Atla

İş Kazası Davası Nasıl Açılır


İş Kazası Davası Nasıl Açılır

İş Kazası Davası Nasıl Açılır

İş Kazası Davası Nasıl Açılır?

Günümüzde sıklıkla karşılaştığımız ve Yargıtay’a konu olan davalardan biri de iş kazası tazminat davalarıdır. Bu makalede de iş kazası nedeni ile açılan tazminat davaları hakkında sıklıkla merak edilen ve bazen kafa karıştıran sorulara cevap vererek bu konuyu aydınlatmaya çalışacağız. 

İş Kazası Nedir?

İş kazası kapsamlı olarak 5510 sayılı Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası kanunun 13. Maddesinde ifade edilmiştir kanun koyucu tarafından. Kanun koyucuya göre iş kazası işverenin gözetimi altında bulunan işçinin bedensel ya da ruhsal olarak zarara uğraması ve ölmesidir. Bir olaya iş kazası denmesi için ayrıca Borçlar Hukukunda var olan haksız fiil şartlarının da genel mahiyette var olması gerekir yani işçiye gelen zarar ile olan olay arasında bir illiyet bağının var olması ve olay ile de ister kusuru olsun ister olmasın işverenin arasında bir illiyet bağının bulunması gerekir.

İş kazalarında kusur tazminatın işveren tarafından ne kadar sorumlu olacağı hususunda önem taşımaktadır.

Kanundaki tanımda şu şekildedir:

İş kazası;

  1. a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
  2. b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
  3. c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
  4. d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
  5. e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.

İş Kazası Sonucu Açılacak Davalar Nelerdir?

İş kazası sadece özel hukuk kapsamında değerlendirilen bir olay olmayıp kamu hukuku tarafından da ele alınarak ceza davasının açılmasına sebep olabilecek bir olaydır. İş kazası sonucunda açılabilecek davalar işçinin işverenine açtığı dava olan tazminat davaları, Cumhuriyet Savcılığı tarafından resen açılan ceza soruşturması ve ceza davası, Sigortanın İşverene ya da 3. Kişilere karşı açtığı dava olan rücu davalarıdır.

İş kazası sonucu kişinin yaralanması ya da ölmesi Türk Ceza Kanunun kapsamında adam yaralama ya da öldürme kapsamında bir suç teşkil edeceğinden işveren sorumlu tutulmaktadır.

Sonuç olarak 3 tane dava açılmaktadır:

Maddi ve manevi tazminat davaları ( davacı işçi veya yakınları davalı işveren)

Ceza davası ( davacı Cumhuriyet savcısı, işçi davalı işveren)

Rücu davaları ( davacı Sigorta, davalı işveren, olaya neden olmuşsa kusuru oranında 3. Kişi)

İş Kazası Nedeni İle Açılan Maddi Tazminat Davasında Davacı Taraf Neler Talep Edebilmektedir?

İş kazasında oluşan duruma göre davacı taraf değişmektedir. Öncelikle bunu izah etmek gerekir. Yani eğer işçi ölmemiş ise sadece yaralanmış yani bedensel bütünlüğüne zarar gelmiş ise bu durumda davacı taraf işçi olacaktır. Eğer işçinin iş kazası nedeni ile ölümü gerçekleşmiş ise bu durumda da davacı taraf işçinin yakınları olacaktır. Davacı tarafın kim olacağına göre talepler de değişmektedir.

Davacı taraf işçi olursa yani iş kazası sadece bedensel ya da ruhsal bütünlüğe verilmiş olan bir zarardan ibaret ise bu durumda işçinin talep edebilecekleri:

  1. İş kazası nedeni ile vücut bütünlüğü bozulan işçinin bütünlüğe gelen zararın giderilmesi için gerçekleştirilen tedavilerin, tıbbi uygulamaların masraflarını işverenden talep edebilecektir. Sağlık sigortası işçinin bu masraflarını karşıladığında bu sefer sigorta davalı taraf olan işverenden rücu edebilecektir. Fakat genel mahiyette isteyebileceği ilk şey tedavi masraflarıdır. Tedavi masrafları içerisine doktor, fizik tedavi ve rehabilitasyon, hastanede yattığı sürede hastanenin aldığı yatış parası, hasta bakıcı, hemşire parası, ilaç masrafı, ameliyatlar vb. gibi durumlar tedavi kapsamında değerlendirilmektedir.
  2. İşçinin iş gücü kaybı. Burada önemli olan işçinin vücut bütünlüğünde ya da ruhsal bütünlüğünde meydana gelen zararın boyutudur. Bu durum sağlık kurumlarının oluşturduğu heyetin verdiği rapor ile ortaya çıkmaktadır. Kanun koyucu belli oranda kaybolan iş gücüne göre geçici ya da sürekli olarak iş göremezlik kavramlarını oluşturmuştur. İşçi de bu duruma göre kazanç kaybını ya da tam anlamı ile işini kaybetmiş ise bundan sonra hayatı boyunca kazanabileceği kazancı talep edebilecektir.

