Atla

Boşanma Ön İnceleme Duruşması Nedir?


Boşanma Ön İnceleme Duruşması Nedir?

Boşanma Ön İnceleme Duruşması Nedir?

Boşanma Ön İnceleme Duruşması Nedir?

Boşanma davası müracaat edildikten sonra geçirilmesi gereken aşamalar, eşlerin veya vekillerin yapması gereken birçok işlemler vardır. Ve bu işlemler belirli takvim dahilinde yapılmaktadır. Öncelikle davacı eşin veya boşanma avukatının dava dilekçesinin karşı davalı eşe tebliğ edildikten sonra davalı eşin bu dilekçeyi tebliğ alıp cevap vermesi gerekiyor.

Bundan sonra yine davacı eşin davalı eşin cevabına cevap dilekçesi hazırlamak gerekiyor. Şahit listelerinin karşılıklı olarak kesin süreler içerisinde mahkemeye sunulması.

Dosyaya gider avanslarının ödenmesi gerekmektedir. Ancak bu sıralı işlemler tamamlandıktan sonra dosya mahkeme hakiminin huzuruna gelir.

Dosyanızın tamamlanmasının ardından taraflara ön inceleme duruşması günü verilir ve eşler ve vekilleri belirlenen gün ve saatte ön inceleme duruşması çağrılır.        

Boşanma Davasında Ön İnceleme Duruşması Ne Demek

Ön inceleme duruşmasında hâkim, boşanma dava şartları yerine getirilmiş olup olmadığına bakar (örnek anlaşmalı boşanmada evlilik süresinin en az bir yıl olması gibi). Eşlerin veya avukatların ilk itirazları hakkında karar verebilmek için hâkim gerekli görürse eşleri dinler.

Daha sonra da hâkim, boşanma davası taraflarına iddia ve savunmaları açısından, uzlaştıkları ve uzlaşamadıkları konuları tek tek tespit eder. Anlaşmazlık hususlarının tespit edilmesinden sonra hâkim, eşlerin barışmasını teşvik eder, eğer barışma olmayacağı kanaatine varırsa eşler arasında uyuşmazlıkların giderilmesine teşvik eder. Eğer bu hususlarda sonuç alınabileceği kanaatine hâkim varırsa, bir defa daha yeni ön duruşma günü belirler.

Ön inceleme duruşmasının neticesinde, eşler ve boşanma avukatları anlaşma faaliyetinden bir sonuç almadıkları takdirde boşanma konusunda anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu hâkim tutanakla tespit ettirir. Bu tespit tutanağının altı, duruşmada hazır bulunan eşler ve boşanma avukatları tarafından imzalanır. Soruşturma bu tespit tutanağı esas alınarak yürütülür.

anlaşmalı boşanma ön inceleme duruşması

Ön inceleme tek duruşmada sonuçlanır. Zorunlu durumlarda hâkim bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir ön duruşma günü belirler.

Ön inceleme duruşmasında, eşler ve avukatları dilekçelerinde belirtileri, fakat henüz sunmadıkları bilgi ve belgeleri mahkemeye sunmaları veya başka bir yerden temin edecekleri belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gerekli izahı yapmaları için hâkim tarafından iki haftalık kesin süre verilir.

Bu konuların verilen kesin süre içinde eksiksiz olarak yerine getirilmemesi durumunda, o kanıta dayanan iddiadan vazgeçilmiş sayılmasına hâkim karar verir.

Ön İnceleme Duruşmasında Neden Tanık Dinlenmez?

Ön inceleme duruşmasında, tarafların dilekçelerin tartışılma aşamasıyla başlar ve tahkikata ve araştırmaya geçilmesine ilişkin hâkim kararını verilinceye kadar devam eder.

Bu ön inceleme duruşmasında mahkeme, boşanma dava şartları açısından inceler ve varsa tarafların ilk itirazları inceler, eşler ve boşanma avukatı anlaşmazlık hususlarını belirler ve delillerin toplanmasının temin edilmesi için süre verir.

