Mal Rejimi Tasfiyesi Davası Ne Zaman Nerede Açılır

Eşlerin evlilik sırasında ve evlilik süresi içerisinde sahip oldukları malvarlıklarının yönetimi, tasarrufu ve birbirlerinden olan hak ve alacakları ile sorumluluklarını, evliliğin devamı esnasında ve evlilik sona erdiğindeki malvarlığı durumlarını, malların tasfiye esasını belirleyen kurallara mal rejimi denmektedir.

01.01.2002 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş olan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerinde edinilmiş mallara katılma, mal ayrılığı, paylaşımlı mal ayrılığı ve mal ortaklığı ile ilgili düzenlemeler yapılmıştır. Türk Medeni Kanun uyarınca tarafların aksine bir sözleşme yapmaması halinde edinilmiş mallara katılma yasal olarak mal rejimi kabul edilmiştir.

Türk Medeni Kanunun yürürlük tarihi olan 01.01.2002 tarihinden önce başlamış ve devam eden evlilikler için eşler bunun dışında mal rejimi sözleşmeleri yapmadılarsa 31.12.2001 tarihine kadar mal ayrılığı rejimi, 01.01.2002 tarihinden sonra ise edinilmiş mallara katılma rejimi geçerli olacaktır. Bu evliliklerde 01.01.2002 tarihinden önce eşlerin her birinin üzerine kayıtlı olan mallar kendisinde kalmaya devam etmekte ve herhangi bir sözleşme yapılmamış oldukları durumda 01.01.2002 tarihinden sonrası için bu mallar kimin üzerine kayıtlı ise onun şahsi malı sayılmaktadır. Eşlerin Türk Medeni Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra kazandıkları mallar ise edinilmiş mal olmaktadır.

Tarafların edindikleri mal varlığı dşayetleri için emek ve karşılığını verdikleri mallar ile alakalı olarak mal rejiminin sona ermesi halinde eşler arasında kural olarak eşit paylaşım esası kabul edilmiştir. Eşlerin evlilik içerisinde elde edilen ve diğer eş adına kayıtlı bulunan malların dşayetinin yarısını isteme hakkına sahip olduğu kabul edilmiştir.

Mal rejimi konusu ile ilgiliki talepler için açılacak davalarda avukat ile sürecin yürütülmesi daha basit bir biçimde istenilenin alınmasını sağlayacaktır.

Mal rejimi konusu ile ilgiliki sözleşmeler noterde yapılmaktadır. Ancak taraflar evlenme müracaatsu sırasında hangi mal rejimini seçtiklerini yazılı şeklinde de bildirebilirler. Eşler evlenmeden önce mal rejimi konusu ile ilgili sözleşme yapmamışlarsa bu durumda evlenme tarihinde geçerli olan edinilmiş mallara katılma rejimi geçerli olacaktır.

Edinilmiş mallara katılma rejiminde her eşin edinilmiş malları ve şahsi malları olarak iki tür malvarlığı bulunmaktadır. Ancak mal rejiminin sona ermesi halinde yalnızca edinilmiş mallar eşler arasında paylaşıma açılmaktadır. Kişisel mallar paylaşıma konu olmayacaktır. Bir eşin tüm malları aksi ispat edilmediği sürece edinilmiş mal olarak kabul edilmektedir.

Bir eşin edinilmiş malları bilhassa şunlar olmaktadır; çalışmasının karşılığında edinilmiş mallar, sosyal güvenlik ya da sosyal yardım kurumları ile kuruluşlarından ya da personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler, çalışma gücünün kaybı sebebi ile ödenen tazminatlar, şahsi malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen dşayetler olarak sıralanabilmektedir.

Bir eşin şahsi malı kanuni olarak sayılanlar dışında bunun dışında aralarında yapılan sözleşmeye göre belirlenmektedir. Kanunen şahsi mallar eşlerden birisinin yalnız şahsi kullanımına yarayan eşya, mal rejiminin başlangıcında eşlerden birisine ait olan ya da bir eşin sonradan miras yolu ile herhangi bir biçimde karşılıksız kazanma yolu ile elde ettiği malvarlığı dşayetleri ve manevi tazminat alacakları şahsi mallar yerine geçmektedir.

Yapılan sözleşemeye göre mal rejimi sözleşmesi ile bir mesleğin icrası ya da işletmenin faaliyeti nedeni ile doğan edinilmiş mallara dahil olması gereken malvarlığı dşayetlerinin şahsi mal sayılacağı kabul edilmektedir. Eşler yapılan mal rejimi sözleşmesi ile şahsi malların gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağını da kararlaştırabilmektedir.

Eşlerin tabi oldukları mal rejiminin evlilik birliğinin boşanma ya da eşlerden birisinin ölümü ya da eşlerin sözleşme yaparak diğer bir rejimi kabul etmeleri ile sona ermesi halinde mal rejimi sona erebilmektedir. Yapılacak tasfiyede her eşin şahsi malları tasfiye dışında tutulacak, evlilik içerisinde edinilen mallar yapılacak tasfiyede dikkate alınacaktır.

Eşler arasındaki edinilmiş mallara katılma rejiminin sona ermesinden sonra her eş diğerinden mal rejiminin tasfiyesini ve katılma alacağını ve varsa dşayet artışı alacağını talep edebilmektedir. Mal rejiminin tasfiyesinden ortaya çıkan dava ve talepler boşanmanın eki niteliğinde olmayıp uygulamada boşanma davasında talep edilmesi halinde ayrılarak bekletici mesele yapılmaktadır. Mal rejimi ile alakalı isteklerin boşanma davasında ileri sürülmesi verilecek ayrılma kararının geç verilmesi halinde mal rejimi ile alakalı davanın uzun sürmesine neden olabilmektedir.

Mal Rejimi Tasfiyesi Davası Ne Zaman Nerede Açılır

Mal rejiminin Tasfiyesi Davalarında Yetki

Türk Medeni Kanunun 214’üncü maddesinde eşler ya da mirasçılar arasında bir mal rejiminin tasfiyesi ile alakalı davalarda aşağıdaki mahkemelerin yetkili olduğu belirtilmektedir.

Mal rejiminin ölüm ile sona ermesi halinde ölenin son yerleşim yerinde bulunan mahkeme yetkili olmaktadır.

Boşanma, evliliğin iptali ya da hakim tarafından mal ayrılığına karar verilmesi halinde bu davalar için yetkili olan mahkeme yetkili olmaktadır.

Diğer durumlarda ise davalı olan tarafın yerleşim yerindeki mahkeme yetkili olmaktadır.

Mal Rejimi Tasfiyesi Davası Ne Zaman Açılır konusu ile ilgili aşağıdaki yargıtay kararına göre Mal rejimi davası 1 yıl içerisinde açılması gerektiği belirtilmiştir.