Atla

Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası


Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası

Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası

Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası

Maddi tazminat davaları hukuka aykırı bir eylem veya bir işlem sonucunda malvarlığında meydana gelen eksilmenin yani oluşan maddi zararın giderilmesi için açılan davalardır.

Manevi tazminat davaları ise aynı işlem veya eylemler nedeni ile bireyin yaşadığı üzüntü, elem ve yıpranmanın yol açtığı manevi zararların giderilmesi amacı ile açılan davalardır.

Maddi ve manevi tazminat davaları beraber şekilde açılabileceği gibi ayrı şekilde de açılabilmektedir. Tazminat davalarında talep edilen tazminat miktarının bir önemi olmaksızın Asliye hukuk Mahkemelerinde görülmektedir.

Maddi ve Manevi Tazminat Davalarının Açılmasının Nedenleri?

Maddi veya manevi tazminat davaları birbirinden farklı birçok değişik neden ile açılabilmektedir. Maddi veya manevi tazminat davalarının açılmasının nedenleri aşağıdaki sebeplere dayanabilmektedir.

İş Kazasından Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

İş yerinde meydana için yapılması sırasında meydana gelen ve işçinin ruhsal ve bedensel olarak zarar gördüğü bir olaydır.

İş kazasında işçilerin uğradıkları maddi ve manevi zararların tazmini için dava açabilmektedirler. Bu davaları işçiler açabileceği gibi ölmesi durumunda mirasçıları da açabilmektedir.

Trafik Kazasından Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

Trafik kazaları, karayolunda bir taşıtın diğer taşıtlara, taşıt içerisinde bulunan kişilere, yayalara veya herhangi bir cisme çarpması ile meydana gelmektedir.

Meydana gelen trafik kazası nedeni ile bir kişinin maddi veya manevi olarak zarar uğraması mümkündür. Uğradığı bu zarar nedeni ile de maddi veya manevi tazminat davası açabilmektedirler. Kaza geçiren kişinin ölmesi durumunda mirasçıları bu hakka sahip olacaktır.

Sözleşme İhlali Nedeni İle Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

Türk Borçlar Kanununda bulunan maddeler hükümlere göre birçok farklı neden ile taraflar arasında sözleşmeler yapılabilmektedir.

Bunlardan bazıları, alım satım sözleşmesi, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi, şufa sözleşmesi olabilmektedir. Bunlar tipik sözleşmelerdir. Ancak tarafların özgür iradeleri ile karma sözleşmelerde yapılabilmektedir.

Yapılan sözleşmelerin eksik ifası, ifa edilmemesi veya haksız şekilde feshedilmesi gibi durumlarda tarafların maddi ve manevi zarara uğrayan bu konudaki zararının tazmini için maddi ve manevi tazminat davası açabilmektedir.

Suç İşlenmesi Nedeni İle Maddi ve Manevi Tazminat Davası

Yasalarımızda suç, kasıtlı veya taksirli bir hareket sonucunda hukuka aykırı bir fiil ile bir kişiye zarar verilmesi olarak tanımlanmaktadır.

Bir kişiye karşı suç işlenmesi durumunda genel olarak manevi bütünlüğü bozulmaktadır. Bu sebeple de kişi manevi zararı nedeni ile tazminat davası açabilmektedir. Ancak işlenen suç maddi bir zarara uğratıyor ise kişi maddi tazminat davası da açabilmektedir.

Hatalı Doktor Uygulamasından Kaynaklanan Tazminat Davaları

Hatalı doktor uygulamalarına tazminat davası açılması günümüzde en çok karşılaşılan dava türleri arasında bulunmaktadır.

Doktorların teşhis veya tedavi aşamasında yaptıkları hatalar, hastanın yaşamını etkileyebilmektedir. Yapılan doktor hataları bedensel yani maddi veya manevi zararlara neden olabilmektedir. Bu sebeple de maddi veya manevi zararın giderilmesi için tazminat davaları açılabilmektedir.

