Mirasta Saklı Pay Nasıl Alınır? Saklı Pay Oranları ve Tenkis Davası 2026 – Saklı pay, miras bırakanın vasiyetname, bağış veya başka kazandırmalarla tamamen ortadan kaldıramayacağı ve Türk Medeni Kanunu tarafından belirli mirasçılar lehine korunan miras payıdır. Saklı pay ihlal edildiğinde mirasçı, şartları varsa tenkis davası açarak miras bırakanın tasarruf edilebilir kısmını aşan kazandırmaların kendi saklı payını karşılayacak ölçüde azaltılmasını isteyebilir. Saklı pay hesabında yalnızca miras bırakanın ölüm anındaki malları değil, terekenin borçları, bazı giderler ve kanunda tenkise tabi olduğu kabul edilen sağlararası kazandırmalar da dikkate alınabilir. Bu nedenle “babam bütün mallarını kardeşime verdi, benim payım ne olur?” sorusuna yalnızca tapu kayıtlarına bakılarak cevap verilmesi doğru değildir. Miras hukukunun diğer uyuşmazlıkları hakkında Miras Hukuku Avukatları Ankara başlıklı kapsamlı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Saklı Pay Nedir?

Saklı pay, kanunun bazı mirasçılar için güvence altına aldığı ve miras bırakanın tasarruf özgürlüğünü sınırlayan miras payıdır. Miras bırakan sağlığında malvarlığı üzerinde tasarrufta bulunabilir veya vasiyetname düzenleyebilir; ancak saklı paylı mirasçıların korunmuş miras paylarını ihlal eden tasarruflar, şartları varsa tenkis davasına konu olabilir. Saklı pay ile yasal miras payı aynı şey değildir; önce kişinin yasal miras payı belirlenir, daha sonra bu pay üzerinden kanunda öngörülen saklı pay oranı hesaplanır.

Kimlerin Saklı Payı Vardır?

Türk Medeni Kanunu’na göre saklı pay sahibi mirasçılar altsoy, ana ve baba ile sağ kalan eştir. Altsoy denildiğinde çocuklar, onların ölmüş olması halinde torunlar ve devam eden altsoy anlaşılır. Ana ve baba ancak mirasçılık sırası kendilerine geldiğinde saklı pay sahibi olabilir. Kardeşler ise güncel düzenlemede saklı pay sahibi değildir. Bu nedenle her yasal mirasçının mutlaka saklı payı bulunduğu düşüncesi doğru değildir.

Saklı Pay Oranları Nelerdir?

Altsoyun saklı payı kendi yasal miras payının yarısıdır, ana ve babadan her birinin saklı payı kendi yasal miras payının dörtte biridir, sağ kalan eşin saklı payı ise hangi mirasçı grubuyla birlikte mirasçı olduğuna göre değişir. Sağ kalan eş altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal miras payının tamamı, diğer hallerde ise yasal miras payının dörtte üçü oranında saklı pay sahibidir. Bu nedenle saklı pay hesabında önce yasal miras paylarının doğru belirlenmesi gerekir.

Kardeşlerin Saklı Payı Var mı?

Kardeşlerin güncel Türk miras hukukunda saklı payı yoktur. Kardeşlerin daha önce sahip olduğu saklı pay 2007 yılında kaldırılmıştır. Bu nedenle miras bırakanın altsoyu, ana ve babası veya eşi bulunmadığı durumda kardeşlerin yasal mirasçı olması mümkün olsa da yalnızca kardeş olmaları nedeniyle saklı pay korumasından yararlanmaları söz konusu değildir.

Çocuğun Saklı Payı Ne Kadardır?

Çocuğun saklı payı, sahip olduğu yasal miras payının yarısıdır. Örneğin miras bırakanın eşi ve iki çocuğu bulunuyorsa sağ kalan eşin yasal miras payı 1/4, çocukların toplam yasal miras payı 3/4 olur ve her çocuk 3/8 oranında yasal miras payına sahip olur. Çocuğun saklı payı yasal miras payının yarısı olduğundan her çocuk için saklı pay 3/16 oranında hesaplanır. Bu oran doğrudan terekenin tamamının yarısı anlamına gelmez; önce yasal miras payı, ardından saklı pay oranı uygulanır.

