Atla

Aile Konutunun Sağ Kalan Eşe Özgülenmesi Davası


Aile Konutunun Sağ Kalan Eşe Özgülenmesi Davası

Aile Konutunun Sağ Kalan Eşe Özgülenmesi Davası

Aile Konutunun Sağ Kalan Eşe Özgülenmesi Davası

Evlilik birlikteliğinin sona ermesi ölümle gerçekleştiği zaman hayatta kalan eşin aile konutu üzerinde iki şekilde hakka sahiptir. İlki sağ kalan eşin mal rejimiyle katılma hakkıdır. Diğeri ise vefat eden eşin yani murisin varisi olması şekliyle mirasçı olarak aile mülkünde hakka sahiptir.

Miras Hukukunda Aile Konutu Eşe Özgülenmesi Davası

Aile konutu, ailenin, eşlerin birlikte yaşadıkları taşınmaz mal, tek bir konut olup diğer mallardan farklı bir yere ve öneme sahiptir. Fakat tek bir evin yanında birden fazla ev için de aile konutu ifadesini kullanabilir. Bununla beraber ikincil nitelikli konutlar aile konutu kapsamında değerlendirilmez.

Aile konutu olarak değerlendirilmeyen yerlere örnek olarak yayla evleri, yazlık evleri, otel odalarını verebiliriz.

Türk Medeni Kanunu aile konutunu konutun sahibi olan eşi sınırlandırmıştır. Konut ve onun üzerindeki hakları korumak amacıyla diğer eşin onayı ve katılmasını zorunlu kılarak konutun sahibi olan eşin hukuki işlem özgürlüğünü bu onayla kısıtlamıştır.

Aile Konutu Şerhi Nasıl ve Kim Tarafından Düşülür?

Tapu kayıtlarında şerhler bölümüne gayrimenkulün veya taşınmazın aile konutu şerh ettirilmelidir. Tapu kayıtlarına şerh düşülebilmesi için malikin rızası aransa da aile konutu bunun istisnasıdır. Yani evlilik birliği içerisinde yaşanan konut için konutun malikinin rızası aranmaz.

Taşınmazın maliki olmayan eş tapu müdürlüğüne giderek ikamet kaydıyla birlikte eşine ait olan aile konutunun şerhler sayfasına taşınmazın aile konutu olduğu şerhini düşürtebilir.

miras kalan eve aile konutu şerhi

Tapu sicilinde bahsi geçen konutun sahibi olan eşin yapacağı işlemlere karşı, evlilik ilişkisinin devam ettiği zaman zarfında taşınmazı korur. Diğer eş söz konusu mülkü satma, devretmek, ipotek ettirme, bağışlama gibi durumlarda onayı olmaksızın mülkün sahibi olan eş işlem yapamaz.

Aile konutunun bu kuralla korunması eşlerin evliliği süresince devam eder. Evlilik bittiği takdirde bu koruma sona erer.

Evlilik Birliğinin Ölümle Sona Ermesi Durumunda Aile Konutu Eşe Özgülenmesi Davası

Evlilik birlikteliğinin sona ermesi ölümle gerçekleştiği zaman hayatta kalan eşin aile konutu üzerinde iki şekilde hakka sahiptir. İlki sağ kalan eşin mal rejimiyle katılma hakkıdır. Diğeri ise vefat eden eşin yani murisin varisi olması şekliyle mirasçı olarak aile mülkünde hakka sahiptir.

Murisin kendisine ait olan ve içinde yaşadıkları ev yani aile konutu üzeride sağ kalan eş mülkiyet, intifa ya da oturmayı isteme hakkına sahiptir.

Türk Medeni Kanun tarafından belirlenmiş olan yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimi nedeniyle aile konutu üzerinde katılma hakkı ve miras payı bulunur. Paylaşmalı mal ayrılığı rejimi uygulanmışsa miras payının yanında paylaşmadan doğmuş olan aile konutu üzerinde hakka sahiptir.

Mal rejimi olarak belirlenmiş olan mal ortaklığı rejimiyse bundan doğan ortaklık payına ve mirasçının bıraktığı mirastan olan payı ile aile konutu üzerinde hakkı vardır.

Söz konusu olan aile konutu üzerinde vefat eden kişinin sağ kalan eş dışındaki diğer varislere de hak tanınmıştır. Diğer kanuni varislerle beraber müşterek bir kabul olması durumunda sağ kalan eş, aile birliği konutunda vefat edene kadar kullanma, ikamet etmesi mümkündür.

Aile Konutunun Eşe Tahsisi

Aile konutu koruması evlilik birliğinin devam ettiği süre içerisinde var olan bir korumadır. Evlilik birliği boşanma, ölüm ya da iptal kararıyla sona ererse evlilik konutu koruması biter.

Egemenliğini doğrudan kişiye veren, herkese karşı ileri sürülebilen en geniş hakları kapsayan ayni haklar miras paylaşımı tamamlandıktan sonra istenilmesi mümkün değildir. Bu nedenle hayatta kalan eş, miras paylaşımı aşamasında ayni haklarını istemelidir.

Karı koca arasında paylaşmalı mal ayrılığı rejiminde aile birliği konutu, eşlerin gerek iptal veya boşanma durumunda gerekse evlilik birliğinin vefat ile sona ermesinde nasıl ve kim tarafından kullanılacağı düzenlenmiştir.

sağ kalan eşin oturma hakkı

Paylaşmalı mal rejimine göre evliliğin sona ermesi boşanma ve evliliğin iptali ile sona erdiği durumlarda aile konutunun kimde kalacağı konusu belirlenmemiş, eşlerin kendi aralarında alacağı karara bırakılmıştır.

