Velayetin Değiştirilmesi Davası

Velayet Davalarının Kapsamı Ve Velayet Değiştirme Davası Süreci

Bir evlilik birliği devam ederken beklenmedik şekilde gelişen boşanma kararları hem evlilik birliğinin bozulması hem de taraflar arasındaki ortak her şeyin paylaşılması anlamına gelir. Eşya ya da gayrimenkul paylaşımları bir şekilde anlaşmaya varılabilecek bir konudur ama evlilik devam ederken bir bebek dünyaya gelmişse ve her iki ebeveyn de bu bebeğin yanlarında kalmasını istiyorsa velayet davası için gerekli başvuruları yapmaları gerekecektir.

Bazı evliliklerde taraflar bu konuyu aralarında yaptıkları anlaşma şekillerini mahkemeye sunar ve bebeğin bu süreçte sıkıntı yaşamadan hayatını devam ettirmesini sağlarlar. Bazı durumlarda ise taraflar yalnızca birbirlerine zarar vermek, boşanmadan vazgeçilmesini sağlamak ya da çocuğun en iyi kendi yanında bakılacağını düşündüğünden velayet hakkını istemektedirler. Her iki durumda da en önemli şey çocuğun olduğu bilinmelidir, mahkeme de bu şekilde bebeğin yüksek yararını gözeterek bir karar vermek için gerekli tüm araştırmaları gerçekleştirecektir.

Velayetin Değiştirilmesi

Velayetin kimde kalacağı boşanma sonrası en merak edilen konudur. Mahkeme çocuk için en iyi eğitimi ve bakımı hangi ebeveyn verecekse çocuğun da onun yanında kalmasını sağlayacaktır. Anlaşmalı velayet davası için bu konular gündeme gelmeyecek yalnızca maddi açıdan nafaka konularında mahkemenin belirlediği kurallar karara bağlanacaktır. Ama anlaşma sağlanamayan velayet davaları için mahkeme şu konuları göz önünde tutacaktır:

  • Hakim ilk olarak çocuğun velayetini vereceği ebeveynin anne olmasını ister. Bu konuda çocuğun yaşı en belirleyici unsuru oluşturacaktır. 3 yaş ve öncesinde çocuğun anneye muhtaç olması nedeniyle ilk olarak velayet anneye sunulur. Anne kendi isteğiyle velayet hakkından vazgeçerse bu durumda baba çocuğun velayetinde hak kazanır. Anne gelir konusunda sıkıntı yaşasa, hayat şartları kötü olsa dahi mahkeme bu şartların düzeltilmesinde babaya sorumluluk vererek annenin çocuğa bakmasını ister. Bu noktada annenin gayri ahlaki bir yaşantısı varsa mahkeme bu konuda çocuğun ruh ve beden sağlığını düşünerek araştırmaya ihtiyaç duyabilir.
  • Çocuk 3 yaşından sonra annenin çocuğa bakamaması ya da hasta olması veya gayri ahlaki bir yaşantı içerisine girmesi babaya da velayet hakki sunar.
  • Çocuk okul yaşına geldiğinde artık mahkeme için en önemli şey maddi anlamda çocuğa en iyi eğitim veren taraf olacaktır. Taraflardan hangisi çocuğun ihtiyaçlarını karşılayarak en kaliteli eğitimi sunacağını kanıtlarsa velayet ona verilir.

Velayet Değiştirilmesi Davası Nasıl Olur?

Velayetin Değiştirilmesi Davası Mahkeme kararı sonrası eşler anlaşarak mahkemeye başvurursa velayet değişebilir. Velayeti alan taraf karşı tarafa çocuğu icra uyarıları ve önlemlerine rağmen göstermiyorsa velayet değişimi için yine mahkemeye gidilebilir.

VELAYETİN DEĞİŞTİRİLMESİ: Velayetin düzenlenmesi ve değiştirilmesi kamu düzenine ilişkin olup, bu davalarda re’sen ( kendiliğinden ) araştırma ilkesi geçerlidir ( HMK.md.385/2 ). Düzenlemede, ana ve babanın istek ve tercihlerinden önce, çocuğun bedeni, fikri ve ahlaki gelişimi önem ve öncelik taşır. Bu bakımdan, velayet hakkına sahip olanın “davayı kabul” açıklaması bu davalarda tek başına sonuç doğurmaz.

Velayetin Değiştirilmesi Davası

Velayetin Değiştirilmesi Davası

VELAYETİN DEĞİŞTİRİLMESİ DAVASI NASIL AÇILIR

Velayetin Değiştirilmesi Davası Velayet önceden anne veya babaya verildiyse, diğer taraf velayetin şartları oluştuğunda, velayetin kendisine verilmesini talep edebilir. Burda dikkat edilmesi gereken konu, velayet hakkının kötüye kullanılıp kullanılmadığının ya da velayeti elinde bulunduran tarafın çocuğun sosyal, ruhi, bedeni gelişimine uygun hareket etmediği konusundaki problemlerin ortaya çıkarılmasıdır.

