Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır

İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler gözönüne alınarak hesaplanır. İşyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. tarihinden, itibaren  işyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur. Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır. 12/07/1975 tarihinden evvel  işyeri devrolmuş veya herhangi bir suretle el değiştirmişse devir mukavelesinde aksine bir hüküm yoksa işlemiş kıdem tazminatlarından yeni işveren sorumludur.

Her tam yıl için 30 günlük sosyal yardımlı ücret üzerinden kıdem tazminatının hesaplanması gerekir. Bu süre toplu iş sözleşmesi ile artırılabilir. Yıldan artan süreler için her tam yıla 30 günlük ücret esas alındığından buna orantılı olarak kıdem tazminatının hesaplanması gerekir. Kıdem tazminatı hesabında yıldan artan süreler için orantılı ödeme yapılması düzenlemesi kamu düzenine ilişkin ve emredici nitelikte olup toplu iş sözleşmesi ile değiştirilemez.

Kıdem Tazminatı Hesaplama

Kıdem tazminatına esas ücret hesap edilirken zam tarihi ile işçinin işten ayrıldığı tarih arasında fiilen çalıştığı günler ile çalışmadığı halde ücretini aldığı hafta tatili ve diğer tatil günleri birleştirilerek ortalama günlük ücretin bulunması gerekir. Kıdem tazminatının son ücret üzerinden hesaplanması gerektiğinden; ücretin sabit olmadığı durumlarda yani; parça başı, akort, götürü veya yüzde usulü ile çalışılmasında son bir yıllık ücretin o süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ücretin hesaba esas tutulması gerekir. Yalnız bunun bir istinası, son bir yıl içinde ücrete zam yapılması halinde, işçinin işten ayrılma tarihi ile zammın yapıldığı tarih arasındaki ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle bulunacak miktar üzerinden hesaplanacaktır.

Kıdem Tazminatı Hesabı Brüt Ücret Üzerinden Hesaplanır

Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatına esas ücret, işçiye iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve nakden ödenen meblağı kapsayan brüt ücrete ilaveten işçiye sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan doğan menfaatler de eklenerek hesaplanacaktır. Örneğin, devamlılık arz eden süt parası, işçiye lojman tahsis edilmişse kira bedeli, aydınlatma, yakıt, su bedeli, bayram harçlığı, giyim yardımı gibi çeşitli sosyal yardımlar, kıdem ücreti veya sosyal yardımlı ücret şeklinde adlandırılan ücrete dahil edilecektir. İşveren yemek ürettiği, işçiye işyerinde üretilen yemeklerden verildiğinden, ihbar ve kıdem tazminatına maliyetinin ayrıca kar payı eklenmesi yerinde değildir.

Ancak, işyerinde giyilmek üzere verilen miatlı giyecek ve koruma eşya bedeli bu ücrete ilave edilmeyecektir. Buna karşın uzun yol şoförlerine sefere çıkıldığında ödenen ve miktarı değişken sefer görev priminin ortalaması kıdem tazminatı hesabında nazara alınması gerekir. Hizmet sözleşmesinin feshinden önceki son bir yıl içinde ödenen ikramiyeler toplamının 365’e bölünmesi suretiyle hesaplama yapılmalıdır.

Teşvik primi araç, gereç ve diğer malların yıllık satışlarından elde olunan tüm gelirin belli bir oranının çalışanlara dağıtılmasına ilişkin bulunması nedeniyle arazi ödeme olarak nitelendirilmemesi gerekir.

Kıdem tazminatı hesabında işçinin sigorta primlerine ek olarak işverence ödenen primler nazara alınmaz. Ayrıca 3417 sayılı Çalışanların Tasarrufa Teşvik Edilmesi ve Bu Tasarrufların Değerlendirilmesine Dair Kanunu’ nun 3. Maddesinde öngörülen %3 oranındaki işveren kıdem tazminatı hesabında göz önünde bulundurulamaz.

İşçinin kıdem tazminatına esas ücretin belirlenmesinde kira sözleşmesi uyarınca kiraya verilen konut sosyal yardım yani kira yardımı mütalaa edilmek ve ücretine eklenmek sureti ile kıdem tazminatına esas ücret tespit edilemez. Öte yandan kıdem tazminatı hesabına ikramiyenin de dahil edilmesi gerek,r.

İşyerinde toplu iş sözleşmesi uygulanmadığı gibi, tanıklarla da böyle bir işyeri uygulaması bulunduğu isbatlamadan ; kıdem tazminatına esas olan ücretin tesbitinde benzer işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesi göz önünde tutulmak sureti ile yemek ve servis ücreti sosyal yardımlı ücrete eklenemez.

