Mirasçılıktan Çıkarmanın İptali Davası

Mirasçılıktan Çıkarmanın İptali Davası konusu ile ilgili olarak başlangıç yapılacak olursak miras bırakan; sebepleri varsa, mirasçılarından birini veya birkaçını, Vasiyetname veya Miras Sözleşmesiyle, mirastan çıkarabilir. Mirasçılıktan çıkarmanın iptali davasını Tasarrufun iptal edilmesinde menfaati bulunan mirasçı veya vesalet alacaklısı tarafından açılabilir. Dava, ölüme bağlı tasarrufun tamamının veya bir kısmının iptaline ilişkin olabilir.  Mirasçılıktan Çıkarmanın İptali Davası Miras bırakanın yerleşim yeri Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılır. Mirasçılıktan Çıkarmanın İptali Davasında husumet Iskattan faydalananlara yöneltilir.

TMK’nın 512/3. maddesinde “Sebebin varlığı ispat edilememiş veya çıkarma sebebi tasarrufta belirtilmemişse tasarruf, mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir; ancak, mirasbırakan bu tasarrufu çıkarma sebebi hakkında düştüğü açık bir yanılma yüzünden yapmışsa, çıkarma geçersiz olur” düzenlemesine yer verilmiştir.

Türk Medeni Kanunun Madde 510 – Aşağıdaki durumlarda mirasbırakan, ölüme bağlı bir tasarrufla saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan çıkarabilir: 1. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse, 2. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemişse.

Türk Medeni Kanunun Madde 511 – Mirasçılıktan çıkarılan kimse, mirastan pay alamayacağı gibi; tenkis davası da açamaz. Miras bırakan başka türlü tasarrufta bulunmuş olmadıkça, mirasçılıktan çıkarılan kimsenin miras payı, o kimse miras bırakandan önce ölmüş gibi, mirasçılıktan çıkarılanın varsa altsoyuna, yoksa mirasbırakanın yasal mirasçılarına kalır. Mirasçılıktan çıkarılan kimsenin altsoyu, o kimse miras bırakandan önce ölmüş gibi saklı payını isteyebilir.

Türk Medeni Kanunun Madde 512 İspat yükü – Madde 512 – Mirasçılıktan çıkarma, miras bırakan ancak buna ilişkin tasarrufunda çıkarma sebebini belirtmişse geçerlidir. Mirasçılıktan çıkarılan kimse itiraz ederse, belirtilen sebebin varlığını ispat, çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına düşer. Sebebin varlığı ispat edilememiş veya çıkarma sebebi tasarrufta belirtilmemişse tasarruf, mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir; ancak, miras bırakan bu tasarrufu çıkarma sebebi hakkında düştüğü açık bir yanılma yüzünden yapmışsa, çıkarma geçersiz olur.

Türk Medeni Kanunun Madde 513 – Borç ödemeden aciz sebebiyle mirasçılıktan çıkarma: Mirasbırakan, hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoyunu, saklı payının yarısı için mirasçılıktan çıkarabilir. Ancak, bu yarıyı mirasçılıktan çıkarılanın doğmuş ve doğacak çocuklarına özgülemesi şarttır. Miras açıldığı zaman borç ödemeden aciz belgesinin hükmü kalmamışsa veya belgenin kapsadığı borç tutarı mirasçılıktan çıkarılanın miras payının yarısını aşmıyorsa, mirasçılıktan çıkarılanın istemi üzerine çıkarma iptal olunur.

MİRASÇILIKTAN ÇIKARMA SEBEPLERİ

Mirasçılıktan çıkarma, miras bırakan ancak buna ilişkin tasarrufunda çıkarma sebebini belirtmişse geçerlidir. Mirasçılıktan çıkarılan kimse itiraz ederse, belirtilen sebebin varlığını ispat, çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına düşer. Sebebin varlığı ispat edilememiş veya çıkarma sebebi tasarrufta belirtilmemişse tasarruf, mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir; ancak, miras bırakan bu tasarrufu çıkarma sebebi hakkında düştüğü açık bir yanılma yüzünden yapmışsa, çıkarma sebebi hakkında düştüğü açık bir yanılma yüzünden yapmışsa, çıkarma geçersiz olur. Miras bırakan, hakkında borç ödemeden aciz belgesinin hükmü kalmamışsa veya belgenin kapsadığı borç tutarı mirasçılıktan çıkarılanın istemi üzerine çıkarma iptal olunur.