Davacı taraf eğer işçinin ölmüş olması nedeni ile yakınları ise bu durumda da işveren aleyhine açılan davalarda davacı taraf şunları isteyebilecektir:

  1. İşçinin ölmesi nedeni ile işçinin yakınları maddi desteklerini kaybetmek zorunda kamışlardır. Bu nedenle kanun koyucu bu kişilerin zarar görmemesi ve hayatlarını devam ettirebilmeleri için işverenin aleyhine destekten yoksun kalma tazminat davasını açmalarını öngörmüştür. Bu davayı ölen işçinin annesi, babası, eşi ve çocukları açabilir.
  2. Ayrıca kanun koyucu 5510 sayılı kanunun ilgili maddesinde ölen işçinin kız çocuğu varsa evlenmesi için evlenme ödeneğinin de işveren tarafından ödenmesini öngörmüştür.
  3. Defin masrafları ve cenaze masrafları da işverenden maddi tazminat içerisinde talep edilebilecektir.

Kanun koyucu 5510 sayılı Kanunda İş Kazası geçiren İşçiye Hak Olarak Neler Vermiştir?

İş kazası veya meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar şunlardır:

  1. Sigortalıya, geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi.
  2. Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması.
  3. İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine, gelir bağlanması.
  4. Gelir bağlanmış olan kız çocuklarına evlenme ödeneği verilmesi.
  5. İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilmesi.

Hakim Maddi Tazminata Hükmederken Neleri Göz Önünde Bulundurur?

Maddi tazminat aslında teknik bir şekilde hesaplanır ve maddi tazminatta davacı tarafın zenginleşmemesi dikkate alınır. Yani uğranılan zararın karşılanması amaçlanarak davalı tarafın aleyhine olacak herhangi bir zenginleşme davacı tarafa yapılmasına izin verilmez.

İş kazalarında maddi tazminat hesaplanırken taraflar bilirkişiden yararlanmasını talep edebilecekleri gibi hakimde resen buna karar verebilmektedir. Tazminatın hesaplanmasında göz önüne alınan durumlar şu şekildedir:

  • İşverenin kusuruna göre öncelikle tazminattan işveren sorumlu tutulur.
  • Yaralanmalar ile zarar arasında mahsup ilişki uygulanır ve kişinin yararları tazminattan çıkarılır. Yani sigortanın ödenekleri çıkartılır.
  • Destekten yoksun kalma tazminatı da davacı tarafın durumu tazminatın bedeli için oldukça önem arz etmektedir. Örneğin davacı taraf çocuklar ise çocukların yaşı, eğitim durumu, cinsiyeti oldukça önem arz etmektedir. Kızlar için 22 erkekler için de 18 yaş destekten yoksun kalma tazminatı için bir sınırdır. Eğer çocuk okuyorsa bu durumda yaş sınırı 25’e çıkarılmaktadır. Evlenme şansına göre de tazminatta indirim ya da artırma yapılabilmektedir. Davacı taraf sağ kalan eş ise bu durumda da eşin cinsiyeti ve evlenme şansına göre de yaşı önem arz etmektedir. Örneğin sağ kalan eş kadınsa ve daha 23 yaşında ise verilecek tazminat 45 yaşında 3 çocuklu bayana göre daha azdır. Bunun nedeni ise 23 yaşındaki çocuksuz bir bayanın evlenme şansı 45 yaşındaki 3 çocuklu bayana göre daha yüksektir.
  • Davacı tarafın işçi olduğu davalarda da iş göremezlik durumuna göre tazminatın bedeli de değişmektedir. Burada önemli olan yine işçinin geçici ve sürekli iş göremezliğidir. Bu durum ayrı bir soruda ayrıca değerlendirilecektir.

İş Göremezlik Nedir, Sürekli ve Geçici İş Göremezlik Ödenekleri Nelerdir, Nasıl Hesaplanırlar?

İş kazası geçirmiş ve ölmemiş olan işçinin yaşadığı olay nedeni ile bedensel bütünlüğünde meydana gelen zararın düzelmesi için geçen sürede çalışamamasına iş göremezlik denir kısaca. Örneğin kolu kırılan sıva ustasının kolunun iyileşene kadar sıva yapamaması iş göremezliğini ifade etmektedir. İş göremezlik bazı durumlarda hastane ve sağlık kurumlarında iş kazası geçiren işçiye uygulanan tıbbi uygulamalar, tedaviler, ameliyat, fizik tedavi ve iyileştirme gibi faaliyetler ile düzeltilebilir. Bu durumda iş göremezlik geçicidir. Fakat bazı durumlarda bu iş göremezlik her ne kadar tedavi uygulansa da ya da diğer sayılanlar gerçekleştirilse de iş göremezlik düzeltilememektedir. Bu da sürekliliğe neden olmakta ve işçinin bir daha çalışamamasına neden olmaktadır.