Boşanma Davaları İle Birlikte Açılan Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

Boşanma davaları tarafların evlilik sözleşmelerini sona erdirdikleri bir davadır. Bu davanın görülmesinde taraflardan birisi evliliğin bitirilmesi ile maddi veya manevi zarara uğradığı beyan ederek bu zararın giderilmesini isteyebilmektedir.

Bu sebeple de boşanma davalarında maddi veya manevi tazminat davaları açılabilmektedir.

Fikri ve Sınai Mülkiyet Hukukundan Kaynaklanan Tazminat Davaları

Telif hakkı uygulamaları bir çaba ve emek sonucu ortaya çıkan eserin haklarını korumak için yürütülmektedir. Günümüzde gelişen teknoloji ile bu eserlerin telif haklarının ödenmeden paylaşılması ve çoğaltılması çok rastlanan bir durum olmaktadır.

Telif haklarına uymadan yapılan işlemlerde maddi veya manevi zarara uğramak mümkündür. Bu durumda bu zararın tazmini için dava açılabilmektedir.

Maddi ve Manevi Tazminat Davalarının Açılma Süreleri ve Zamanaşımı

Maddi ve manevi tazminat davalarının açılmasındaki sürelere açılacak davaların nedeni ile alakalı olarak değişebilmektedir. Açılacak tazminat davaları hangi hukuki nedenlere dayanıyor ise bunlarla alakalı süreler geçerli olacaktır. Maddi ve manevi tazminat davalarında sürelerin belirlenmesindeki temel ilkeler aşağıdaki gibidir.

*Açılacak tazminat davalarının temelini oluşturan fiilin suç olması durumunda o fiil için kanunlarda az bir zamanaşımı süresi belirtilmiş olsa bile, Türk Ceza Kanunda o suç için öngörülen dava zamanaşımı süresi aynı şekilde maddi veya manevi tazminat davalarının açılması için süre olarak geçerli olmaktadır.

Ceza kanunun da belirtilen temel dava zaman aşımının geçmesi durumunda bile, ceza davasının devam etmesi durumunda davasının sürmesi halinde tazminat davası açılabilmektedir.

*Tazminat hukuku davalarının büyük bir kısmı hâksiz fiil olarak nitelendirilen fiillerden kaynaklanmaktadır. Haksız fiil için dava zamanaşımı süresi, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıldır.

Fiil ve Failin öğrenilmesi yanında her halükarda 10 sene içerisinde davanın açılması gerekmektedir. İşlenen haksız fiil aynı zamanda bir suç teşkil ediyor ise, tazminat davası açma süresi açısından ceza hukuku zamanaşımı süresi uygulanmaktadır.

*Boşanma davası nedeni ile maddi ve manevi tazminat açılması durumunda dava açma süresi, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren bir yıldır. Maddi ve manevi tazminat davası boşanma davası ile birlikte açılabilmesi mümkün olabileceği gibi boşanma davasının kesinleşmesinden sonraki bir sene içerisinde de ayrı bir dava olarak açılabilmektedir.

*Sözleşmenin ihlali nedeni ile tazminat davasının açılması konusunda zamanaşımı süresi 10 sene olmaktadır. Bu konuda Borçlar Kanunun 146’ncı maddesi incelenebilmektedir.

*Trafik kazaları ise teksirle işlenen bir haksız fiil olmaktadır. Haksız fiiller için geçerli olan zaman aşımı süresi trafik kazaları içinde geçerli olmaktadır. Bunun yanında Karayolları Trafik Kanunu trafik kazaları ile tazminat davası açılma sürelerini ayrıca düzenlemiştir.

Trafik kazası nedeni ile açılacak olan tazminat davalarının zaman aşımı süresi, kazanın meydana gelmesi ve hâksiz fiilin işlenmesinden sonraki iki yıldır.