Koşulları müsait ise eşleri sulh teşvik ve davet eder, tüm bu süreçleri hâkim tutanak altına aldırır. Tüm bu süreçler tamamlanmasından sonra hâkimin alacağı karar ile tahkikata aşamasına geçilerek duruşma günü verilir. Ön inceleme duruşmasında hiçbir biçimde tahkikat işlemi (tanık dinletme, keşif, bilirkişi ve benzeri işlemler) yapılamaz.

Bu sebepledir ki tanıkların dinlenme aşaması tahkikat sırasında olduğundan dolayı ön inceleme duruşmasında tanıklar dinlenmez. Ön inceleme duruşmasında yapılacak işlemler şunlardan ibarettir: Dava usul şartları ve tarafların ilk itirazların incelenmesi, anlaşmazlık hususlarının tespit edilmesi.

Çekişmeli Boşanmada Ön İnceleme Duruşması

Delillerin mahkemeye sunulması ve başka bir yerlerden getirilecek ise süre verilmesi. Eşler ve boşanma avukatı sulh teşvik edilmesi ve bütün bu süreçlerin tutanağa alınarak taraflarca imzalanmasıdır. Bu tutanağa ön inceleme tutanağı veya ön inceleme zaptı denir, tensip tutanağıyla karıştırılmamalıdır.

çekişmeli boşanmada ön inceleme duruşması

Ön İnceleme Duruşma Tutanağında Yer Alması Gereken Konular Nelerdir?

Ön inceleme tutanağı, ön inceleme duruşmasının sonunda düzenlenir. Eğer ön inceleme, duruşmasız yapıldı ise, duruşma yapmadan, duruşmalı yapıldı ise duruşmanın sonunda bu ön inceleme tutanağı veya zaptı tutulacaktır. Eğer ön incelemenin duruşmasının nihayetinde, davanın reddi gibi bir karar verilecekse, tutanağın sonunda, boşanma davası hakkında karar verilerek boşanma dava reddedilip sonuçlandırılır. Yani dava da öncelikle en azından bir ön inceleme tutanağı düzlenmelidir.

 Ön inceleme duruşması, zorunlu durumlarda iki celsede de yapılabilir. İlk celse sonunda ön incelemenin duruşmasının hangi nedenle tek duruşmada tamamlanmadığı belirtilmeli yeni bir duruşma günü kararlaştırılmalı. İkinci duruşmada ön inceleme tutanağı tutulmalıdır. Her iki ön inceleme duruşması için ayrı tutanak tutmak gerekli değildir.

Ön inceleme tutanağı düzenlenip altı, hâkim, kâtip ve eşler veya boşanma avukatı tarafından imzalanır, eğer imzalamak istemeyen varsa bunun gerekçesi yazılır.

Ön inceleme zaptında yer alması gereken konular sırasıyla şunlardır:

Ön incelemenin duruşmalı yapılıp yapılmadığı yazılır. Ön inceleme duruşmalı yapılırsa, duruşmaya eşlerin ve vekillerinin hangisinin katıldığı ya da katılmadığı durumda mazeret bildirip bildirmediği yazılır.

Boşanma dava şartlarının olup veya olmadığı, eksikliklerin giderilmesi için ne tür işlem yapıldığı yazılır

Eş ve boşanma avukatı ilk itirazları bulunup bulunmadığı yazılır.

Davacı eşin iddialarının ve bunların gerekçelerinin özetle neler olduğu yazılır.

Davalı eşin savunmalarının ve bunların gerekçeleri özetle neler olduğu yazılır.

Eşlerin uyuşmazlık konularının ana noktaları nelerden ibaret bulunduğu belirtilir.

Eşlerin mahkemeye sunmadıkları bilgi ve belgelerin neler olduğu, dava dilekçelerinde belirttikleri yazılı belgeler mahkemeye sunup sunmadıkları, ayrıca başka yerden temin edecekleri kanıtlara ilişkin konularda vermedikleri bilginin bulunup bulunmadığı ve temin için süre verilir.

Ön incelemede yapılması gereken diğer konular üzerine nelerin yapıldığı ve verilmesi gereken kararlar yazılır.

İddialarını ya da savunmalarını genişleten eşler olup olmadığı yazılır.

Davalı tarafların sulh teşvik edildikleri ve sonuçlarının ne olduğu yazılır.

Eğer hâkim tahkikata aşamasına geçmek bakımından ya da dosyanın incelenmesi açısından sorun görmüyor ise, ilk tahkikat duruşma gününü de ön inceleme duruşma tutanağına yazdırabilir ya da tahkikat için duruşma gününün daha sonradan bildirileceğini tutanakta yazılır. Anlaşmalı boşanmada ön inceleme duruşması diğer makalemizde okuyarak bilgi sahibi olabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Taraflar arasında görülen boşanma davası neticesinde mahkemece davanın kabulü ile tarafların boşanmalarına ve boşanmanın fer’ilerine karar verilmiş, hüküm davalı erkek tarafından kusur belirlemesi, davacı lehine verilen tedbir nafakası ve maddi-manevi tazminat ile reddedilen tazminat istekleri yönünden temyiz edilmiş,

Dairemizin  sayılı ilamıyla hükmün onanmasına karar verilmiştir. Yapılan yargılama ve toplanan delillerden; davacı kadının Ön inceleme aşamasına kadar usulüne uygun şekilde maddi tazminat (TMK m. 174/1) talebini ileri sürmediği, kadın vekilinin ön inceleme duruşmasında "maddi tazminat talebimiz yoktur" şeklinde beyanda bulunduğu, kadın vekilinin tahkikat aşaması tamamlandıktan sonra sözlü yargılama aşamasında sunduğu 28.09.2015 tarihli dilekçe ile maddi tazminat konusunda davasını ıslah ettiğini bildirdiği ve mahkemece boşanmanın diğer fer’ileri ile birlikte kadın yararına 20.000.00 TL maddi tazminata karar verildiği anlaşılmaktadır. Kadın vekilinin ön inceleme duruşmasında yaptığı "maddi tazminat talebimiz yoktur" şeklindeki beyanı maddi tazminat talebinden feragat niteliğindedir.

Kaldı ki, ıslah tahkikatın sona ermesine kadar yapılabileceğinden, maddi tazminat konusunda usulüne göre yapılmış bir ıslah işlemi de bulunmamaktadır (HMK m. 177/1). Bu itibarla davacının maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. Ne var ki bu husus ilk inceleme sırasında gözden kaçırıldığından, davalının kadın lehine hükmolunan maddi tazminata yönelik karar düzeltme isteğinin kabulü ile Dairemizin 23.05.2017 gün ve E.2016/1067- K.2017/6035 sayılı onama ilamının kadın yararına hükmolunan maddi tazminatın onanması yönünden kaldırılmasına ve hükmün kadın yararına hükmolunan maddi tazminat yönünden açıklanan sebeple bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Davacı kadının dava dilekçesinde ileri sürdüğü fiziksel şiddet vakıası, dava dilekçesine ekli sunduğu adli rapor ve davalının cevabı birlikte değerlendirildiğinde davanın açılmasından kısa bir süre önce davalı erkeğin davacı kadına fiziksel şiddet uyguladığının kabulü gerekir.

Bu halde taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına imkân vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik mevcut ve sabittir. Olayların akışı karşısında davacı dava açmakta haklıdır.

Bu şartlar altında eşleri birlikte yaşamaya zorlamanın artık kanunen mümkün görülmemesine göre, boşanmaya karar verilecek yerde, yetersiz gerekçe ile davanın reddi doğru değildir. Ne var ki bu husus ilk inceleme sırasında gözden kaçırıldığından, davacının karar düzeltme isteğinin kabulü gerekir.

-Davacı kadın tarafından açılan boşanma davasının yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece zina hukuki sebebi ile tarafların boşanmalarına, velayetin anneye verilmesine, kadın yararına maddi ve manevi tazminata ve nafakalara karar verilmiş, verilen bu karara karşı davalı erkeğin temyizi üzerine  “zinanın ispatlanamadığı, davanın reddine karar verilmesi” gerektiğinden bahisle bozulmasına karar verilmiştir.