MİRASÇILIKTAN ÇIKARMANIN İPTALİ DAVASI NASIL GÖRÜLÜR

Mirasçılıktan Çıkarmanın İptali Davası davalı iddianın aksini ispat etmek zorundadır. Bu konuda her türlü delili ileri sürebilir. Iskatın yerinde olmadığı ispatlanırsa; davanın kabulüne, yani ıskatın iptaline karar verilir. Mirasçılıktan Çıkarmanın İptali Davası, ölüme bağlı tasarrufla kendilerine, eşlerine veya hısımlarına kazandırma yapılanların tasarrufun düzenlenmesine katılmalarının yol açtığı sakatlığa dayandığı takdirde tasarrufun tamamı değil, yalnız bu kazandırmalar iptal edilir.

Mirasçılıktan Çıkarmanın İptali Davası açma hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak 1 yıl ve her halde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın geçmesi tarihinin üzerinden, iyiniyetli davalılara karşı 20 yıl geçmekle düşer.

Saklı payı bulunan mirasçı, tek taraflı ölüme bağlı tasarruf ile mirastan tamamen veya kısmen çıkartılabilir. Mirasçılıktan çıkarma sebebi ölüme bağlı tasarrufta mutlaka açıkça ve somut olarak gösterilmelidir. Mirastan çıkarma nedenleri olağan ve koruyucu olmak üzere iki ana başlık altında toplanabilir. Olağan çıkarma nedenleri, miras bırakana veya miras bırakanın yakınlarından birine karşı ağır suç işlemek veya aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesidir. Murisin saklı pay dışında kalan pay için her zaman tasarruf hakkı bulunduğundan, saklı pay dışındaki payı için çıkarmanın (ıskatın) şartları aranmaz.

Çıkarılan mirasçı, miras bırakanın kanuni mirasçılarına ve çıkarılanın varsa altsoyuna karşı açacağı dava ile çıkarmaya itiraz edebilir. Çıkarmaya itiraz davasında, çıkarma sebeplerinin gerçekleştiğini ispat yükümlülüğü çıkamadan yararlanan davalı mirasçılara ya da vasiyet alacaklısına düşer.

Çıkarma sebebi gösterilmemişse veya davalılarca ispatlanamamışsa, çıkarılan mirasçı saklı payının tenkisini isteyebilir. Bu durumda dahi, çıkarılan mirasçı saklı payı aşan miktarı isteyemez ve çıkarma işlemi saklı pay dışında yerine getirilir. Çıkarma sebebi hakkında açık yanılma yapılmışsa, çıkarma tamamen iptal edilir ve hiç çıkarma yapılmamış gibi değerlendirilir.

Yargıtay Kararı – Mirasçılıktan Çıkarmanın İptali Davası

T.C. YARGITAY 14.Hukuk Dairesi Esas: 2015/1687 Karar: 2015/6049 Karar Tarihi: 02.06.2015

TENKİS DAVASI – DAVACILARIN MURİSİN MALİK OLDUĞU TAŞINMAZI DAVALININ ÇOCUKLARI OLAN DAHİLİ DAVALILARA BAĞIŞ YOLUYLA DEVRETTİĞİ – DAVALILAR HAKKINDAKİ DAVANIN HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE GEÇTİĞİNDEN REDDİ GEREKTİĞİ

ÖZET: Tenkis davası, saklı payının zedelendiğini öğrendiği tarihten itibaren bir yıl, her halde on yıl geçmekle hak düşürücü süre içerisinde açılması gerekir. Somut olayda, davacılar 02.02.2009 günlü dava dilekçesinde murisin malik olduğu taşınmazı davalı N.’in çocukları olan dahili davalılara bağış yoluyla devrettiğini belirtmiştir. Davacılar bu taşınmazı 15.07.2011 günlü dahili dava dilekçelerinde dava konusu yapmışlardır. Görülüyor ki, bir yıllık hak düşürücü süre geçmiştir. Bu nedenle mahkemece dahili davalılar hakkındaki davanın hak düşürücü süre geçtiği gerekçesiyle reddi gerekirken karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

T.C. YARGITAY 1.Hukuk Dairesi Esas: 2014/12375 Karar: 2014/14095 Karar Tarihi: 15.09.2014

TENKİS DAVASI – ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN MİRASTAN ISKATIN İPTALİNE DAİR KESİNLEŞMİŞ KARARI OLDUĞU – TOPLANAN VE TOPLANACAK TÜM DELİLLERİN İLKELER ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKTİĞİ

ÖZET: Asliye Hukuk Mahkemesinin mirastan ıskatın (mirasçılıktan çıkarmanın) iptaline dair kesinleşmiş kararı göz önünde tutularak toplanan ve toplanacak tüm delillerin yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesi ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

Mirasçılıktan Çıkarmanın İptali Davası

Mirasçılıktan Çıkarmanın İptali Davası

 

Tasarrufun iptali davası