Dava bu süre içerisinde açılmalıdır. Ancak her halükarda 10 sene içerisinde dava açılması gerekmektedir. Ancak trafik kazası nedeni ile ölümün gerçekleşmesi durumunda zaman aşımı süresi konusunda ceza kanunun ilgili süresi geçerli olmaktadır.

Maddi ve Manevi Tazminat Davasını Kimler Açabilir?

Tazminat davasının açılması için sebep olan konu ne olursa olsun, fil veya işleme muhatap olan kişi maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahip olabilmektedir. Bu konuda trafik kazası sonucunda yaralanan kişi, doktor hatası nedeni ile vücut bütünlüğü zarar gören kişi veya boşanma davasındaki taraflar tazminat davası açmaya hak kazanan kişiler olmaktadır.

Hukuka aykırı işlenen bir fiile ile ölümün gerçekleşmesi durumunda, ölen kişinin destekte bulunduğu yakınları maddi tazminat davası açabilmektedir. Ölüm nedeni ile açılacak olan maddi tazminat davasına destekten yoksun kalma tazminatı denmektedir.

Bu tazminata ölen kişinin eşi, çocukları, anne ve babası ile ölen kişinin kendisine destek olduğu kişiler bu davayı açabilmektedir. Bu davanın açılması konusunda davayı açacak olan kişilerin ölen kişinin sağlığında kendilerine destek olduğunu ispatlamak durumundadır. Ayrıca bu kişilerin yardıma muhtaç durumda olması gerekmektedir.

Açılacak bu maddi tazminat davası yanında ölen kişinin birinci derece yakınları ölüm olayı ile yaşadıkları manevi azı ve üzüntü nedeni ile manevi tazminat davası açabilmektedirler.

Yaralanma durumunda ise yakınlarının maddi tazminat açma hakkı bulunmamaktadır. Ancak yaralanmanın ağır bir bedensel zarar meydana getirmesi durumunda, özellikle uzuv kaybının meydana gelmesi durumunda yakınlarının manevi tazminat talep hakkı bulunmaktadır.

Maddi ve Manevi Tazminat davaları Kimlere Açılabilmektedir?

Maddi ve manevi tazminat davaları ölüm, yaralanma veya diğer farklı maddi zararların meydana gelmesine neden olan eylemleri veya işlemleri gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişilere karşı açılabilmektedir.

Haksız fiillerde hâksiz fiili işleyen kimse davalarda o kişiye karşı açılabilmektedir. Ancak bazı durumlarda hâksiz fiilin gerçekleşmesi konusunda bu fiili işleyen kişi ile birlikte üçüncü kişilerde bulunabilmektedir. Böyle durumlarda üçüncü kişi de fiili işleyen gibi sorunlu olmaktadır.

Motorlu aracın kullanılması sırasında bir kişinin ölmesi, yaralanması veya eşyanın zarara uğraması durumunda tazminat hukuku gereği ilgililerin tazminat sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu durum Karayolları Trafik Kanununun 85’inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilmektedir. Trafik kzası nedeni ile açılacak tazminat davalarında aracın sürücüsü, işleteni, sahibi ile aracı sigortalayana karşı hep birlikte veya ayrı şekilde dava açılabilmektedir.

Bir doktor hatası nedeni ile meydana gelen maddi ve manevi tazminat davası, hatayı yapan doktora, doktorun çalıştığı hastaneye veya sağlık kuruluşuna, doktorun Sağlık Bakanlığı bünyesinde çalışması durumunda Sağlık Bakanlığına, bir üniversite veya vakıf hastanesinde çalışması durumunda ilgili üniversite ve vakfa tazminat davası açabilmektedir.

Maddi ve Manevi Tazminat Davası Nasıl ve Nerede Açılır?

Maddi veya manevi tazminat davaları için görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olmaktadır. Bu konuda yetkili mahkeme ise davalının veya davacının yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesi olmaktadır.

