İş Kazası Tazminat Miktarı Hesaplama

İş Kazalarında Tazminat Hesaplaması

Tazminat miktarlarının belirlenmesinde tazminatın verilmesine sebep olacak olayın değerlendirilmesinin yanı sıra tazminata söz konusu olan tarafların maddi durumları, gelirleri, iş görebilirlik çağının neresinde oldukları, kusur oranları önem kazanmaktadır. Özellikle iş kazalarının ardından tazminatın verilmesinin söz konusu olduğu hallerde Sosyal Sigortalar tarafından verilmekte olan peşin sermaye değeri gibi verilerin de hiçbir endişeye yer bırakmaksızın tazminat hesaplamasına dahil edilmesi gerektiği belirlenmiştir. Tazminat miktarlarının belirlenmesinde işçinin olayın gerçekleştiği sırada aktif ve pasif dönemdeki kazançlarının toplamının da dikkate alınması gerekecektir. Diğer bir deyişle işçinin günlük gelirinin hesaplanması sırasında her türlü indirim ve zam alma gibi işlemlerin de bu hesaba dahil edilerek oluşturulması gerekmektedir. Bilinmeyen kazançlarla ilgili olarak yüzde 10’lık bir indirim ve zam artırımı aralığında tazminat hesaplamalarının yapılması hedeflenmektedir. Bu hesaplamalar sırasında aktif dönem olarak tanımlanmış olan dönemler kişilerin 60 yaşına kadar geçirdiği dönemler olmaktadır. 60 yaş sonrası dönem ise pasif dönem olarak adlandırılmıştır. Elde edilecek olan kazançların bu noktada her yıl için ayrı ayrı hesaplaması yapılır.

İş kazalarının ardından tazminatın verilmesi söz konusu olduğunda hüküm verilecek olan tarihe en yakın süredeki değerler dikkate alınarak bir rakam belirlenir. Bilirkişi raporu ile hüküm verilen tarih arasındaki sürenin de bu noktada mümkün olduğu kadar kısa tutulması gerektiği belirlenmiştir. Bu iki tarih arasında katsayı artışının gerçekleşmemiş olmasına ve gelirlerin değişmemiş olmasına da dikkat etmek gerekmektedir. Hesaplamalar yapılırken brüt ücretler üzerinden değil net ücretler üzerinden hesaplamalar yapılmaktadır.

Tazminatlarda Bağımsız Veriler

Tazminatın hesaplanmasında birbirinden ayrı şekilde bağımsız tutulan bazı durumlar bulunmaktadır. İşçinin kısmen sakat kalması sonucu yaşının da henüz çalışma çağında olmasına rağmen yasalarda belirtilmiş olan şartları sağlaması halinde yaşlılık alması ilk sırada gelir. Yaşlılık dönemlerinin dikkate alınması ile çalışma hayatının devam etmeyeceği durumlar dikkate alınarak zararların hesaplandığı bu haller ayrı şekilde değerlendirilmelidir.

Bir diğer nokta da işçinin ölmüş olması veya tam maluliyet sınıfına dahil edilecek bir şekilde çalışma hayatının sonlanması sonucunda aktif dönem zararları ile birlikte pasif dönem zararı olan yaşlılık aylığı zararının da hesaplamaya dahil edilmesi gerekmektedir.

İş Kazalarında Anne ve Babanın Hakları

Henüz evlenmemiş ya da iş kazasının gerçekleştiği sırada bekar olarak hayatını kaybetmiş olan kişilerin anne ve babaları için verilecek olan desteklerin hesaplaması yapılırken bu çocuğun ileride evleneceği ve çocuklarının da olacağı hesaba katılarak destek payı oranlarına göre bir hesaplama yapılacağı belirtilmektedir. Hak sahibi konumuna gelen anne ve babanın bu destekten yararlanması ise kendi tahmini ömür sürelerinden hareketle belirleneceği için yasalarla düzenlenmiş olan yaşam ömürleri tablosuna bakılarak bir rakam belirlenir.

İş Kazalarında Eşin Hakları

Ölen işçinin evli olması durumunda bu durumun ayrıca değerlendirilmesi gerekmekte ve eşe düşen hakların açıkça ortaya konulması gerekmektedir. Hak sahibi olan eşin alacağı tazminat belirlenirken bu kişinin ekonomik durumu ile birlikte çocuk sahibi olup olmadığı, yaşı, tekrar evlenme ihtimalinin bulunup bulunmadığı gibi noktalardan hareketle kendisine yapılacak ödemenin miktarı belirlenmektedir.

İş Kazalarında Çocukların Hakları

Kız çocukları açısından destekten yararlanma süreleri bulundukları yaşa ve evlenmelerinin mümkün olduğu zamana göre değişiklik göstermektedir. Burada karar verilirken gelenek ve adetler gibi önemli olgulara bakılarak da karar verilmektedir. Çoğunlukla Yargıtay kararlarına bakıldığında kız çocukları için kırsal bölgelerde 18 kentler 22 yaş sınır olarak kabul edilmektedir. Eğitimine devam eden kız çocuklarında ise bu yaş 25 olmaktadır. Evlenmenin gerçekleştiği andan itibaren kız çocuklarının destek alması mümkün değildir.

Erkek çocuklar için yaş sınırı 18 olarak belirlenmiştir. Eğitim görenleri için ise üst sınır olarak 25 yaş öngörülmüştür. Bunun dışındaki her halde de erkekler 25 yaşından sonra destekten çıkarlar.

Evlenme Şansı İndirimi

Hakim tarafından ölen işçinin eşinin evlenme şansı indiriminin ne oranda olacağına ilişkin bir karar verilmesi sağlanır. Yeniden evlilik gerçekleştirebileceği dikkate alınırsa indirimlerin de buna göre şekillendirilmesi sağlanır.

İş Kazası Tazminat Miktarı Hesaplama – Yargıtay Kararları

T.C. YARGITAY 21.Hukuk Dairesi Esas: 2013/2179 Karar: 2013/15624 Karar Tarihi: 10.09.2013

İŞ KAZASI TAZMİNAT DAVASI – BAKİYE ÖMRÜN BELİRLENMESİNDE DAVACININ HAYATTA OLDUĞUNUN GÖZ ARDI EDİLDİĞİ – HESAP TARİHİNDEKİ YAŞ YERİNE OLAY TARİHİNDEKİ YAŞIN ESAS ALINMASI – BİLİNEN VARKEN VARSAYIMA DAYALI OLARAK HESAP YAPILAMASININ İSABETSİZLİĞİ – HÜKMÜN BOZULMASI

ÖZET: Bakiye ömrün belirlenmesi sırasında, davacının hayatta olduğu göz ardı edilerek, hesap tarihindeki yaş yerine olay tarihindeki yaşın esas alınması da isabetsiz olmuştur. Bilinen varken varsayıma dayalı olarak hesap yapılaması söz konusu olamaz. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.

İş Kazası Tazminat Miktarı Hesaplama