Kanun koyucu geçici ve sürekli iş göremezliği birbirinden ayırmıştır. Ve gerekli kanunlarda da bunu gerek genel şekle gerekse de özel bir şekilde hüküm altına almıştır. Geçici iş göremezlik ödeneği Türk Borçlar Kanunda kazanç kaybı olarak ifade edilmiştir. Yani yukarıda verdiğimiz örnek üzerinden gideceksek sıva ustası işçinin kolunun tedavi sürecinde ortalama olarak kazanacağı miktar hesaplanarak bu miktar işveren tarafından talep edilmektedir. Sürekli iş göremezlik ödeneğinin verilmesi için işçinin iş gücünü tamamı ile ya da bir daha iş göremeyecek oranda kaybetmesi gerekir. Bu durumda da sürekli ş göremezlik ödeneği ödenmektedir.

İş Kazası Nedeni İle Maddi Ve Manevi Tazminat Davaları Ne Kadar Sürede Açılmalıdır?

Türk borçlar Kanununda tazminat davalarının zaman aşım süresi 2 ve 10 yıl olarak belirlenmiştir.

Haksız fiile uğrayan kişi haksız fiili icra eden kişiyi ve zararı öğrenmesinden itibaren 2 yıl ve herhalde olayın gerçekleşmesinden itibaren 10 yıl içinde davanın açılması gerekir. İş kazasında da zamanaşımı süresi bu kanun hükmüne göre 10 yıldır.

Makalemizde İş Kazası Davası Nasıl Açılır konusu bilgi amaçlı yer verilmiştir.

SIKÇA SORULAN SORULAR

BİZE YAZIN

Av. İlkay Uyar Kaba
Av. İlkay Uyar Kaba

2006 yılında Ankara merkezli kurulan hukuk bürosunun kurucu Avukatı'dır. Hukuk alanında Başarının bir ekip işi olduğuna inanarak, personellerini belli alanlarda uzmanlaşmasını sağlamak için departmanlar kurularak branşlaşmaları sağlanmıştır.Hukuk Büromuz Aile hukuku ve Tazminat hukuku konularında, uzun yıllara dayanan dava çeşitliliği nedeniyle kararlardan oluşan geniş arşive sahip olup, bir çok davada almış olduğu önemli kararlar örnek içtihatlar olarak yayınlanmıştır.Hukuk departmanları olan icra, tazminat, iş kazası, genel dava, tüketici bölümlerinde oluşan her biri kendi alanında tecrübe edinmiş avukat ve yardımcı personeller görev yapmaktadır. Kendine güvenmek başarmanın yarısıdır. Başarı ise karşınızda ki kişiye güven verir. Başarı ve güvenin olduğu yerde olursanız doğru yol almanız kolay olur. İ.K.

İLGİLİ KONULAR
YORUMLAR
  • İş Kazası Davası Nasıl Açılır - Yorum
    GÜNEŞ İBİŞ -
    7 Ağustos 2016

    İş verene tazminat davası açtım ve kazandım. İtiraz ettiler, benim dosya istinaf mahkemesine mi yoksa yargıtaya mı gider. Bilgi verirseniz sevinirim.

    Cevapla
  • İş Kazası Davası Nasıl Açılır - Yorum
    ZAFER ŞEVKETFEROĞLU -
    15 Ağustos 2016

    Özkan bey merhabalar, ben çalıştığım işyerinde iş kazası geçirdim. SGK başvuru yaparak %15 iş göremezlik raporu aldım. Bununla ilgili tazminat davası açmak istiyorum. Bana yardımcı olabilirmisiniz.

    Cevapla
  • İş Kazası Davası Nasıl Açılır - Yorum
    Ürkmeztürk -
    14 Şubat 2017

    2015 tarihinde iş kazası geçirdim ve omurga kırıgı olustu hastanede ne olup bıttıgını bilmedigim ıcın iş kazası degilde hastalık olarak gösterilmıs şu an ıse bu ısı yapmam cok riskli oldugunu doktorum belirtiyor ve ben ıssız kalmaktan korktuğum ıcın işten ayrılmaya cekınıyorum iş kazası olduguna dair şahitlerim de mevcut ben yapabilirim yardımcı olurmusunuz tesekkurler. Başarılar dilerim..

    Cevapla
Yorum Bırak