Boşanma Davasında Mal Paylaşımı

Hukuki bir bağ olan evlilik birliğinin hukuki yoldan bitiren boşanma süreci birtakım hüküm ve sonuçlar doğurmaktadır. Bu hukuki sonuçlardan biride mal paylaşımı konusudur. Öncelikle şunu ifade etmekte yarar vardır: mal paylaşımı sadece bir yoldan yapılmamakta mal rejimler 4 seçenektir. Türk Medeni Kanunun 179. Maddesinde de zaten birden fazla seçenek olduğu ve eşlerin seçtiği rejime göre mal rejiminin uygulanacağı ifade edilmiştir. Hüküm de aynen şu şekildir: ‘Mal rejiminin tasfiyesinde eşlerin başlı olduğu rejime ilişkin hükümler uygulanır.’ Ayrıca atlanılmaması gereken bir husus da şudur: eşler kanun koyucunun ön gördüğü 4 mal rejiminden birini seçebilecekleri gibi kendileri aralarında mal rejimi sözleşmesi ile mal paylaşımını yapabilmektedirler. Kanun koyucu sadece 4 türe bağlı kılmamıştır tarafları.

Eşlerin Arasında Yaptığı Mal Rejimi Sözleşmesi Nedir?

Evlilik öncesi veya evlilik sırasında eşler mal rejimini seçebilirler. Taraflar arasında mal rejimi seçilirken yapılacak olan sözleşmenin hukuk sistemindeki adı mal rejimi sözleşmesidir. Mal rejimi sözleşmesinin hukuki anlamda var olabilmesi için iki tarafın katılımı ve imzası gerekmektedir. Mal rejimi sözleşmesinin gerçekleşmesi gereken belli başlı şartlar vardır. Bu şartlar gerçekleşmediği takdirde sözleşmenin hukuki geçerliliği yoktur. Bu şartlara baktığımızda:

  • Ayırt etme gücü olan kişiler arasında yapılmaktadır.
  • Eşlerin tam ehliyet statüsünde olması gerekmekte veya kısıtlı ya da ergin değilse yasal temsilcinin izni gerekmektedir.
  • Sözleşmenin kanun çerçevesinde düzenlenmiş olması gerekmektedir.
  • Yazılı bir şekilde yapılmalı ve noter onaylı olmalıdır.

Mal Rejimleri Nelerdir?

  • Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi
  • Mal Ortaklığı Rejimi
  • Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi
  • Mal Ayrılığı Rejimi

Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi

Eşler evlenirken herhangi bir mal rejimini benimsememişler veya mal rejimi sözleşmesi yapmamışlar ise kanun koyucu kanun ile onların edinilmiş mallara katılma rejimini benimsediklerini hüküm altına almıştır. Bu rejime göre evlilik içerisinde alınan mallar üzerinde her iki tarafında hakkı söz konusudur.

Edinilmiş Mallar Kapsamına Neler Girmektedir?

  • Maaş, prim, kazanç gibi bireyin çalışarak elde ettiği mallar
  • Sosyal güvenlik kurumlarından alınan paralar (emeklilik ikramiyesi, yaşlılık aylığı vb.)
  • Tazminatlar
  • Kişisel Malların Gelirleri
  • Edinilmiş malların satımından elde edilenler

Mal Ortaklığı Rejimi Nedir?

Eşler bu rejimde malları ortak mallar ve kişisel mallar olmak üzere ikiye ayırırlar. Ortak mallar aileye ait olurken kişisel mallar eşlerden birisine ait olan mallar statüsündedir.

Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi Nedir?

Türk Hukuk sistemine özgüdür. Her eş sahibi olduğu mal üzerinde tasarruf yetkisine sahiptir. Boşanma sırasında taraflar diğer tarafın malları üzerinde hak iddia ediyor ya da katkı payının olduğu iddiasında bulunuyorsa ise ispatla yükümlüdür. İspatlamadığı sürece bu iddiası geçersiz kalacak ve karara bağlanmayacaktır.

Mal Ayrılığı Rejimi Nedir?

Eski Türk Medeni Kanunu bu rejimi yasal rejim olarak benimsemiştir fakat 2002 yılında kanun koyucu bu rejimin haksızlık içerdiğini ifade ederek yasal rejim olarak evlilik de bir sözleşme yapılmamış ise edinilmiş mallara katılma rejimi kabul edilmektedir.

Mal ayrılığı rejiminde her eş evlilik içerisinde aldığı malın sahibi olmaktadır. Ortak bir mal alındığı takdirde katkı oranına göre mal paylanır.