Anne ve Babanın Saklı Payı Ne Kadardır?

Ana ve babadan her birinin saklı payı kendi yasal miras payının dörtte biridir. Ancak ana ve baba, miras bırakanın altsoyu bulunmadığında mirasçılık sırasına girer. Bu nedenle “anne ve baba her durumda terekenin dörtte birini alır” şeklinde bir değerlendirme doğru değildir. Öncelikle somut olayda ana ve babanın yasal mirasçı olup olmadığı, daha sonra yasal miras payları ve bu pay üzerinden saklı pay miktarı hesaplanmalıdır.

Sağ Kalan Eşin Saklı Payı Ne Kadardır?

Sağ kalan eşin saklı payı birlikte mirasçı olduğu kişilere göre değişir. Eş, miras bırakanın çocuklarıyla veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçıysa kendi yasal miras payının tamamı saklı pay olarak korunur. Eş diğer mirasçılarla birlikte veya tek başına mirasçı olduğu durumlarda ise yasal miras payının dörtte üçü saklı paydır. Bu nedenle eşin saklı payını hesaplamak için önce hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğu belirlenmelidir.

Saklı Pay Nasıl Hesaplanır?

Saklı pay hesabında ilk olarak miras bırakanın ölüm tarihindeki malvarlığı ve borçları belirlenir, daha sonra terekenin net değeri hesaplanır ve kanunun tenkise tabi tuttuğu bazı sağlararası kazandırmalar gerektiği ölçüde hesaba eklenir. Ardından her mirasçının yasal miras payı ve buna karşılık gelen saklı payı belirlenir. Örneğin terekenin net değeri 4 milyon TL, mirasçılar sağ kalan eş ve iki çocuk ise eşin yasal payı 1 milyon TL, çocukların her birinin yasal payı 1,5 milyon TL olur; altsoyun saklı payı yasal payın yarısı olduğundan her çocuk için 750 bin TL, eş altsoy ile birlikte mirasçı olduğundan eş için 1 milyon TL saklı pay korunur. Ancak gerçek dosyalarda önce tereke ve tenkise tabi kazandırmaların ayrıntılı biçimde belirlenmesi gerekir.

Miras bırakanın malvarlığının tam olarak bilinmediği durumlarda Mirasta Terekenin Tespiti başlıklı yazımızdan ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.

Saklı Pay İhlali Nasıl Anlaşılır?

Saklı pay ihlalinin bulunup bulunmadığı, mirasçının ölüm sonrasında eline geçen gerçek değer ile kanunen korunması gereken saklı pay karşılaştırılarak belirlenir. Miras bırakan vasiyetnameyle malvarlığının büyük bölümünü üçüncü kişiye bırakmış, sağlığında bazı mallarını karşılıksız devretmiş veya bir mirasçıyı diğerlerine göre aşırı biçimde kayırmış olabilir. Ancak her eşitsiz paylaşım otomatik olarak saklı pay ihlali değildir; önce net tereke, tasarruf edilebilir kısım ve tenkise tabi kazandırmalar hesaplanmalıdır.

Saklı Pay Nasıl Alınır?

Saklı payının karşılığını alamayan mirasçı, şartları oluşmuşsa tenkis davası açarak miras bırakanın tasarruf edilebilir kısmını aşan kazandırmaların saklı payını karşılayacak ölçüde azaltılmasını isteyebilir. Tenkis davasının amacı vasiyetname veya kazandırmanın tamamını ortadan kaldırmak değil, saklı payı ihlal eden kısmı kanuni sınıra çekmektir. Bu nedenle saklı payın alınması çoğu zaman “tapu tamamen iptal edilir” şeklinde değil, yapılan kazandırmanın tenkise tabi kısmının belirlenmesi ve mirasçının saklı payının tamamlanması şeklinde sonuç doğurur.

Tenkis Davası Nedir?

Tenkis davası, saklı pay sahibi mirasçının saklı payını ihlal eden ölüme bağlı veya belirli sağlararası kazandırmaların kanuni sınıra indirilmesini talep ettiği davadır. Bu davada mahkeme önce terekenin ve tenkis hesabına dahil edilecek kazandırmaların değerini belirler, daha sonra miras bırakanın tasarruf edilebilir kısmını ve davacının saklı payını hesaplar. Saklı pay ihlali ortaya çıkarsa kazandırmanın hangi oranda tenkis edileceği belirlenir.