Velayet hakkını elinde bulundurmayan taraf; çocuğun menfaatinin zedelendiği, bir tehlike içinde bulunduğu ya da velayeti elinde bulunduran ebeveynin velayeti gereği gibi kullanmadığı, çocukla ilgilenmediği gibi husularda bir iddiası varsa, velayetin kendisine verilmesini aile mahkemelerinden talep edebilir. Kanun belli sebepler saymıştır, yalnız bu sebeplerle de sınırlı kalınmamıştır. Çocuğun menfaatinin zedeleneceği durumda velayetin el değiştirmesi talep edilebilir.

VELAYETİN DEĞİŞTİRİLMESİ NASIL OLUR VELAYETİN DEĞİŞTİRİLMESİ ŞARTLARI

  1. Yeniden Evlenme Sebebiyle Velayetin Değiştirilmesi : TMK 183 maddesine göre boşanmış anne ve babanın başka biriyle evlenmesi velayetin değiştirilmesi sebebi olarak görmüştür.
  2. Başka Yere Gitme Sebebiyle Velayetin Değiştirilmesi : TMK 183 Maddesine göre velayetin  bulunan anne ve babanın başka bir yere göç etmesi velayetin değiştirilmesi sebebi sayılmıştır.
  3. Ölüm Sebebiyle Velayetin Velayetin Değiştirilmesi : TMK 183 maddesine göre velayetin değiştirilme sebeplerden biriside ölümdür. Çocuğun velayet hakkı anne veya babanın ölmesi durumunda çocuğun velayeti kendiliğinden diğer eşe geçmez.
  4. Diğer Durumlar Sebebiyle Velayetin Değiştirilmesi: Velayetin kendisinde bulunan anne ve babanın cezaevine girmesi, Alkol tedavisi için yatarak tedavi görmesi, Hastalanarak bitkisel hayata girmesi olarak dahada örnekleri çoğaltabiliriz

Yargıtay Kararları – Velayetin Değiştirilmesi Davası

2.Hukuk Dairesi Esas:  2013/7715 Karar: 2013/26702 Karar Tarihi: 18.11.2013

VELAYETİN DEĞİŞTİRİLMESİ DAVASI İSTEMİ – ANNENİN VELAYETİ ÜSTLENMEK İSTEMEDİĞİ BELİRTTİĞİ – KARAR TARİHİNDEN SONRA ANNENİN ÇOCUĞU BABANIN YANINA GÖNDERDİĞİ – VELAYETİN ANNEDEN ALINARAK BABAYA VERİLMESİ GEREĞİ – HÜKMÜN BOZULMASI GEREĞİ

ÖZET: Mahkemece alınan … tarihli uzman raporunda, davalı annenin velayeti artık üstlenmek istemediği belirtilmiştir. Yine, karar tarihinden sonra davalı annenin çocuğu …’da bulunan davacı babanın yanına gönderdiği, orada okula gitmesi için muvafakatname verdiği ve küçük M…’un … ilinde okula başladığı anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında Türk Medeni Kanunun ilgili madde koşulları oluşmuştur. Açıklanan nedenlerle Velayetin Değiştirilmesi Davasında anneden alınarak davacı babaya verilmesi gerekirken, davanın reddi doğru olmamıştır.

Anne ve babanın, deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi; ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklamaları halinde hakim velayet hakkını kaldırabilir. (TMK. md.348) Toplanan deliller velayetin kaldırılmasını gerektirmemekle birlikte velayetin değiştirilmesi çocuğun yararına olacaksa velayetin değiştirilmesi gerekir. Velayet düzenlemesinde asıl olan çocuğun üstün yararıdır. Ana veya baba ile çocuğun yararının çatışması halinde, çocuğun yararı üstün tutulmalıdır (TMK. md. 183,349). Mahkemece, küçüğün yaşı itibariyle anne bakım ve şefkatine muhtaç olduğu, dava tarihi itibariyle velayetin değiştirilmesini gerektirir bir sebep bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Velayetin değiştirilmesi davaları <çekişmesiz yargı> işlerindendir (HMK. md.382/2-b/13). Çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça geçerlidir. Bu nedenle, çekişmesiz yargı işlerinde mahkemece resen delile başvurulması mümkündür. Aynı nedenle, velayetle ilgili davalarda davanın açılmasından sonra meydana gelen olaylar da hükme esas alınabilir.

Mahkemece alınan 17.11.2012 tarihli uzman raporunda, davalı annenin velayeti artık üstlenmek istemediği belirtilmiştir. Yine, karar tarihinden sonra davalı annenin çocuğu İstanbul’da bulunan davacı babanın yanına gönderdiği, orada okula gitmesi için muvafakatname verdiği ve küçük M…’un İstanbul ilinde okula başladığı anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında Türk Medeni Kanunun 348. madde koşulları oluşmuştur. Açıklanan nedenlerleVelayetin Değiştirilmesi Davasında davalı anneden alınarak davacı babaya verilmesi gerekirken, davanın reddi doğru olmamıştır.

Makalede Velayetin Değiştirilmesi Davası konusu bilgi olarak anlatılmıştır. Velayet davası nedir, velayetin değiştirilmesi, velayetin alınması hakkında geniş bilgi için göz atınız.