesine başvurulur.

Noterden vasi atanabilir mi?

Hayır. Vasi yalnız mahkeme tarafından atanabilir; noter vekâletnamesi vasi kararı değildir.

Vasi atanması için sağlık raporu şart mı?

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlama talebinde resmî sağlık kurulu raporu zorunludur; diğer kısıtlama nedenlerinde aynı kural otomatik olarak uygulanmaz.

Bütün kardeşlerin vasi adayını kabul etmesi gerekir mi?

Hayır. Kardeşlerin oybirliği genel bir kanuni şart değildir; vasi adayının uygunluğuna mahkeme karar verir.

Çocuk annesine veya babasına vasi olabilir mi?

Evet. Ergin ve görevi yapabilecek durumda olan çocuk mahkemece uygun görülürse anne veya babasına vasi atanabilir.

Hapis cezası alan herkese vasi atanır mı?

Hayır. TMK m.407, 2024 yılında değişmiştir; artık bir yıl hapis cezası otomatik kısıtlama sebebi değildir. Toplam beş yıl veya daha fazla kesinleşmiş hapis cezasında dahi kişinin korunmasının gerekli olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.

Vasi ev satabilir mi?

Vasi taşınmazı kendi kararıyla serbestçe satamaz; taşınmaz satışı vesayet makamının iznine tabidir.

Vasi banka hesabından para çekebilir mi?

Kısıtlının ihtiyaçları ve malvarlığının yönetimi için banka işlemleri yapılabilir ancak vasi parayı kendi kişisel malı gibi kullanamaz ve işlemleri mahkeme denetimine tabidir.

Vasi kararından sonra kişinin yaptığı bütün işlemler geçersiz olur mu?

Hayır. İşlemin geçerliliği kişinin ayırt etme gücü, işlem türü ve gerekli izin veya onaylara göre ayrıca değerlendirilir.

Engelli kişi vasi olabilir mi?

Engellilik tek başına kesin vasilik engeli değildir. Sağlık durumu nedeniyle görevi güçlükle yapabilecek kişi kanundaki şartlarla vasiliği kabul etmeme hakkına sahip olabilir.

Vasi kaç yıllığına atanır?

Vasi kural olarak iki yıllık süre için atanır ve mahkeme süreyi ikişer yıl uzatabilir.

Vasi davası 90 günde kesin sonuçlanır mı?

Hayır. Sağlık kurulu raporu, hastane sevki, vasi adayının araştırılması ve mahkemenin iş yükü süreyi değiştirebilir.

Vasi ile kayyım aynı şey mi?

Hayır. Vasi daha genel koruma ve temsil amacıyla atanırken kayyım çoğunlukla belirli bir iş veya malvarlığı yönetimi için görevlendirilir.

Yurt dışında yaşayan kişiye vasi atanabilir mi?

Mümkün olabilir ancak kişinin vatandaşlığı, yerleşim yeri, Türkiye’deki malvarlığı, milletlerarası yetki ve sağlık belgeleri birlikte değerlendirilmelidir.

Vasi Atanması Gerektiğinde İlk Olarak Ne Yapılmalı?

Bir yakının artık kendi işlerini yönetemediği düşünülüyorsa ilk olarak kişinin neden korunmaya ihtiyaç duyduğu belirlenmelidir; yalnız ileri yaş, aile üyelerinin beğenmediği harcamalar veya kişinin malını çocuklarından farklı şekilde kullanmak istemesi vesayet için yeterli değildir. Alzheimer, demans, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı varsa mevcut sağlık belgeleri toplanmalı; savurganlık, bağımlılık veya kötü yönetim iddiası varsa bunları gösteren somut olaylar belirlenmelidir. Daha sonra kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesine başvurulmalı ve uygun bir vasi adayı varsa dilekçede önerilmelidir. Vasi atanmasının temel şartları hakkında Kime Vasi Atanır? Kime Vasi Tayin Edilir?, genel vasi görevleri için Vasi Atanması ve özellikle ileri yaşta malvarlığını yönetemeyen ebeveynler için Babam Mallarını Yönetemiyor, Vasi Nasıl Atanır? başlıklı içeriklerimizi inceleyebilirsiniz.

Av. İlkay Uyar Kaba – Ankara

Son Güncelleme: 25 Eylül 2026

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Vasi atanması; kısıtlama sebebi, kişinin sağlık ve ayırt etme durumu, yerleşim yeri, malvarlığı, vasi adayının uygunluğu ve yapılması planlanan işlemlere göre her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.