Atla

Olağanüstü Kazandırıcı Zamanaşımı İle Mülkiyetin Kazanılması


Olağanüstü Kazandırıcı Zamanaşımı İle Mülkiyetin Kazanılması

Olağanüstü Kazandırıcı Zamanaşımı İle Mülkiyetin Kazanılması

Olağanüstü Kazandırıcı Zamanaşımı İle Mülkiyetin Kazanılması

Olağanüstü Kazandırıcı Zamanaşımı Nedir Taşınmaz mülkiyetinin olağanüstü zamanaşımı ile kazanılması ile ilgili hükümler, 4271 Sayılı Türk Medeni Kanunu'ndaki 713. madde de yer almaktadır.  Bir taşınmazın olağanüstü zamanaşımı ile kazanılması için, o taşınmazın tapu kütüğüne kayıtlı olmaması gereklidir. Kaydı bulunmayan bu taşınmazı dava söz konusu olmadan ve hiç ara verilmeden yirmi yıl süre ile malik sıfatı kapsamında zilyetliğinde bulunduran bir kişi, ilgili taşınmazın mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tescil olunmasını isteyebilir. Bu tescil ilgili taşınmazın tamamı için yapılabileceği gibi, bir parçası ve bir payı için de yapılabilmektedir. Yine aynı koşulların geçerli olmasıyla birlikte, maliki tapu kütüğünde anlaşılamayan veya yirmi yıl evvelinde hakkında gaiplik kararı bulunan bir kimse adına kayıtlı taşınmaz varsa, bu taşınmazın zilyedi de tapu kütüğüne mülkiyet hakkının tescil olması ile ilgili karar verilmesini isteyebilir. Zilyetlik durumunda da tapu kütüğüne tescil talep edilen durumda da taşınmazın tamamı, bölünmesinde sakınca olmayan bir kısmı veya bir payı için işlem yapılabilmektedir. Bahsedilen tescil davası, hazineye, ilgili olan kamu tüzel kişilerine veya tapuda gözüken malik kişinin mirasçılarına karşı açılmaktadır. Bu açılan davanın konusu ile ilgili ilan yapılmaktadır. Dava konusunun ilanı mahkemece gazete ile bir defa yapılır. Ayrıca taşınmazın bulunduğu yerde uygun olan araçlarla ve uygun sayılan aralıklarla, en az üç defa olacak şekilde ilan olunur. Son edilen ilandan itibaren geçen üç aylık süre içinde, bahsedilen koşulların olmadığına dayanılarak itiraz olmazsa veya yapılan itiraz uygun bulunmazsa davacının iddiası ispatlanmış sayılır. Bu durumda da hâkim, tescil işlemine karar vermektedir. Davalı kişiler ve duruma itirazda bulunanlar, aynı dava için tescilin kendi adlarına olması yönünden talepte bulunabilirler. Karara, tescil talebinde bulunulan taşınmazın niteliği, nerede olduğu, sınırları ve yüzölçümü de eklenir. Ayrıca uzmanların düzenlemiş olduğu teknik bilgilere sahip olan kroki de karara eklenmektedir. Konuyla ilgili olan özel kanun hükümleri saklı kalmaktadır. Olağanüstü zamanaşımı ile kazanılan taşınmaz mülkiyeti için geçerli olan hükümler, ilgili kanunda bu şekildedir. Bakıldığı zaman, olağanüstü zamanaşımı kazandırmasıyla mülkiyet kazanımı şartları üç ana grupta karşımıza çıkmaktadır. Bunlar; taşınmaz şartı, zilyetlik şartı ve itiraz süresince itiraz olmaması şartı şeklindedir.Taşınmaza İlişkin ŞartTMK 713. maddeye göre, olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı vasıtasıyla mülkiyet kazanımı için;
  • İlgili taşınmazın kaydının tapu kütüğüne yapılmış olmaması veya
  • Tapu kütüğüne bakıldığında malikin kim olduğunun anlaşılmama durumu veya
  • Malik kişinin yirmi sene evvel ölmüş olması ya da hakkında gaiplik kararı olan bir kimse adına kayıt olması gerekmektedir.