Davacı tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuştur. Dosyanın yeniden yapılan incelemesinde tarafların ön inceleme duruşmasında hazır olduğu, ön inceleme duruşmasında taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalının zinası aksi halde evlilik birliğinin sarsılması sebebi ile boşanma davası olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece de kabul edildiği üzere dava, zina (TMK m. 161) olmadığı taktirde evlilik birliğinin sarsılması hukuki sebebine dayalı boşanma davasıdır.

O halde “yapılan yargılama ve toplanan delillerden mahkemece tarafların zina sebebiyle boşanmalarına karar verilmiş ise de; tarafların barıştıkları 2013 yılı Ağustos ayından davanın açıldığı 16.02.2015 tarihine kadar davalı erkeğin zina fiilini gerçekleştirdiği toplanan delillerle kanıtlanamamıştır. Bu durumda zina hukuki sebebine dayalı (TMK m.161) boşanma talebinin reddine karar verilmesi ve davacının terditli talebi olan evlilik birliğinin sarsılması hukuki sebebine dayalı (TMK m.166/1-2) boşanma talebi yönünden toplanılan delilerinin değerlendirilerek sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir” şeklindeki gerekçe ile bozulmasına karar vermek gerekir.

ilk inceleme sırasında bu husus gözden kaçırıldığından “zina ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmesi” şeklindeki gerekçe ile bozulmasına karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu itibarla davacının karar düzeltme talebinin kabulüne.

 

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 137. maddesinde, ön incelemenin kapsamı, 138. maddesinde ön inceleme aşamasında dosya üzerinden dava şartları ve ilk itirazlar hakkında verilecek kararlar, 139. maddesinde ön inceleme duruşmasına davet, 140. maddesinde ise yapılması "zorunlu olan" öninceleme işlemleri düzenlenmiştir.

Mahkemece bu hususlar dikkate alınarak, dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra öncelikle dosya üzerinden dava şartları ve ilk itirazların incelenmesi; bu konularda olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi, dosya üzerinden karar verilemeyen dava şartları ile ilk itirazlar hakkında karar verilmek ve diğer ön inceleme işlemlerini yapmak üzere tarafların ön inceleme duruşmasına davet edilmesi.

 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 137 ve 140 maddelerine göre ön inceleme duruşmasında gerekli usul işlemleri yapıldıktan sonra, tahkikat duruşmasına geçilmesi gerekirken, ön inceleme işlemlerinin eksik şekilde yapılarak tahkikat duruşmasına geçilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Kadın vekilinin ön inceleme duruşmasında beyanı maddi tazminat talebinden feragat niteliğindedir. Kaldı ki, ıslah tahkikatın sona ermesine kadar yapılabileceğinden, tazminat konusunda usulüne göre yapılmış bir ıslah işlemi de bulunmamaktadır.

Bu itibarla davacının tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. Ne var ki bu husus ilk inceleme sırasında gözden kaçırıldığından, davalının kadın lehine hükmolunan maddi tazminata yönelik karar düzeltme isteğinin kabulü gerekir.


BİZE YAZIN

Av. İlkay Uyar Kaba
Av. İlkay Uyar Kaba

2006 yılında Ankara merkezli kurulan hukuk bürosunun kurucu Avukatı'dır. Hukuk alanında Başarının bir ekip işi olduğuna inanarak, personellerini belli alanlarda uzmanlaşmasını sağlamak için departmanlar kurularak branşlaşmaları sağlanmıştır.Hukuk Büromuz Aile hukuku ve Tazminat hukuku konularında, uzun yıllara dayanan dava çeşitliliği nedeniyle kararlardan oluşan geniş arşive sahip olup, bir çok davada almış olduğu önemli kararlar örnek içtihatlar olarak yayınlanmıştır.Hukuk departmanları olan icra, tazminat, iş kazası, genel dava, tüketici bölümlerinde oluşan her biri kendi alanında tecrübe edinmiş avukat ve yardımcı personeller görev yapmaktadır. Kendine güvenmek başarmanın yarısıdır. Başarı ise karşınızda ki kişiye güven verir. Başarı ve güvenin olduğu yerde olursanız doğru yol almanız kolay olur. İ.K.

İLGİLİ KONULAR
YORUMLAR
Yorum Bırak