İcra Takibi Nasıl Açılır

İcra Takibi Hakkında: İcra Takibi Nedir, Nasıl Açılır?

Gelişen hukuk sistemi bireyin istihkakı hak yapmasına yani kendi hakkını kendi almasına engel olarak hukuk sistemi içerisinde hakkını aramasını ve almasını sağlamıştır. Hukuk sisteminin oluşmadığı dönemlerde bireyler kendi haklarını kendileri aramakta ve bu durumda güçlü olan taraf haklı da olsa haksız da olsa bir şekilde istediğini elde etmektedir. Daha sonradan devlet sisteminin oluşturulması ve gelişen hukuk kuralları bireyin hakkını savunması ve hak kaybına uğradığı vakit kendi hakkını alması için birtakım mercilere başvurmasını sağlayarak toplum düzeninin oluşmasını ve daha sağlıklı bir ortamın oluşmasını sağalmıştır. İstihkakı hak yasağını getiren kanun koyucu – bu istihkakı ha yasağının da istisnaları mevcuttur fakat bunlar sınırlı sayıda belli şartlar altında gerçekleşir.- kişinin hakkını koruması ve alması için başvuracağı mercileri de sisteme koymuştur. Bu mercilerden biri de icra kurumlarıdır. İcra kurumlarında yapılan işleme ve bizim makalede ele alacağımız hususa icra takibi denir. Peki, icra takibi nedir ve nasıl yapılmaktadır?

İcra Takibi Nedir?

Borçlu ve alacaklı arasında akdedilen sözleşme gereği borçlu zamanında alacaklıya sözleşmenin konusunu vermek yani edimi yerine getirmek durumundadır. Edimin yerine getirilmediği vakit alacaklı yargıya başvurabilir ve alacağının tahsis edilmesini isteyebilir. Mahkeme de temerrüde düşen edimin yerine getirilmesi için icra takibini başlatır. Mahkeme yolu ile başlatılan icra takibi icra takibinin sadece bir türüdür.

Genel anlamda icra takibini tanımlarsak: ‘ bir alacağın tahsili amacı ile alacaklının icra mercilerine başvurması ve işlemin başlatılmasını talep etmesi üzerine resim şekilde başlayan işlemlere icra takibi denir.’

İcra takibini kişi kendi başına yapabileceği gibi bu durumların hukuki bilgi istemesi nedeni ile daha sağlıklı hareket etmek ve daha emin adımlar ile ilerlemek isteyen alacaklı icra iflas hukukunda uzmanlaşmış bir avukat ile de icra takibine başlayabilir.

İcra takibinin 3 türü vardır. Bunlar:

  • İlamlı icra yani az önce izah ettiğimiz mahkeme kararına dayanılarak açılan icra
  • Çek, bono, poliçe gibi evraklar için açılan olan icra yani kambiyo senedine dayanan icra takibi
  • İlamsız icra takibi

İcra Takibinde Avukatın Önemi Nedir?

Belirtmek gerekir ki hukuku ilgilendiren bir olayda bu konuda tahsil yapmış biri ile hareket etmek yani bir avukat ile çalışmak sürecin daha sağlıklı olmasını sağlamakla beraber bireyin daha az yükümlülüğe sahip olmasını da sağlamaktadır. Birey avukatı vekil kıldığı takdirde icra işlemleri peşinde yıpranmayacak ve süreci bir nevi avukata yüklemiş olacaktır. Hem süreci avukat daha iyi bildiğinden müvekkili açısından rahat bir dönem olacaktır.

İcra İflas Hukukunda İcra Takibi

Maddi hukuktan kaynaklanan taleplerin devletin yetkili organları ve devlet gücü tarafından gerçekleştirilmesine hizmet eden faaliyetin tümüne cebri icra faaliyeti; buna ilişkin kuralları düzenleyen hukuk dalına ise cebri icra hukuku veya takip hukuku denir.

Takip hukuku veya cebri icra hukuku veya cebri icra hukuku üst ve genel bir kavram olmakla birlikte, bugün takip hukukuna icra ve iflas hukuku da denilmektedir.İcra ve iflas hukuku,zaman zaman takip hukukunu ifade etmek için kullanılmaktaysa da,esasen icra hukuku ve iflas hukuku,takip hukuku içinde yer alan alt bölümlerdir.Bunların dışında,örneğin konkordato takip hukuku içinde düzenlenmekle birlikte,aslında gerçek anlamda ne icra ne de iflas hukukuna dahildir.

Kanun’da yer alan terimleri yeri geldiğince,kavram ve sonuçları ile birlikte açıklayacağız.Ancak,İcra ve İflas Kanunu’nun 23.maddesi bazı terimleri kendisi açıklamıştır.6103 sayılı Kanunun 41.maddesi ile 23.madde şu şekilde değiştirilmiştir.Bu kanunun uygulanmasında;

1.’’ipotek’’ tabiri ipotekleri,ipotekli borç senetlerini,irat senetlerini,eski hukuk hükümlerine göre tesis edilmiş taşınmaz rehinlerini,taşınmaz mükellefiyetlerini,bazı taşınmazlar üzerindeki hususi imtiyazları ve taşınmaz eklenti üzerine rehin muamelelerini

2.’’Taşınır Rehni’’tabiri,teslime bağlı rehinleri,ticari işletme rehnini,hapis hakkını,alacak ve sair haklar üzerindeki rehinleri,

3.Sadece ‘’Rehin’’tabiri,’’ipotek’’ ve ‘’taşınır rehni’’ tabirlerine giren bütün taşınır ve taşınmaz rehinlerini, ihtiva eder.