Davalı sayısının birden fazla olma durumunda ise davalı sayısı birden fazla ise, tazminat davaları davalıların herhangi birinin yerleşim yerinde açılabilmektedir.

Sözleşmenin İhlali nedeni ile açılacak olan tazminat davalarında yukarıda belirtilen yetkili mahkemelerde dava açılabileceği gibi sözleşmenin ifa edileceği yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesinde de açılabilmektedir.

Haksız fiil nedeni ile meydana gelecek olan tazminat davalarında ise yukarıda belirtilen yetkili mahkemelerde dava açılabileceği gibi aşağıda belirtilen mahkemelerde de dava açılabilmektedir.

*Haksız fiilin işlendiği yer mahkemesinde tazminat davaları açılabilmektedir.

*Meydana gelen zararın haksız fiil işlenen yerden başka bir yerde meydana gelmesi durumunda, zararın meydana geldiği yerde de tazminat davası açılabilmektedir.

*Haksız fiillerde zarar gören kişinin yerleşim yerinde tazminat davası açılabilmektedir.

Yargıtay Kararı - Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası

ÖZET: Davacı, gayri resmi evliliğin gerçekleştiği 2004 yılında reşit ve mümeyyizdir. Resmi nikah olmaksızın kendi iradesi ile evlenmeyi kabul etmiştir. Davacı, davalının başka biriyle evli olduğunu ve bu evlilikten çocukları olduğunu bilmektedir.

SIKÇA SORULAN SORULAR

ÖZET: Dava, kişilik haklarına saldırı olması nedeniyle  oluşan zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine nedeniyle açılmıştır.

İlgili Mahkeme yaptığı inceleme de, maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hakim, oluşan maddi ve manevi zarar nedeniyle manevi tazminat miktarını tespit ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği ile birlikte tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.

Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenlerin objektif olarak gösterilmemesi isabetli değildir.

ÖZET: Dava, haksız eylemden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davalı vasisi tarafından kararın Yargıtay’ca adli yardım talepli olarak süresi içinde istenilmiş olup dilekçeye ekli dosyadaki bilgi ve belgelerden, davalı ...'ın ilgili kanun hükmünün öngördüğü şartları taşıdığı anlaşıldığından,

Adli yardım talebinin kabulüne karar verilerek işin esasının incelemesine geçilmiş olup dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanmasına karar verilmiştir.


BİZE YAZIN

Av. İlkay Uyar Kaba
Av. İlkay Uyar Kaba

2006 yılında Ankara merkezli kurulan hukuk bürosunun kurucu Avukatı'dır. Hukuk alanında Başarının bir ekip işi olduğuna inanarak, personellerini belli alanlarda uzmanlaşmasını sağlamak için departmanlar kurularak branşlaşmaları sağlanmıştır.Hukuk Büromuz Aile hukuku ve Tazminat hukuku konularında, uzun yıllara dayanan dava çeşitliliği nedeniyle kararlardan oluşan geniş arşive sahip olup, bir çok davada almış olduğu önemli kararlar örnek içtihatlar olarak yayınlanmıştır.Hukuk departmanları olan icra, tazminat, iş kazası, genel dava, tüketici bölümlerinde oluşan her biri kendi alanında tecrübe edinmiş avukat ve yardımcı personeller görev yapmaktadır. Kendine güvenmek başarmanın yarısıdır. Başarı ise karşınızda ki kişiye güven verir. Başarı ve güvenin olduğu yerde olursanız doğru yol almanız kolay olur. İ.K.

İLGİLİ KONULAR
YORUMLAR
  • Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası - Yorum
    KADİR FİDAN -
    24 Kasım 2016

    Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası dava açarken izlenecek yol, dava açma masrafı nedir.

    Cevapla
  • Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası - Yorum
    Salih -
    10 Şubat 2017

    Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası Bu dava açmak için bilmeniz gerekenler nelerdir. dava açmak için nasıl bir yol izlenir

    Cevapla
Yorum Bırak