Mala Zarar Verme Suçu Cezası

Türk Ceza Kanunu içerisinde tanımlanmış suçlardan biri olan mala zarar verme suçu başka bir kişinin taşınır ya da taşınmaz olması fark etmeksizin herhangi bir malına karşı yapılan zararı kapsamaktadır. Bu mala karşı yapılan her türden tahrip, yok etme, bozma, kullanılamaz ve işlevsiz hale getirme eylemi mala zarar verme olarak tanımlanmaktadır.

Kanun aynı zamanda mala zarar verme suçunu işleyen kişilerle ilgili olarak olaydan mağdur olanların talep etmesi halinde haklarında dört ay ile üç yıl arasında hapis veya adli para cezası verilmesini de öngörmektedir. Mala zarar verme suçu her ne kadar ilk başta taşınmaz mallara ilişkin olduğu düşünülse de sahipli hayvanlarda da benzer suç üzerinden mağduriyetlerin giderilmesi sağlanabilmektedir.

Mala zarar verme suçunun hukuki açıdan bir yere sahip olmasındaki en temel etkenlerden biri her bireyin sahip olduğu mülkiyet hakkının korunmasıdır. Mala zarar verme gerekçesi ile cezalandırılacak olan kişi mağdur kişinin mülkiyet haklarına zarar vermeyle yasal zeminde karşılanmaktadır. Mala zarar verme suçları mal üzerinde işlenebilmektedir. Bu noktada suçun kesin bir şekilde hangi eylemleri kast ettiğinin daha iyi anlaşılması adına mal tanımının neleri kapsadığının bilinmesi gerekir. Hukuki açıdan mal tüm eşyaları kapsamaktadır. Üzerinde mülkiyet hakkının söz konusu olduğu maddi anlamdaki mallar ve eşyaların tamamı bu tanıma uymakta ve dolayısıyla da bu mallara karşı bir zarar verilmesi halinde mala zarar verme suçuyla kişilerin yargılanması söz konusu olmaktadır. Burada eşyanın mutlaka maddi bir yapıya sahip olmasına, sınırlanabilir nitelikte olmasına ve fiili hakimiyet kurulmasına uygun olmasına gerek duyulmaktadır. Bununla birlikte eşya ile ilgili olarak eşyanın ekonomik bir değerinin de bulunması gerektiği yönünde fikirler de bulunmaktadır. Mala zarar verme suçundan söz edilebilmesi için eşyaların canlı ya da cansız olmaları gibi noktalar önemsizdir.

Mala Zarar Verme Suçunun Unsurları

Mala zarar verme suçu ile ilgili olarak Türk Ceza Kanunu suçun tanımını ve bunun için öngörülmüş cezayı belirtirken aynı zamanda hangi eylemlerin bu suçun oluşmasına yeterli olabileceğini de belirtmiştir. Suçu oluşturan eylemin seçimlik neticeli olmasının yanında seçimlik hareketli olabileceği de belirtilmiştir. Malla ilgili olarak malın yıkılması, yok edilmesi, tahribe uğraması, bozulması gibi sebepler; hayvanlarla ilgili olarak da bunlara zarar verilmesi, öldürülmesi, değerinin azalmasına sebep olabilecek hareketlere maruz bırakılmaları mala zarar verme kapsamına dahil edilmiştir. Eğer tüm bu süreçler için zehirleme, makas, bıçak ve benzeri kesici delici aletler kullanılmış ise icrai hareketler kapsamında suçun değerlendirilmesi de mümkün olmaktadır. Seçimlik neticeler açısından her bir noktanın ayrıca incelenmesi gerekmektedir.

1) Yıkılma ve Yok Edilme

Yıkılma ve yok edilmeden söz edilen kasıt taşınır ya da taşınmaz olan malın bir daha eski haline geri döndürülemeyecek kadar yok edilmesi anlamını taşımaktadır. Burada aynı zamanda eşya maddi varlığını kaybedip eşya tanımından da uzak kalır. Malı yakmak ya da konutlar için buraları su altında bırakmak yok edilme ve yıkılmaya örnektir.

2) Tahrip Edilme

En sık karşılaşılan mala zarar verme suçlarının başında gelen tahrip edilmede malın niteliklerini kaybedecek bir zarara uğramasına dikkat edilir. Burada eşyanın şekliyle alakalı olarak bir bölümünün geri dönülemeyecek şekilde hasra uğratıldığı önemlidir. Arabalara verilen kısmı zararlar bu kapsamda değerlendirilir.

3) Kullanılamaz Hale Getirme

Eşyanın şekli olarak değil ama nitelikleri itibarıyla işlevini kaybetmesi hali kullanılamaz hale getirmenin karşılığı olmaktadır. Kullanılamaz hale getirme durumunda eşyanın tamir edilemeyecek kadar zarar gördüğüne ya da bunu gerçekleştirmenin çok masraflı olacağına bakılmaktadır.