Tenkis Davasını Kimler Açabilir?

Tenkis davasını saklı payı ihlal edilen saklı paylı mirasçılar açabilir. Bu nedenle muris muvazaası davasından farklı olarak tenkis davasında davacının saklı pay sahibi olması gerekir. Altsoy, şartları oluştuğunda ana ve baba ile sağ kalan eş tenkis davası açabilirken saklı pay sahibi olmayan kardeşler yalnızca bu sıfatla tenkis davası açamaz.

Tenkis Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Tenkis davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Yetkili mahkemenin belirlenmesinde mirasın açıldığı yer ve somut talebin niteliği önem taşır. Bu nedenle miras uyuşmazlıklarının tamamının aile mahkemesinde görüldüğü yönündeki yaklaşım doğru değildir. Mirasçılık belgesi veya terekenin tespiti gibi bazı miras işleri Sulh Hukuk Mahkemesinde görülürken tenkis davası farklı görev kurallarına tabidir.

Tenkis Davası Kaç Yıl İçinde Açılır?

Tenkis davası açma hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır. Her durumda vasiyetnamelerde vasiyetnamenin açılmasından, diğer tasarruflarda ise mirasın açılmasından itibaren on yıllık üst süre bulunur. Bu süreler hak düşürücü nitelikte olduğundan tenkis davasının zamanında açılması önemlidir. Buna karşılık tenkis iddiasının def’i olarak ileri sürülmesi bakımından ayrı değerlendirme yapılabilir.

Vasiyetname Saklı Payı İhlal Edebilir mi?

Miras bırakan vasiyetname düzenleyerek tasarruf edilebilir kısmı içerisinde malvarlığını istediği kişiye bırakabilir; ancak saklı paylı mirasçıların kanunen korunan paylarını ihlal eden tasarruflar tenkis edilebilir. Bu nedenle vasiyetnamede “bütün mallarımı yalnızca bir çocuğuma bırakıyorum” yazılması diğer saklı paylı mirasçıların haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Vasiyetnamenin geçerli olup olmadığı ile saklı payı ihlal edip etmediği de birbirinden farklı hukuki sorunlardır.

Miras Bırakan Sağlığında Mallarını Başkasına Verirse Saklı Pay İstenebilir mi?

Miras bırakanın sağlığında yaptığı her devir tenkise tabi değildir. Gerçek satış gibi karşılıklı edim içeren işlemler ile karşılıksız bağış niteliğindeki kazandırmalar birbirinden ayrılmalıdır. Türk Medeni Kanunu’nda belirli sağlararası kazandırmalar ve özellikle saklı payı etkileyen bazı karşılıksız devirler tenkis hesabına dahil edilebilir. Bu nedenle murisin sağlığında taşınmaz devretmiş olması tek başına tenkis sonucunu doğurmaz; işlemin hukuki niteliği ve hangi amaçla yapıldığı araştırılmalıdır.

Baba Bütün Malını Bir Çocuğuna Verebilir mi?

Miras bırakan sağlığında malvarlığı üzerinde tasarrufta bulunabilir; ancak yaptığı işlemin gerçek satış mı, bağış mı veya başka bir hukuki işlem mi olduğu önemlidir. Miras bırakan malvarlığının tamamını karşılıksız biçimde bir çocuğuna bırakmış ve diğer saklı paylı mirasçıların haklarını ihlal etmişse tenkis gündeme gelebilir. Devir görünürde satış olmasına rağmen gerçekte bağış ve mirasçılardan mal kaçırma amacı taşıyorsa bu kez muris muvazaası ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle “baba malını istediği çocuğuna verir, kimse dava açamaz” şeklindeki genel ifade doğru değildir.

Mirastan mal kaçırma iddiası bulunuyorsa Muris Muvazaası – Mirastan Mal Kaçırma başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Tenkise Tabi midir?

