Velayetin Değiştirilmesi Davası

Boşanma ve ayrılıklar sonucunda meydana gelen velayet davası sonucunda velayet yalnızca bir tarafa verilir ve bu durum çocuğun hem psikolojik hem de fiziksel açıdan gelişmesinde büyük bir role sahiptir. Türk Medeni Kanunu’da bu konu hakkında düzenlemeler yapmaktadır. Bu sebepten ötürü, Velayetin Değiştirilmesi Davası ilgili olan kararlar kesin bir hükme sahip değildir.

Çocuğun velayetini alan anne ya da baba bu hakkını kötüye kullandığında ya da çocuktan bir çıkar elde etmeye başladığında, velayet değişikliği gündeme gelebilir. Değişen şartlar ve durumlar hakimin verdiği karar sonucunda velayetin değişikliğini gerektirebilir.

Velayete sahip olmayan eş, eğer velayete sahip olan anne ya da babanın çocuğu kullandığına, velayet hakkını gerektiği gibi kullanmadığına ve değişen durumlara karşı bir tutum yakaladığında, velayetin kendine verilmesi için talepte bulunabilir. Bu talebi ise Aile Mahkemesinden bulunması gerekir. Bu davanın adı ise Velayetin Değişikliği Davası olarak adlandırılabilir.

Velayetin Değiştirilmesi Davası

Velayetin Değiştirilmesi Şartları

Türk Medeni Kanun 183. Maddede geçen hüküm şu şekildedir, “Anne yahut baba başkasıyla evlenirse, başka bir yere göç ederse ya da ölürse, hakim resmi sonuçlar çıkararak anne ya da babadan aldığı istekler doğrultusunda önlem alabilir.”

Bu maddede yer alan sebepler açıktır. Bu madde göz önünde bulundurulduğunda, aşağıda yer alan şartların yerine gelmesi gerekir.

  • Boşanan ebeveynlerden birini başka biriyle evlenmesi,
  • Velayeti üzerinde taşıyan anne ya da babanın başka bir yere göç etmesi,
  • Anne ya da babanın ölmesi,
  • Anne ya da babanın herhangi bir sebepten hapse girmesi ya da alkol gibi kötü alışkanlık bağımlısı olması ve tedavi görmesi ve bazı diğer sebepler sonucunda velayetin değişikliği mümkün hale gelmektedir.

Bu davayı açmak için belirlenen herhangi bir süre mevcut değildir. Ancak velayete sahip olan taraf olmayan tarafın menfaat uğruna çocuğun haklarını ihlal ettiğini kanıtlarsa derhal bu davayı açabilir. Boşanma ve ayrılma eyleminden sonra düzenlenmekte olan velayet durumlarının değiştirilmesi tamamen buna bağlıdır.

Velayetin Değiştirilmesi Sebepleri

Velayete sahip olan taraftan diğer tarafa velayetin geçebilmesi için gerçek sebeplerin ve sürekli var olan sebeplerin olması gerekiyor. Ayrıca boşanma davaları sonuçlandıktan sonra hemen velayet değişikliği davası da açılabiliyor ve velayet değişikliğine dair taleplerde kanıt bulunmazsa dava düşebiliyor.

Eğer velayete sahip olan anne ve babalardan herhangi biri başka bir kişiyle evlenmişse, velayet değişikliği için bu sebep tek başına yeterli değildir. Eğer çocuk üzerinden bir menfaat durumu söz konusu ise değişiklik arz edilebilir.

Burada davayı açan tarafın menfaat olduğuna dair bir kanıtta bulunması şarttır. Dava için belirli bir süre yoktur ve menfaat söz konusu olduğu anda açılabilir. Ayrıca bahsi geçen davayı yalnızca velayete sahip olmayan taraf değil aynı zamanda velayete sahip olan taraf da açabilir.

Eğer velayeti almak isteyen anne ya da baba, boşanma sebeplerini aynı zamanda çocuğa iyi bakamama sebepleri olarak kanıtlarsa da velayeti alma hakkına sahip olur.

Velayetin Değiştirilmesi Davası

Velayetinin Kime Verilmesi İstediği Çocuğa Sorulur mu?

Çocukların olgunluğa eriştiği yaş dönemi 12 ile 14 yaş dönemleridir. Bu dönemde çocuklar kendilerini ifade edebilirler ve bu yaştaki çocukların kendini ifade etme özgürlükleri olduğundan dolayı hakimler çocuklara sorabilir ve dinleyebilir.

Ancak her zaman çocuğun çıkarları söz konusudur ve üstte tutulur. Menfaatin yanı sıra anne ve babaların anne ve babalık duyguları da önemle arz olunur.

Velayet Değişikliği Yapılabilir mi?

Velayet değişikliği davası sonuçlandığı zaman en büyük sorunlardan birisi velayeti alan ebeveynin diğer tarafa çocuğunu göstermemesidir. Burada devreye giren tek çare ise devletin verdiği zamanlarda çocuğu görebilmektir.