Eğer bir taşınmazın tapu kütüğüne kaydı varsa ve malik açık bir şekilde belli ise burada olağanüstü kazandırıcı zamanaşımıyla mülkiyet kazanma durumu geçerli olmamaktadır. Diğer önemli bir noktada, bahsi geçen taşınmazın özel mülkiyet için elverişli olup olmadığıdır. Eğer taşınmaz özel mülkiyete uygun değilse, tapu kütüğünde kayıt olsun olmasın, bu taşınmazın mülkiyeti olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı yoluyla kazanılamaz.  Yukarıda sayılan şartlara ilave olarak taşınmaz, kamuya ait olmamalıdır. Özel mülkiyete konu olan bir taşınmaz olmalıdır.Zilyetliğe İlişkin ŞartTMK 713. maddeye bakıldığında, mülkiyeti olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı yoluyla kazanmak isteyen kişinin, malik sıfatına sahip olarak davasız ve hiç aralık vermeden yirmi sene boyunca taşınmaza zilyet bulunması gereklidir. Bu kişi, hak talep ettiğinde malik sıfatına sahip olarak zilyetliğini ispat etmek durumundadır. Zilyetlik fiili bir durum olup, malik sıfatıyla olduğunun ispatı için her türlü ispat aracı kullanılabilir. Ayrıca mirasçılar açısından zamanaşımı ile mülkiyet kazanılma durumu söz konusu değildir. Mirasçılar birbirlerine karşı malik sıfatı kullanarak ve zilyetlik sağlayarak hak kazanamazlar. Bu yargı, özellikle Yargıtay uygulamalarında bulunmaktadır. Eğer zilyetliğin geçici olarak bir kaybı söz konusu ise bu durum işleyen zamanaşımını engelleyici olmamaktadır. Eğer bir kişi zilyetlikten faydalanma şartını taşıyorsa, kendinden evvelki zilyedin süresini kendi süresine ilave edebilir. Mesela bir kişinin babası dava olmadan ve hiç ara vermeden on yıl boyunca zilyetliği elinde bulundurmuş olsun. Kişinin babası vefat ettiğinde, kişinin kendisi de malik sıfatı ile dava olmadan ve ara vermeden yirmi sene geçmesini beklemeyecektir. Babasının zilyetlik süresini kendi süresine ilave ederek, on sene sonunda taşınmazı olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı yoluyla kazanabilecektir.İtiraz Süresi İçerisinde İtiraz YapılmamasıKişi, bu yolla mülkiyet kazanımı istediğinde, tescil için dava açmalıdır. Dava, hazineye, ilgili kamu tüzel kişilerine, tapuda malik olarak geçen kişinin mirasçılarına karşı açılır. Dava açıldıktan sonra, dava konusu ilan edilmektedir. (ilan şartlarını yukarıda açıklamıştık) Son ilan yapıldıktan itibaren 3 aylık süre içerisinde itiraz yoksa veya ortaya çıkan itiraz kabul edilmediyse, olağanüstü zamanaşımı şartları oluşmuş olacaktır. Yani mahkeme, dava konusu olan taşınmazın davacı olan zilyet adına tesciline karar verecektir. Eğer son ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde itiraz edilir ve mahkeme bu itirazı haklı bulursa, davacı olan zilyet konu olan taşınmazın mülkiyetini kazanamaz. Ayrıca itirazda bulunan kişiler, gerçek malik olarak kendilerini sunarlarsa, aynı dava içinde kendi adlarına tescil talebinde bulunabilirler.
SIKÇA SORULAN SORULAR

BİZE YAZIN

Avukat & Arabulucu İlkay Uyar Kaba
Avukat & Arabulucu İlkay Uyar Kaba

İlkay Uyar Kaba ; Aile Boşanma hukuku, Anlaşmalı Boşanma, İşçi Davalarında Arabuluculuk, Miras Hukuku Davaları, icra hukuku, İşçi Tazminat Davaları, Kıdem Ve İhbar Tazminatı, İşe İade, Miras hukuku, Tazminat Hukuku, İş Kazası Tazminat, Trafik Kazası Tazminat Davası gibi faaliyet gösterdiğimiz çalışma alanlarımızın, hukuk büroları arasında önemli bir yer sahibi olmamızı prensiplerimize borçluyuz.

İLGİLİ KONULAR
YORUMLAR
Yorum Bırak