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi kural olarak karşılıklı edim içeren ivazlı bir sözleşmedir ve yalnızca bu sözleşmeyle taşınmaz devredilmiş olması otomatik olarak tenkis sonucunu doğurmaz. Ancak görünürde bakım sözleşmesi yapılmasına rağmen gerçekte karşılıksız bağış veya mirasçılardan mal kaçırma amacı bulunduğu ileri sürülüyorsa işlemin gerçek niteliği araştırılabilir. Miras bırakanın bakım ihtiyacı, bakım borcunun gerçekten yerine getirilmesi ve devredilen malın değeri bu değerlendirmede önem taşır.

Saklı Pay Davası ile Muris Muvazaası Aynı mı?

Saklı pay ihlali nedeniyle açılan tenkis davası ile muris muvazaası davası aynı değildir. Muris muvazaasında görünürdeki satış veya başka bir işlemin gerçekte bağış olduğu ve mirasçılardan mal kaçırma amacı taşıdığı ileri sürülür; tenkis davasında ise geçerli bir kazandırmanın saklı pay sınırını aşıp aşmadığı incelenir. Muris muvazaası davası açmak için saklı pay sahibi olmak şart değildir, ancak tenkis davasını yalnızca saklı payı ihlal edilen mirasçı açabilir. Muris muvazaasının ayrıntılı şartları için Muris Muvazaası – Mirastan Mal Kaçırma ve ispat konusunda Muris Muvazaası Nasıl İspatlanır? başlıklı içeriklerimizi inceleyebilirsiniz.

Mirasta Denkleştirme ile Tenkis Aynı mı?

Mirasta denkleştirme ile tenkis farklı hukuki kurumlardır. Denkleştirmede yasal mirasçının miras bırakandan sağlığında aldığı bazı karşılıksız kazandırmaların miras paylaşımında hesaba katılması amaçlanırken tenkiste saklı payın korunması hedeflenir. Bir kazandırmanın denkleştirmeye tabi olması ile tenkise tabi olması aynı şartlara bağlı değildir. Bu nedenle özellikle çocuklardan birine ev, para veya şirket payı verilmişse önce işlemin hukuki niteliği belirlenmelidir.

Tenkis Hesabı Nasıl Yapılır?

Tenkis hesabında önce terekenin aktif ve pasifi belirlenir, ardından kanunen hesaba eklenmesi gereken sağlararası kazandırmalar değerlendirilir ve net tereke üzerinden miras bırakanın tasarruf edilebilir kısmı hesaplanır. Daha sonra davacının saklı payının ne kadar olduğu ve fiilen ne kadar değer elde ettiği karşılaştırılır. Saklı payda eksiklik varsa tenkis oranı belirlenir. Bölünemeyen bir malın tenkisi söz konusu olduğunda aynen iade veya bedel seçenekleri ve malın güncel değeri ayrıca önem kazanabilir.

Taşınmazın Değeri Hangi Tarihe Göre Hesaplanır?

Tenkis hesabında terekenin kapsamının ve kazandırmaların değerlendirilmesinde miras bırakanın ölüm tarihi temel önem taşır. Bununla birlikte bölünemeyen bir malın tenkisinde ve bedel hesabında mahkemenin karar tarihine yakın rayiç değerlerin dikkate alınmasını gerektiren durumlar olabilir. Bu nedenle “taşınmaz ölüm tarihindeki değerden mi yoksa bugünkü değerden mi hesaplanır?” sorusunun tek bir cevabı yoktur; hesabın hangi aşamasından söz edildiği belirlenmelidir.

Tapu Devri Varsa Tenkis mi Muris Muvazaası mı Açılır?

Tapu devri bulunması tek başına hangi davanın açılacağını göstermez. Tapudaki satış gerçekte bağış ise ve mirasçılardan mal kaçırma amacı bulunduğu ileri sürülüyorsa muris muvazaası gündeme gelebilir. İşlem gerçekten bağış veya başka geçerli bir kazandırma niteliğindeyse fakat saklı payı ihlal ediyorsa tenkis davası değerlendirilebilir. Bu nedenle önce işlemin geçerli olup olmadığı, daha sonra saklı pay ihlali bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Tapu iptal davalarının genel yapısı için Miras Tapu İptal Davası Nasıl Açılır? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Saklı Pay Hakkında Sık Sorulan Sorular

Saklı Pay Mirasın Yarısı mıdır?