Velayete sahip olmayan eş çocuğunu görmek istediğinde icra dairesinden alacağı izin ile görebilir ve o günlerde çocuğun kendisinde kalmasını isteyebilir. Bu durumda yasal işlemler uygulanır ve buna rağmen eğer velayete sahip olan taraf çocuğu diğer tarafa göstermemeye devam ederse, hakkını doğru bir şekilde kullanmamış olur ve velayet değişikliği yapılabilir.

Velayetin Kötüye Kullanılması Sebebiyle Değiştirilmesi

Her boşanma davası sonucunda bir tarafa velayet verilir ve burada gözetilen ilk şey çocuğun yararıdır. Bu nedenle velayetin verilmesi için, öncelikle çocuğun hangi anne ya da babada daha iyi şartlar altında büyüyeceği ve bakılacağı göz önünde bulundurulur.

Velayetin verildiği taraf eğer bu hakkını kötüye kullanırsa, bu kullanım sonucunda velayet değişikliği davası açılabilir ve diğer taraf bu değişikliği arz edebilir.

Bu hususta Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi gereğince her zaman velayet değişikliği, kötü kullanım sonucunda talep edilebilen bir durumdur.

Anlaşmalı Boşanmadan Sonra Velayet Davası Açılabilir mi?

Eğer eşler anlaşmalı bir şekilde boşanıyorlar ise, tüm konular üzerinde uzlaşma sağlamaları gerekiyor. Uzlaşılması gereken bir konu da hiç şüphesiz velayet konusudur. Çocuğun velayetini almak isteyen ebeveynlerin ikisi de aynı talepte bulunurlar. Ancak hakimin vereceği karar elbette çocuğun hangi tarafta daha iyi olanaklar altında yaşayacağına dairdir.

Hakim bu duruma tamamen çocuğun menfaatini ele alarak karar vermektedir. Bu sebepten ötürü, eşler arasında anlaşmalı bir şekilde boşanma davası açılıyorsa ve sonuçlanıyorsa, bazen tam tersi durumlar meydana gelebilir. Bu tamamen hakimin vereceği karara bağlıdır ve bazen olanakları iyi olmasına rağmen diğer tarafa velayet verilebilir. Bu yazımızda sizler için anlaşmalı boşanmalar sonucunda velayet hakkında merak edilen hususları toparladık ve paylaşıyoruz.

Boşanmada Verilen Velayet Kararı Değiştirilebilir Mi?

Anlaşmalı boşanmalarda da çekişmeli boşanmalarda da çocuğun velayetine dair verilen hükümler kesin hükümler değildir ve değiştirilme hakkına sahiptir. Değişen hayat durumları ve şartları mevcut olduğundan dolayı her zaman velayet değişikliği gündeme gelebilir. Anlaşmalı boşanmalardan sonra gündeme gelen velayet değişikliği davaları açılabilir mi açılamaz mı diye merak eden pek çok birey mevcuttur. Eğer bu kişiler dava açabilme hakkına sahipse ve kanıtları mevcutsa, elbette velayet değiştirme davasını açabilirler.

Velayet değişikliğinin yaşanması için, ortada bir ispat bulunmak zorundadır. Anlaşmalı boşanmalar sonucunda da önemli ve gerçek sebeplerin ortaya sunulması gerekiyor. Eğer velayet hakkına sahip olan taraf çocuğuyla yeteri kadar ilgilenmiyorsa, çocuk artık şuanda var olan ebeveynle değil diğer ebeveyni ile yaşamak istiyorsa velayet değişikliği davasına başvurulabilir. Veya anlaşmalı boşanmalarda velayete sahip olan taraf çocuğa bakacak kadar yeterli bir gelire sahip değilse, bu da hakim tarafından geçerli bir sebep sayılır ve diğer tarafa çocuk verilebilir. Ancak daha iyi bakma şartı sağlandığı takdirde velayet değişikliği yapılır.

Boşanmadan Sonra Velayet Davası Açma Süresi Nedir

Velayet değişikliği davası için tam belirlenen bir zaman yoktur. Çocuğun velayetini diğer ebeveynden almak isteyen ebeveyn, boşanma davası sonuçlandıktan sonra dilediği zaman velayet değişikliği davasını açabilir.

Ancak bilinmesi gereken önemli bir husus vardır. Bu husus ise çocuğun her zaman geleceğinin düşünülmesi ve iyi şartlar altında yetiştirilecek olmasıdır. Velayeti almak isteyen taraf bunu yapabileceğini kanıtlamak zorundadır.

Velayetin Değiştirilmesi Davası

Velayet Anneye mi Verilir?

Hakim velayet verirken ele aldığı ve önemsediği ilk konu çocuğun yaşı olmaktadır.  Çünkü büyüme çağında olan her çocuğun yaşı ne olursa olsun annesine ihtiyacı vardır. Eğer çocuğun yaşı küçükse ve anne bakımına muhtaçsa, velayetin babaya verilmesi doğru değildir. Çünkü bu durum çocuğun hem fiziksel hem de kişisel gelişimini büyük oranda etkileyebilmektedir.