Türk Medeni Kanunu’nun 940.maddesinde sözü edilen rehinler ise,hayvanlar ile kanun gereğince bir sicile tescile zorunlu olan taşınır malları ifade etmekte olup,maddeye göre,icra dairesince tutulacak özel sicile yazılmak suretiyle hayvanlar ve kanun gereğince bir sicile tescili zorunlu olan taşınır malların kayıtlı olduğu sicile yazı yazılarak zilyetlik devredilmeden rehin kurulabilmektedir.

Alacak-Borç; Alacaklı-Borçlu

Takip hukuku, talepte bulunan kimsenin maddi hukuktan kaynaklanan talebin elde edilmesine hizmet etmekle birlikte,bu talep,takip hukuku bakımından genel olarak alacak veya borç olarak ifade edilmektedir. İcra hukuku iki taraf sistemi üzerine kurulmuştur.Takibin tarafları alacaklı ve borçludur.İcra takibini başlatan,talepte bulunan kişi alacaklı;aleyhine talepte bulunulan kişiye de borçlu denir.Bu isimlendirme yalnızca para ve mal için değil,ayni taleplerle diğer talepler için yapılan takipler içinde geçerlidir.Örneğin,bir  işin yapılması veya yapılmamasına ilişkin yürütülen takipte de,talepte de bulunan alacaklı,karşı taraf borçludur.Aynı şekilde bir çocuk teslimine ilişkin yürütülen takipte; talepte bulunan taraf alacaklı,diğer taraf borçlu olarak adlandırılmaktadır.

Buradaki alacaklı ve borçlu terimleri borçlar hukukundan daha geniş bir anlamda kullanılmaktadır.Tarafların maddi hukuk yönünden durumları ne olursa olsun ve ortada borçlar hukuku anlamında bir borç  bulunsun bulunmasın,,cebri icra takibi ile talebini elde etmek çabasında bulunan kimse alacaklı,diğer taraf ise borçludur.

İcra Takibi İşlem Süreci Nasıl İşler

Genel anlamda icra takiplerine yön ve şekil veren işlemlere takip işlemleri denir.Takip işlemleri de taraf takip işlemleri ve icra takip işlemleri olmak üzere ikiye ayrılır.

1.Taraf Takip İşlemleri

Taraf takip işlemi,genel anlamıyla takip prosedürü içinde tarafların yaptıkları,takibe yön ve şekil veren,çoğunlukla da icra takip işlemlerinin yapılmasını sağlamaya  yönelik işlemlerdir.Örneğin,takip,haciz ve satış talebi,taraf takip işlemleridir. Taraf takip işlemleri,takibe yön ve şekil vermektedir.Ayrıca kanun,her taraf takip işlemine bir takım sonuçlar bağlamıştır.Taraf o işlemi yaparken başka yönde düşünülmüş olsa dahi,kanunun bağlamış olduğu sonuç bertaraf edilemez.

Taraf takip işlemi yapabilmek için şüphesiz öncelikle taraf ehliyetine ve takip ehliyetine sahip olmak gerekir.Ayrıca bunun dışında ,takip işlemi yapma yetkisine de sahip olmak gerekir.Örneğin,hak ve fiil ehliyetine sahip herkes,taraf ve takip ehliyetine sahiptir.Ancak bu kimselerin her zaman takip işlemi yapma ehliyetini haiz olduğu söylenemez.Örneğin,iflas eden bir kimsenin,hak ve fiil ehliyeti,buna paralel olarak taraf ve takip ehliyeti olsa da,iflas masasının idaresi ve bu konuda işlem yapma yetkisi iflas dairesine aittir.

2.İcra Takip İşlemleri

İcra takip işlemleri ise kural olarak,icra organları tarafından borçluya karşı yapılan,cebri icranın ilerlemesini sağlayıcı nitelikte işlemlerdir.Örneğin,ödeme veya icra emri tebliği,haciz ve satış işlemleri takip işlemleridir.Bir işlemin icra takip işlemi sayılabilmesi için aşağıdaki üç unsuru taşıması gerekir:

İcra organları tarafından yapılmalıdır.İcra organları aşağıda incelenecektir.Borçlu,alacaklı veya üçüncü kişilerin yaptıkları işlemler,icra takip işlemi geçerli değildir.

Borçluya karşı yapılmalıdır.Yapılan işlem,borçlunun hukuki durumunu etkileyecek nitelikte olmalıdır.Bu sebeple alacaklıya ve üçüncü kişiye karşı yapılan işlemler,icra takip işlemi değildir.Genellikle borçluya karşı yapılan icra takip işlemlerine borçlu,kendisine tanınan imkanlarla (itiraz,şikayet gibi) karşı koymazsa takip işlemi kesinleşir.

Cebri icranın ilerlemesini sağlayacak nitelikte olmalıdır.Yani,icra takip işlemi,alacaklıyı borçlunun mal varlığından alacağını almaya yaklaştırıcı nitelikte olmalıdır.

İcra organları tarafından yapılan işlemlerin  icra takip işlemi olup olmadığının tespiti,o işleme bağlanan sonuçlar bakımından önemlidir.Örneğin,aşağıda görüleceği üzere icra takip işlemleri ile zamanaşımı kesilir veya tatil ve talik hallerinde kural olarak ira takip işlemi yapılamaz.