Aile konutunun kimde kalacağı konusunda eşler anlaşamadığı takdirde karar hakime kalır. Hâkim, aile konutunu hakkaniyet çerçevesinde değerlendirip eşlerden hangisi için daha uygunsa ona verme yetkisine sahiptir.

Miras Kalan Eve Aile Konutu Şerhi

Ölümle sonlanan evliliklerde hayatta kalan eş, paylaşmalı mal ayrılığı rejimine göre, varis sıfatıyla alacağı payın yanında mal rejiminin verdiği paylaşmanın doğurduğu hakla aile konutu üzerinde hak talep edebilir. Yani sağ kalan eşin aile konutunun hem yarısına sahip hem de eşinden gelen miras payı kadar bir hakka da sahiptir.

Aile konutunun kendine özgülenmesini isteyen sağ kalan eş, miras paylaşılırken bu talebini sunabilir.

Evlilik birliğinin ölümle sonlanması halinde, mal ortaklığı rejimi hayatta kalan eşe aile konutu üzeride mülkiyet hakkının yanında geçerli nedenleri bulunduğu takdirde de yararlanma yani intifa hakkı verir.

Mal ortaklığı rejiminde evlilik birliği ölüm dışımda boşanma ya da evliliğin iptali ile sona ermesi durumunda eşlerden her iki tarafta üstün yararı olduğunu ispatlaması kaydıyla sağ kalan eşin sahip olduğu aynı haklara sahip olarak bunları talep edebilir.

Eşe düşen miras payının aile birliği konutunun değerini karşılamaması durumunda hâkim, eşin değer eklenmesine hüküm verebilir. Kaldı ki hâkimin, bu hususu haklı sebep olarak değerlendirmesi de olabilir.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Toplanan delillerden; taşınmaz üzerindeki evin ikinci katının aile konutu olduğu belirlenmişse de; mahkemece hatalı olarak taşınmazın tamamının aile konutu olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Bu amaçla taşınmazın kadastro krokisi getirtilerek, keşif yapılması; bilirkişi eliyle eylemli olarak aile konutu niteliğinde kullanılan ev ve bölümünün kroki üzerinde işaretlettirilerek; bu bölümün aile konutu olduğunun tespitine karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, vasiyetnamenin okunup okunmadığı, vasiyetnamenin iptali davası açılıp açılmadığı araştırılarak ve davalı tarafından ....... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/43 Esas sayılı dosyasında açılan ve yargılamasının devam ettiği anlaşılan dava tarafların miras paylarını etkileyeceğinden HMK'nın 165. maddesi gereğince bekletici mesele yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken belirtilen bu hususlar üzerinde durulmadan hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

Somut olayda; davacılar vekili 3 parsel No'lu taşınmazda bulunan 3 No'lu bağımsız bölümün tarafların ortak miras bırakanı adına kayıtlı olup aynen bölünmesinin mümkün olmadığını bildirerek, ortaklığın satış yoluyla giderilmesini istemiştir. 

Sağ kalan davalı eş ise, işbu davaya karşı açmış olduğu karşılık davada söz konusu meskenin aile konutu olarak adına özgülenmesi talebinde bulunmuştur.

Dava konusu edilen meskenin … TL olarak belirlenen değeri sulh hukuk mahkemesinin görev sınırını aştığından mahkemece karşılık davanın işbu davadan ayrılarak, hakkında görevsizlik kararı verilmesi ve görevli mahkemede görülecek davanın sonucunun beklenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Somut olayda; davanın aile konutunun sağ kalan eşe özgülenmesine ilişkin olmasından dolayı, davaya bakma görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğu gözetilmeden görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Dava konusu taşınmazın aile konutu olduğu tespit edilmiştir. Bu taşınmazın dava­cıya yani miras bırakanın eşine özgülenme görevi şüyuun izalesi davasına bakan Eski­şehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesine aittir.

Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinde de bu davanın sonucunu beklemektedir. Açıklanan husus dikkate alınmadan dosyanın Tereke Hakimliğine gönderilmesi doğru olmamıştır.


BİZE YAZIN

Av. İlkay Uyar Kaba
Av. İlkay Uyar Kaba

2006 yılında Ankara merkezli kurulan hukuk bürosunun kurucu Avukatı'dır. Hukuk alanında Başarının bir ekip işi olduğuna inanarak, personellerini belli alanlarda uzmanlaşmasını sağlamak için departmanlar kurularak branşlaşmaları sağlanmıştır.Hukuk Büromuz Aile hukuku ve Tazminat hukuku konularında, uzun yıllara dayanan dava çeşitliliği nedeniyle kararlardan oluşan geniş arşive sahip olup, bir çok davada almış olduğu önemli kararlar örnek içtihatlar olarak yayınlanmıştır.Hukuk departmanları olan icra, tazminat, iş kazası, genel dava, tüketici bölümlerinde oluşan her biri kendi alanında tecrübe edinmiş avukat ve yardımcı personeller görev yapmaktadır. Kendine güvenmek başarmanın yarısıdır. Başarı ise karşınızda ki kişiye güven verir. Başarı ve güvenin olduğu yerde olursanız doğru yol almanız kolay olur. İ.K.

İLGİLİ KONULAR
YORUMLAR
Yorum Bırak