Türk kanunlarına göre 6 ve 7 yaşına kadar bir çocuğun velayetinin anneye verilmesi uygun görülür. Çünkü bu dönemlerdeki çocukların anneye daha fazla gereksinim duyduğu ispatlanmıştır. Çocuğun yaşı esas alındığından ötürü annenin işi olup olmadığı, evi olup olmadığı ya da uygun bir yaşam tarzının olup olmaması dikkate alınmaz. Bu yaşlarda olan çocukların velayeti her zaman anneye verilir, yargıtay böyle karar alır.

Hangi Durumlarda Velayet Babaya Verilir? Velayetin Değiştirilmesi Davası

Bahsedilen yaşlardaki çocukların velayetinin babaya verilmesi imkansız bir durumdur ya da çok küçük bir ihtimal vardır. Eğer bu yaştaki çocuğun velayeti anneye veriliyor ve anne de çocuğa zarar veriyorsa ya da çocuğun sağlığını tehlikeye atıyorsa, velayet anneden alınabilir. Ve babaya verilebilir.

Burada her zaman olduğu gibi anne ve babanın duygularından önce çocuğun çıkarları göz önünde bulundurulur. Her zaman çocuğun yaşam alanı ve menfaatleri çok daha önemli olarak görülmektedir.

Okul Çağı Çocuklarında Velayet Kime Verilir?

Okul çağında olan çocukların da elbette yaşı öneme alınır ancak burada devreye daha çok maddi kazançlar giriyor. Çocuğun çok daha iyi bir eğitim alabilmesi ve geleceğini teminat altına alabilmesi için bu konuda daha iyi imkanlar sağlayan ebeveyne verilmesi gerekiyor. Ancak bu yaştaki bir çocuğun da fikrine önem verilmektedir.

Çocuklar ise uzman psikiyatrisiler tarafından dinlenir. Çocuğa aile etki edebilir bu nedenle raporda psikiyatrisin tek başına karar merci olması söz konusu değildir. Hakim de yetkiye sahiptir ve yine çocuğun menfaatleri ve geleceği düşünülür.

Baba Çocuğunu Nasıl Görür? Velayetin Değiştirilmesi Davası

Velayeti alan taraf çocuğuyla yaşar ancak alamayan tarafın da görüşme zamanları hakim tarafından belirlenir. Burada ele alınan ve ulaşılması istenen amaç ise, diğer tarafından anne ya da baba olduğunu hissede bilmesidir. Hafta sonları, haftada bir gibi zaman dilimleri hakim tarafından belirlenir ve bazı tatil günlerinde ya da özel günlerde de velayeti almayan kişi ile çocuğun ilişki kurması zorunlu tutulur.

Buradaki amaç ise çocuk ile ebeveyn arasında sağlam bir ilişki kurulmasını sağlamaktır. Hakim tarafından belirlenen zamanlarda çocukla görüşebilir. Velayeti almayan tarafın hiçbir zaman çocuğunu göremez gibi bir kural yoktur, bu taraf için hakim imkan sunacaktır.

Velayetin Değiştirilmesi Davası

Yargıtay Kararları – Velayetin Değiştirilmesi Davası

2.Hukuk Dairesi Esas:  2013/7715 Karar: 2013/26702 Karar Tarihi: 18.11.2013-Velayetin Değiştirilmesi Davası

VELAYETİN DEĞİŞTİRİLMESİ DAVASI İSTEMİ – ANNENİN VELAYETİ ÜSTLENMEK İSTEMEDİĞİ BELİRTTİĞİ. KARAR TARİHİNDEN SONRA ANNENİN ÇOCUĞU BABANIN YANINA GÖNDERDİĞİ.  VELAYETİN ANNEDEN ALINARAK BABAYA VERİLMESİ GEREĞİ – HÜKMÜN BOZULMASI GEREĞİ

ÖZET: Mahkemece alınan … tarihli uzman raporunda, davalı annenin velayeti artık üstlenmek istemediği belirtilmiştir. Yine, karar tarihinden sonra davalı annenin çocuğu …’da bulunan davacı babanın yanına gönderdiği, orada okula gitmesi için muvafakatname verdiği ve küçük M…’un … ilinde okula başladığı anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında Türk Medeni Kanunun ilgili madde koşulları oluşmuştur. Açıklanan nedenlerle Velayetin Değiştirilmesi Davasında anneden alınarak davacı babaya verilmesi gerekirken, davanın reddi doğru olmamıştır.

Makalede Velayetin Değiştirilmesi Davası konusu bilgi olarak anlatılmıştır. Velayet davası nedir, velayetin değiştirilmesi, velayetin alınması hakkında geniş bilgi için göz atınız.