4) Bozma

Eşyanın kullanılamaz hale getirilmesinden farklı olarak yine şekli anlamda değil de işlevsel anlamda bozulması bozmanın karşılığıdır. İkisi arasındaki fark ise bozma durumunda eşyanın tamirinin mümkün olduğu fırsatının söz konusu olduğudur.

5) Kirletme

Eşyaya görsel olarak zarar vermenin karşılandığı kirletmede genellikle temizlemesi oldukça zor olan durumlarda kirletme unsuru devreye sokulur. Bir taşınmazın duvarlarının, camlarının kasıtlı bir biçimde boyanması örnek olarak gösterilebilir.

6) Sahipli Hayvanla İlgili Unsurlar

Sahipli hayvanlara zarar verme suçlarında en temel suç unsuru hayvanın öldürülmesi olmaktadır. Bu eylem zehirleme, ateş etme, bıçak kullanma gibi çok farklı şekilde gerçekleşebilmektedir. Suça sebep olan eylem doğrudan işlenebildiği gibi suça sebep olunması da mala zarar verme tanımına dahil edilmektedir. Hayvanların yaralanmaları ve sakat kalmalarına sebep olabilecek davranışlar da bu kapsamda değerlendirilirler. Daha çok özel türlerdeki köpek ve kedilerle büyükbaş hayvanlarda karşılaşılan bir durum olan hayvanın değerinin azalmasında da o bölgedeki adet ve geleneklere göre bir karar verilmesi sağlanır.

Mala Zarar Vermenin Cezası Nedir

Mala zarar verme suçundan söz etmek için mutlaka mal sahibinin durumdan şikayetçi olması ve mahkemeye bu taleple gelmiş olması gerekmektedir. Birden fazla kişinin mağdur olduğu durumlarda herkesin onayını almaya gerek kalmadan tek bir kişi tarafından yasal sürecin başlatılması mümkün olmaktadır. Her ne kadar bu suçla ilgili olarak şikayet zorunlu tutulsa da eğer hırsızlık gibi başka suçların içinde olduğu durumlarda mala zarar verme gerçekleşmişse soruşturma ve kovuşturma süreçleri için şikayet zorunluluğu aranmamaktadır.

Mala zarar verme suçunda dört aydan üç yıla kadar hapis ya da adli para cezası verilmektedir. Bu tür suçlarda hiçbir şekilde uzlaşma yoluna gidilmesi söz konusu değildir.

Yargıtay Kararı – Mala Zarar Verme Suçu Cezası

T.C. YARGITAY 17.Ceza Dairesi Esas:  2015/24311 Karar: 2015/9728 Karar Tarihi: 23.11.2015

MALA ZARAR VERME SUÇU –  MALA ZARAR VERME SUÇU YÖNÜNDEN USULÜNE UYGUN ŞEKİLDE UZLAŞMA OLANAĞI SAĞLANMASI GEREKTİĞİ – SANIĞA VERİLMESİ GEREKEN CEZALAR AYRI AYRI TESPİT EDİLİP LEHE OLAN YASA BELİRLENİP UYGULAMA YAPILMASI GEREKTİĞİ – HÜKMÜN BOZULMASI

ÖZET: Mala zarar verme suçu yönünden usulüne uygun şekilde uzlaşma olanağı sağlandıktan sonra ve sanığa verilmesi gereken cezalar ayrı ayrı tespit edilip, sonuç cezalar karşılaştırılarak, lehe olan yasa belirlenip uygulama yapılması gerekirken, hüküm kurulması, bozmayı gerektirmiştir. Hükmün bozulmasına karar verilmiştir. (5237 S. K. m. 142, 143, 151)

Hükümlünün, suç tarihinde saat 20.00-21.30 sıralarında müştekiye ait aracın camını kırarak oto teybini çaldığının anlaşılması karşısında, eylemlerinin 5237 sayılı TCK’nın 142/1-b,143. maddelerine uyan hırsızlık suçunun yanı sıra müştekinin şikayetçi olması sebebiyle TCK’nın 151/1. maddesinde tanımlanan mala zarar verme suçunu da oluşturduğu gözetilerek, anılan suç yönünden usulüne uygun şekilde uzlaşma olanağı sağlandıktan sonra 5252 sayılı Yasa’nın 9/3. maddesi uyarınca, sanık yararına olan hüküm, önceki ve sonraki kanunların ilgili bütün hükümleri olaya uygulanarak ortaya çıkan sonuçların birbiriyle karşılaştırılması suretiyle bulunacağından, her iki Yasaya göre denetime olanak sağlayacak şekilde uygulanan Yasa maddeleriyle, verilmesi gereken cezalar ayrı ayrı tespit edilip, sonuç cezalar karşılaştırılarak, lehe olan yasa belirlenip uygulama yapılması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmalıdır.