Asliye Hukuk Davaları

Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevleri, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 2. maddesinde açıklanmaktadır. Açıklanan bilgilere bakıldığında, malvarlığı haklarına ilişkin davalar ve şahıs varlığına ilişkin davalar aksi bir düzenleme olmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yürütülmektedir. Malvarlığı haklarına ilişkin olan davalar da, dava konu ve değerine bakılmamaktadır. Ayrıca bahsi geçen kanunda veya diğer kanunlarda, aksine bir düzenleme söz konusu olmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava işler bakımından da görevli olabilmektedir.

Asliye Hukuk Davaları Nasıl Görülür Ön İnceleme Nasıl Yapılır

Asliye Hukuk Davaları için tahkikat yapılması ve duruşma günü verilmesi, ön incelemenin tamamlanma şartına bağlıdır. Mahkeme, davanın şartları hakkında ve yapılan ilk itirazlar nezdinde dosya üzerinde karara varır. Ayrıca karara varmadan evvel gerek duyarsa, ön inceleme duruşması yapar ve tarafları dinler. Dilekçeler karşılıklı olarak verildikten ve gerekli inceleme tamamlandıktan sonra mahkeme, ön inceleme için bir duruşma günü tespitinde bulunup, bu günü taraflara bildirir. Bildirim sağlanan davetiyede pek çok husus yer alır. Davetiyede öncelikle, duruşma davetiyesine ve sonuçlarına ilişkin hususlar yer alır. Ayrıca taraf olanlara sulh için hazırlık yapmaları konusunda ihtarda bulunulur. Eğer duruşmaya sadece taraflardan biri gelirse ve bu durumda yargılama devam ederse, gelmeyen tarafın kendisi yokken oluşan işlemlere itirazda bulunamayacağı da belirtilir. Ayrıca diğer taraf gelmeyen taraf hakkında iddia ve savunmasında değişikliğe ve genişletmeye gidebilir. Bu durumlar davetiye de taraflara ihtar edilmektedir.

Ön inceleme duruşmasında hâkim gerekli gördüğü hallerde tarafları dinleyebilir. Bu dinleme işlemini, dava şartları ve ilk itiraz konularında karar verebilmek için yapar. Taraf kişilerin yaptığı iddia ve savunmalara göre, anlaşılan ve anlaşılamayan hususlar tek tek tespit olur. Uyuşmazlık yaşanan konu tespiti yapıldıktan sonra, taraflar hâkim tarafından sulh için davet ve teşvik görürler. Eğer sulh için sonuç alınabileceği kanaati oluşursa, yeni bir duruşma günü tayine dilebilir. Fakat bu yeni duruşma günü sadece bir defaya mahsus olmaktadır.

Yapılan ön inceleme duruşması sonrası, sulh faaliyetinin olumlu olup olmadığı, olumsuz ise hangi hususlarda anlaşma sağlanamadığı tutanakla tespit edilir. Tutanağı, taraflar imzalar. Yapılacak olan tahkikat, bu tutanak temel alınarak yürütülmektedir. Ön inceleme faaliyeti, tek duruşmada tamamlanmaktadır. Bahsettiğimiz gibi zorunlu hallerde bir defaya mahsus olarak yeni duruşma günü tayin edilebilmektedir. Ön inceleme duruşmasında taraflar için gerekli olabileceği düşünülen iki haftalık kesin süre verilmesi söz konusudur. Bu süre içerisinde taraflar dilekçede gösterdikleri fakat sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunma veya başka bir yerden belge getirebilme olanağına sahip olurlar. Eğer bahsi geçen belgeler bu sürede tamamlanmazsa, o delile dayanılmaktan vazgeçildiği kararı ortaya çıkar.

Tarafların iddia veya savunmalarını değiştirmeleri ya da genişletilmeleri serbest şekilde cevaba cevap şeklinde olmaktadır. Ayrıca ikinci cevap dilekçeleri ile de serbestçe uygulamada bulunabilirler. Eğer ön inceleme aşamasında bir iddia veya savunma değiştirilmesi yapılacaksa bu durum ancak karşı tarafın açık muvafakati ile olmaktadır. Bu noktada bilinmesi gereken ayrıntı, eğer taraflardan biri ön inceleme duruşmasına mazeret belirtmeden gelmezse, o zaman iddia veya savunma değiştirilmesinde gelmeyen tarafın muvafakati aranmaz. İddia veya savunma genişletilmesi ya da değiştirilmesi, ön inceleme aşaması tamamlandıktan sonra yapılamaz. Tamamlanan ön inceleme duruşması sonrasında hâkim tahkikata başlamadan evvel, hak düşürücü süreler ve zamanaşımı itirazları inceleyerek, gerekli kararları sağlamaktadır.

Asliye Hukuk Mahkemeleri tarafından yürütülen davalar, mümkün olduğu hallerde taraflar duruşmaya çağrılmadan dosya üzerinden karara bağlanabilir. Davalar basit yargılama usulünde; mahkemenin karar verilemeyen hallerde gerekli olan konularda tarafları dinlemesiyle yapılır. İlk duruşmada bu dinleme aşaması sağlanır. Dinlenen tarafların( dava şartları, ilk itiraz ve zamanaşımı hakkında)  anlaştıkları veya anlaşamadıkları yanlar belirlenir. Uyuşmazlık ile ilgili hususların tespitinden sonra, hâkim tarafları sulh için teşvik eder ve tarafları davet eder. Tarafların sulh sağlayıp sağlayamadıkları, eğer sağlayamadılarsa hangi hususlarda sulh sağlanamadığı tutanağa yazılır ve bu tutanak taraflarca imzalanır. Bu tutanak esas alınarak tahkikat yürütülmektedir. Mahkeme, iki duruşmada gerekli olanları tamamlar. Fakat bu iki duruşmaya,; tarafların dinlenmesi, delil incelemeleri ve tahkikat işlemlerinin yapılması gereken duruşmalar dahil değildir. Duruşmalar arasındaki süre bir aydan daha uzun olamamaktadır. Tabi ki duruşma sayısında veya duruşmalar arası sürede istisnalar da olabilmektedir. Bilirkişinin incelemesinin uzaması hallerinde, istinabe yolu ile tahkikat işlemlerinin sürdürülmesi gibi zorunlu durumlarda, hâkim gerekçesini belirterek bir aydan sonraya da duruşma günü verebilir. Aynı zamanda ikiden fazla duruşma da aynı gerekçeler ile yapılabilir. Basit yargılama usulü söz konusu olduğunda, basit usule tabi olan davalar için dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmişse ve yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılmışsa, dava açılmamış sayılmaktadır.

Asliye Hukuk Mahkemesinin Görevli Olduğu Davalar

  1. Tapu ve nüfus kayıtlarında yer alan ismi düzeltme ve değiştirme davaları, yaş düzeltme ve kazai rüşt davaları
  2. Tenkis ve mirasta iade davaları
  3. Muvazaa gerekçesiyle tapu iptal davası
  4. Vasiyetname iptali davası
  5. El atmanın önlenmesi yani men’i müdahale davası
  6. Tapu iptali ve tapu tescili davaları
  7. Şuf’a davası
  8. Geçit hakkı davası
  9. Ecrimisil (haksız işgal tazminatı) davası
  10. Alacak maddi tazminat ve alacak manevi tazminat davaları
  11. Bedel artırımı (Tezyid-i) davası
  12. Tespit davası
  13. Şirket kararları ile ilgili ortaklar adına açılacak davalar
  14. Kooperatif üyeliğinden çıkarma kararının iptali ile ilgili davalar
  15. Tenfiz ve tanıma davaları
  16. Zayi ve Kambiyo Senedi Davaları

Ankara avukat