Hayır. Saklı pay herkes için terekenin yarısı değildir. Saklı pay, mirasçının önce belirlenen yasal miras payı üzerinden hesaplanır ve oran mirasçının sıfatına göre değişir.

Çocuğun Saklı Payı Yüzde Kaçtır?

Çocuğun saklı payı kendi yasal miras payının yarısıdır. Kesin oran, kaç mirasçı bulunduğuna ve sağ kalan eş olup olmadığına göre değişir.

Eşin Saklı Payı Yüzde Kaçtır?

Sağ kalan eş altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal miras payının tamamı, diğer durumlarda yasal miras payının dörtte üçü oranında saklı pay sahibidir.

Kardeş Saklı Pay Sahibi midir?

Hayır. Güncel Türk Medeni Kanunu’na göre kardeşler saklı pay sahibi değildir.

Vasiyetnameyle Saklı Pay Ortadan Kaldırılabilir mi?

Miras bırakan vasiyetnameyle saklı paylı mirasçının kanunen korunan payını ortadan kaldıramaz. Saklı pay ihlal edilmişse şartları varsa tenkis davası açılabilir.

Miras Bırakan Sağlığında Bütün Mallarını Satarsa Saklı Pay İstenebilir mi?

Gerçek ve karşılıklı bir satış varsa yalnızca saklı pay gerekçesiyle her satışın tenkisi mümkün değildir. Ancak işlemin gerçekte bağış veya muvazaalı işlem olduğu ileri sürülüyorsa hukuki değerlendirme değişir.

Tenkis Davası İçin Saklı Payın Ne Kadar Eksildiğini Bilmek Gerekir mi?

Dava açılırken saklı pay ihlalinin bulunduğuna ilişkin somut olgular ortaya konulmalıdır. Terekenin ve tenkise tabi kazandırmaların tam miktarı yargılama sırasında yapılacak araştırma ve bilirkişi incelemesiyle de belirlenebilir.

Saklı Pay Davasında Tapu İptal Edilir mi?

Tenkis davasının amacı her durumda tapunun tamamen iptali değildir. Yapılan kazandırma saklı payı ne ölçüde ihlal ediyorsa tenkis de o ölçüde uygulanır. Malın bölünüp bölünememesi ve tercih hakkı gibi hususlar sonucu etkileyebilir.

Tenkis Davasında Zamanaşımı Kaç Yıldır?

Tenkis davasında teknik olarak hak düşürücü süre söz konusudur. Saklı payın ihlal edildiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her durumda kanunda öngörülen on yıllık üst süre dikkate alınmalıdır.

Saklı Pay İhlalinde İlk Olarak Ne Yapılmalı?

Saklı pay ihlali şüphesinde ilk olarak miras bırakanın ölüm tarihi itibarıyla malvarlığı, borçları, tapu kayıtları ve yaptığı önemli kazandırmalar belirlenmelidir. Daha sonra mirasçıların kim olduğu, her birinin yasal miras payı ve saklı payı hesaplanmalı, vasiyetname veya sağlararası devirlerle bu payların ihlal edilip edilmediği değerlendirilmelidir. Tapuda satış görünen işlemlerde bunun gerçek satış mı yoksa bağış niteliğinde muvazaalı işlem mi olduğu ayrıca incelenmelidir. Böylece tenkis davası, muris muvazaası, denkleştirme veya başka bir miras hukuku talebinden hangisinin uygulanacağı doğru biçimde belirlenebilir.

Miras bırakanın mallarının tam olarak bilinmediği durumlarda Mirasta Terekenin Tespiti, görünürde satış yoluyla mal kaçırıldığı düşünülüyorsa Muris Muvazaası – Mirastan Mal Kaçırma, muris muvazaasının hangi delillerle kanıtlanabileceği konusunda Muris Muvazaası Nasıl İspatlanır? ve miras hukukunun genel dava türleri için Miras Hukuku Avukatları Ankara başlıklı içeriklerimizi inceleyebilirsiniz.

Av. İlkay Uyar Kaba – Ankara – Son Güncelleme: 22 Eylül 2026

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Saklı pay, tenkis hesabı, tasarruf edilebilir kısım ve hangi kazandırmaların tenkise tabi olduğu her miras dosyasının tereke yapısına ve yapılan işlemlere göre ayrıca değerlendirilmelidir.