Ayrıca fazla mesai ücreti de devamlılık ve kararlılık arz etmeyen bir nitelikte bulunduğu için bu ödemenin de kıdem tazminatı için ağırlıklı ücretin belirlenmesinde göz önüne alınmaması gerekir. İne satış elemanı olan ve hizmet akdine göre belirli bir ücret karşılığı çalışan işçiye ödenen ve bordrolarda gösterildiği şekilde her ay farklı olan birim ödemeleri değişkendir. Belli bir miktarı aşan satışlarda miktarlara göre kademeli olarak artan oranlarda ödenen bir paradır. Bu niteliği sebebiyle primin ihbar ve kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması mümkün değildir.

Kıdem tazminatının her yıl için 30 günden aşağı olmayan bir miktar sosyal yardımlı ücrete göre ödenecek tazminat olduğu, kanunun asgari haddi tayin edip bunun hizmet akidleri veya toplu iş sözleşmeleri ile 40-45 güne veya daha fazlasına çıkarılmasının imkan dahilindedir.

Kıdem tazminatının her yıl için 30 günden aşağı olmayan bir miktar sosyal yardımlı ücrete göre ödenecek tazminat olduğu, kanunun asgari haddi tayin edip bunun hizmet akidleri veya toplu iş sözleşmeleri ile 40-45 güne veya daha fazlasına çıkarılmasının imkan dahilindedir.

Kıdem tazminatlarının tamamı 2320 sayılı Kanunun 2. Maddesi uyarınca, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 25. Maddesinin 7. Fıkrası değiştirildiğinden vergilendirme dışında bırakılmıştır. Tüm kıdem tazminatı miktarı ne kadar yüksek ve ne kadar fazla süre için olursa olsun vergilendirilmeyecektir. Bu durumda kıdem tazminatından sadece Damga Pulu kesilecektir.

Öte yandan işçinin kıdem tazminatına esas sürenin hesabında davacının uzun süre raporlu olduğu göz önünde bulundurularak Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin istikrar kazanan görüşüne göre raporlu geçen döneme ihbar önel süresine 6 hafta eklenmesi suretiyle bulunacak süre kıdem süresi hesabında nazara alınmalı, buna göre davacının kıdem tazminatı alacağı belirlenmeli ve sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

A. KIDEM TAZMİNATI HESAPLAMA, B. KIDEM TAZMİNATI NASIL HESAPLANIR

KIDEM TAZMİNATI NEDİR NASIL ALINIR

  • KIDEM TAZMİNATI Bir iş yerinde en az bir yıl çalışmış bir işçiye , hizmet sözleşmesindeki şartların haklı olarak sona ermesi durumunda , işveren tarafından ödenen paradır.
  • İşçiye kıdem tazminatının verildiği durumlar şunlardır:işçinin ölümü ; hizmet sözleşmesinin işveren tarafından feshi ; hizmet sözleşmesinin işçi tarafından feshi ; işçinin emekliliğe hak kazanarak işten ayrılması ; işçinin askerlik nedeniyle işten ayrılmasıdır.
  • İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler gözönüne alınarak hesaplanır. İşyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. tarihinden, itibaren  işyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur. Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır. 12/07/1975 tarihinden evvel  işyeri devrolmuş veya herhangi bir suretle el değiştirmişse devir mukavelesinde aksine bir hüküm yoksa işlemiş kıdem tazminatlarından yeni işveren sorumludur.

 KIDEM TAZMİNATI

  • İş arama izni günde 2 saat
  • İşverenler, işten çıkaracağını bildirdiği çalışana yeni bir iş bulması için gerekli olan iş arama iznini iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermeye mecburdur…Elbette temenni etmiyoruz ancak işsizliğin yüzde 15`leri geçtiği şu ortamda, mevcut çalışanlar da birer potansiyel işsiz konumunda. Bu yüzden de sadece işsizlerin değil, çalışanların da muhtemel işsizlikle yüz yüze geldiklerinde sahip olacakları hakları bilmeleri gerekiyor. İşte bugünkü yazımızda bu haklara değineceğiz:
  • Kıdem Tazminatı Nasıl Alınır

    1.  İşveren tarafından bu Kanunun 17. maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında,

    2.  İşçi tarafından bu Kanunun 16. maddesi uyarınca,

    3.  Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyle,

    4.  Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;

    • Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.

    5.  (Ek bent: 25/08/1999 – 4447/45 md.) 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle,