Menfi Tespit Davası Nasıl Açılır?

İlkay Hukuk Bürosu Makaleler
İlkay Hukuk Bürosu > İcra Hukuku  > Menfi Tespit Davası Nasıl Açılır?

Menfi Tespit Davası Nasıl Açılır?

Menfi Tespit Davası Nasıl Açılır?

Menfi Tespit Davası Nasıl Açılır? | Menfi Tespit Davası,  hukuki işlemin yokluğunun ispatı için açılan tespit davasıdır. Borçlunun takip hukuku açısından borçlu görünmesine rağmen borcun maddi hukuk açısından mevcut olmadığının tespiti menfi tespit davası açılır. Menfi tespit davası borçlu olmadığını tespiti edilmesi için açılan davalardandır.

 

Dava konusu olarak en çok açılan davaları sıralayacak olursak ve menfi tespit ve istirdat davası nedir, nafaka borcu menfi tespit davası, kira alacağı menfi tespit davası, menfi tespit davası kambiyo senedi, menfi tespit davası çek, bedelsiz senet-menfi tespit davası, menfi tespit davası miras nedeniyle dava açılan borçlu olmadığının tespit edilerek, menfi tespit davasının konularındandır.

 

Menfi Tespit Davası icra takibinde önce ve sonra olarak da açılır. Menfi Tespit Davasında, ikinci haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 15 gündür. Bu süre hak düşürücü süredir. Bu süre içerisinde menfi tespit davası açılır?

 

Menfi tespit davası açıldığına dair belge bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 20 gün de ilgili müdürlüğe verilmelidir. Mahkemece İcra takibi durdurulmuş ise menfi tespit davası sonuçlanıncaya kadar durdurulur. Bu süre içinde satış isteme süreleri işlemez.

 

Menfi Tespit Davası Nerede Açılır?

 

Menfi Tespit Davası Nasıl Açılır? | Menfi Tespit davası, dava icra takibinin başlatıldığı yer ya da ikametgah adresinin olduğu mahkemede açılır. Menfi Tespit Davasında, Görevli mahkeme ise dava değerine göre asliye ya da sulh hukuk mahkemesidir.

 

Menfi Tespit Davası Nasıl Nerede Açılır?

 

Menfi Tespit Davası Nasıl Açılır? | Menfi tespit davaları icra takibinden önceki ya da sonraki aşamada açılabilir ve borçlu olunmadığına dair bir iddianın tespitini talep eden dava çeşididir. Genel hükümler her yerde aynı kalmak koşulu ile menfi tespit davası söz konusu olan icra dairesinin bulunduğu yerdeki mahkemede açılabileceği gibi aynı zamanda davalı tarafın bulunduğu yerdeki mahkemede de açılabilir.

 

Bu davalar ile ilgili görevli mahkeme ise Asliye Hukuk Mahkemesi ya da Asliye Ticaret Mahkemesidir. Borçlu olduğu iddia edilen kişi tarafınca mahkemeye menfi tespit için dava bu mahkemelere açılır. Davanın icra takibi başlatılmadan önceki aşamada da açılması söz konusudur. Ancak davanın icra takibi başlatılmadan önce açılabilmesi için davacı kişinin hukuki bir yarar sağlama durumu söz konusu olmalıdır. Buradaki hukuki yarar sağlama durumu belirleyici bir kriterdir.

 

Birçok durumda hukuki yarar sağlanamayacağı sebebi ile dava reddedilir. Bu durumlardan biri de zaman aşımı iddiasına dayalı olarak yapılan dava başvuruları-dır. Bu gibi durumlarda da takipte ileri sürülebilecek konuda davanın açılmasının hukuki yararı söz konusu olmadığı için reddedilecektir.

 

Sadece icra takibi öncesinde açılacak olan menfi tespit davası için değil, icra sonrası açılacak olan davada da hukuki yarar bulunması şartı vardır. Biraz önce vermiş olduğumuz örnektekine benzer olarak eğer borçlu ödeme süresi boyunca zaman aşımı ile sürmemiş ise zaman aşımına bağlı dava açması söz konusu olamamaktadır.

 

İcra Takibi Öncesi Menfi Tespit Davası Nasıl Açılır?

 

Menfi Tespit Davası Nasıl Açılır? | İcra takibi öncesi açılmış olan davada ilgili mahkeme alacak miktarının %15 oranından az olmamak sureti ile bir teminat göstermek şartı ile icra takibinin durdurulmasına dair bir tedbir kararı verebilir. Eğer art niyetli olacak şekilde ya da haksız yere bir takip söz konusu ise tazminata hükmedilme durumu olabilir. Böyle bir durumun mevzu bahis olmadığı davalarda tazminata hüküm durumu söz konusu değildir.

 

İcra Takibi Sonrası Menfi Tespit Davası Nasıl Açılır?

 

Menfi Tespit Davası Nasıl Açılır? | İcra takibi sonrası açılan menfi tespit davası için ise daha farklı durumlar geçerli. İcra öncesi açılan davalarda ihtiyati tedbir davası açılma şartları farklı iken icra sonrası ihtiyati tedbir ile takibin durdurulması gibi bir durum söz konusu olmamaktadır.

 

Ancak borçlu olan taraf gecikme yüzünden oluşan zararın ve alacak miktarının %15 oranından fazlasını teminat göstermek şartı ile icra veznesinde bulunan paranın alacaklı tarafa iade edilmemesini talep edebilme şansına sahiptir. Eğer dava sonucunda alacaklı haklı bulunmuşsa daha önce konan tedbir kararı kalkar.

 

Ancak burada da alacağını geç almasından doğan bir zarar söz konusu olacağından bu zarar ile birlikte alacağını temin edecektir. Bu zarar da aynı menfi tespit davası içeriğinde karara bağlanır.

 

Menfi Tespit Davasında Kötü Niyet Tazminatı

 

Menfi Tespit Davası Nasıl Açılır? | Borçlu tarafın haklı bulunması neticesinde ise icra takibi durdurulur. İcra ilamın çıkması ile birlikte bekletilmeden tarafa iade edilir. Bu iade işleminin gerçekleşmesi için ayrıca bir hüküm çıkmasına gerek yoktur. Eğer menfi tespit davasının açılmasına sebep olan icra takibinde art niyet ya da herhangi bir haksız durum söz konusu ise bu durumda da alacaklı borçlu tarafın zararını karşılamak zorunda kalacaktır. Bu oran alacak miktarının %20 oranından daha aşağı bir değer olamayacak şekilde borçlu tarafa iade edilir.

Menfi Tespit Davası Nasıl Açılır? | Sıkça Sorulan Sorular

Menfi Tespit Davası Nerede Açılır Hakkında Yargı Kararı

Dava, gayrimenkul danışmanlığı sözleşmesi uyarınca düzenlenen bono nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. İcra takibine konu senetin tamamen dairenin satın alınması karşılığında ileride daire bedelinden mahsup edilmek üzere emlakçı … … verildiğini, emlakçının ayıplı mal satmaya çalıştığını,

Kendi kastı ve kusuru ile dairenin satışının yapılmamasına neden olduğunu, senedin iadesi istenildiğinde de bu talebi kabul etmediğini ve senedi haksız ve hukuka aykırı şekilde kendi ayıbını gizlemeye çalışarak, …’ye cirolamak veya lehdar kısmına adını yazmak suretiyle icra takibi başlattığını belirterek,

Tanzim tarihli , .-TL’lik senedin iptali ve müvekkiline iadesini, müvekkilinin iş bu senetten dolayı borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olup dava konusu senedin …’ye ciro edilmediği, senedin lehtarının …olduğu anlaşılmıştır.

Buna göre davacının tüketici, davalının ise emlakçılık alanında faaliyet gösterdiği, anlaşıldığından tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlığın A. Batı. Tüketici Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.

Menfi Tespit Davası Kötü Niyet Tazminat Kararı

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve dosya kapsamına göre, İİK m. 72/5 hükmü uyarınca kötüniyet tazminatını menfi tespit davasını açan ve davasında haklı olan borçlunun talep edebileceği,

Davalının alacaklı olduğu, bu davanın açılması nedeni ile zarara uğradığı veya alacağını geç aldığından bahsedilemeyeceği gerekçesiyle davalının kötüniyet tazminatı talebi dışındaki hususlar onanarak kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına ve kötüniyet tazminatının şartları oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Menfi Tespit Davasında Verilen Yargıtay Kararı

İcra hukuk mahkemesinin istihkak ve ihalenin feshi dışındaki kararları maddi hukuk açısından kesin hüküm teşkil etmez, bu kararlar takip hukuku yönünden kesindir ve tarafları bağlar. İşbu dava ise, İşbu dava ise, niteliği itibariyle açılmış bir menfi tespit davası olup, çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemini içermektedir.

Mahkemece işin esasına girilerek tarafların tüm delilleri toplanıp birlikte değerlendirilmek suretiyle varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekmektedir.

Hal böyle olunca mahkemece yanılgılı gerekçelerle davanın konusuz kalmadığından esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, hükmün bozulması gerekmiştir. Hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Menfi Tespit Davasında Organik Bağ ve İspat Hakkında Örnek Yargı Kararı

Mahkemece, toplanan delillerle ve bilirkişi raporuna göre, davalı takip alacaklısı tarafından dava dışı …Ltd. .. Şti.’nin keşideci, ……Ltd. Şti.’nin ise lehdar olduğu senet nedeniyle başlatılan takip dosyasında …. tarihinde davacı şirketin adresine gelindiği, bir kısım makinelerin haczedilerek mahallinde bırakıldığı,….. tarihli ikinci hacizde ise davaya konu senetlerin davacılar tarafından davalıya verildiği.

Konuyla ilgili olarak protokol düzenlediği, davacı şirkete borçlu  .. Ltd. Şti. aralarında organik bağ bulunduğu, protokolün ilk haciz işleminden 17 gün sonra düzenlendiği ve bu sırada davacıların avukatlarıyla görüşmek suretiyle hareket ettikleri,

Protokolün icrai işlem sırasında tanzim edilip ihtiyati haciz kararına ilişkin bulunmadığı, menfi tespit isteminin yerinde olmadığı, ihtiyati tedbir nedeniyle de tazminat şartlarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın reddine ve davacının %20 oranında tazminatla sorumluluğuna karar verilmiş olması isabetlidir.

Çek ve Senet İcra Takibinde Menfi Tespit Davası Hakkında Yargı Kararı

Farklı dosyalardaki icra takiplerinin birbirinden bağımsız olduğu da gözetilerek, HMK 297. maddenin sonucu olarak davacının hangi senetlerden dolayı ne miktar borçlu olmadığının belirlenip şüphe ve tereddüte yol açmayacak biçimde hükümde açıkça yazılması gerekir.

Bu durumda mahkemece; hüküm fıkrasında vade tarihi ve meblağları gösterilen toplam bedeli 270.000,00 TL olan bonolardan dolayı borçlu olunmadığı kabul edilen 178.050,00 TL’lik kısmına konu senetler belirlenirken,

Vade tarihi daha uzak olan senetlerden başlayarak borçlu olunmadığı kabul edilen bu miktarı kapsayacak biçimdeki bonoların tarih ve meblağı belirlenerek bu miktarın içinde tümüyle kalanlar yönünden tamamen, kısmen içinde kalan senet yönünden ise kısmen menfi tespite karar verilmesi gerekirken,

İnfazda tereddüt yaratacak şekilde tüm senetlerden kısmen menfi tespite karar verilmesi doğru olmamış ve hükmün bozulması gerekmiştir.

0 Yorum

Yorum Bırak